NIK: Polska przygotowana do wykorzystania środków unijnych w latach 2014-2020
W ocenie Najwyższej Izby Kontroli, minister infrastruktury i rozwoju oraz zarządy województw podjęli skuteczne działania w celu przygotowania Polski do wykorzystania środków unijnych w latach 2014-2020. Umowa partnerstwa z Polską została zaakceptowana przez Komisję Europejską 23 maja 2014 roku. Spośród wszystkich krajów Unii Polskę wyprzedziły w przygotowaniach tylko Dania i Niemcy.
NIK poświadcza, że minister infrastruktury i rozwoju należycie zaplanował, zorganizował, koordynował i realizował proces przygotowań do wykorzystania środków z funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności. Podjęte działania umożliwiły przygotowanie i przekazanie do Komisji Europejskiej projektu umowy partnerstwa oraz projektów krajowych i regionalnych programów operacyjnych. Działania związane z opracowaniem projektu umowy partnerstwa były skuteczne i doprowadziły do przedłożenia dokumentu Komisji Europejskiej w obowiązującym terminie.
W Ministerstwie przygotowano projekt nowelizacji Ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która weszła w życie 8 kwietnia 2014 roku. Opracowano też projekt Ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.
Zarządy województw opracowały i przekazały do Komisji Europejskiej projekty regionalnych programów operacyjnych. Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał opinie o zgodności projektów Regionalnych Programów Operacyjnych z zapisami projektu umowy partnerstwa, z zastrzeżeniem uwzględnienia zgłoszonych uwag.
NIK stwierdza, że w Ministerstwie i urzędach marszałkowskich prowadzono działania w celu przygotowania instytucji do realizacji programów operacyjnych w latach 2014-2020.
Zdaniem NIK należy podkreślić, że w projektach krajowych programów operacyjnych oraz w projektach programów regionalnych zaplanowano uwzględnienie uproszczeń, mających na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych we wdrażaniu funduszy w okresie 2014-2020. Mają one dotyczyć zarówno regulacji prawnych jak i instytucjonalnych, w tym sposobu występowania o dofinansowanie i realizacji oraz rozliczania projektów przez beneficjentów.
Minister oraz zarządy województw podjęły odpowiednie działania, mające na celu wyznaczenie i przygotowanie instytucji zarządzających i pośredniczących do wykonywania zadań wdrożeniowych. W ramach Ministerstwa i urzędów marszałkowskich podjęta została decyzja o powierzeniu instytucjom zarządzającym programami operacyjnymi obowiązków związanych z poświadczaniem wydatków, poniesionych w ramach programów operacyjnych (tzw. certyfikacji wydatków).
W ramach systemu wdrażania programów operacyjnych nie będzie funkcjonowała oddzielna Instytucja Certyfikująca, nie będą także funkcjonowały Instytucje Pośredniczące w Certyfikacji.
Zdaniem NIK, należy jednak zapewnić rozdzielenie funkcji zarządzania i certyfikacji w ramach Instytucji Zarządzających.
Realizacja zadań dotyczących poświadczania poniesionych wydatków powinna być instytucjonalnie i proceduralnie rozdzielona od zadań związanych z zarządzaniem i kontrolą, tzn. zadania te nie mogą być realizowane przez te same osoby i komórki organizacyjne. Podział ten będzie szczególnie istotny przy realizacji projektów własnych samorządu województwa. Przejęcie zadań w zakresie certyfikacji wydatków przez IZ RPO wymaga szczególnej uwagi zarządów województw, gdyż urzędy marszałkowskie będą to zadanie wykonywać po raz pierwszy (wcześniej te zadania wykonywały urzędy wojewódzkie).
Podział funduszy strukturalnych na krajowe programy operacyjne na lata 2014-2020
Program operacyjny
Infrastruktura i Środowisko 27,4 mld euro 60,1 procent
Inteligentny Rozwój 8,6 mld euro 18,9 procent
Wiedza, Edukacja, Rozwój 4,7 mld euro 10,3 procent
Polska Cyfrowa 2,2 mld euro 4,8 procent
Polska Wschodnia 2,0 mld euro 4,4 procent
Pomoc Techniczna 0,7 mld euro 1,5 procent
Ogółem 45,6 mld euro 100 procent
Podział funduszy strukturalnych na regionalne programy operacyjne na lata 2014-2020
Regionalny program operacyjny
Dolnośląskie 2,2 mld euro 7,1 procent
Kujawsko-Pomorskie 1,9 mld euro 6,1 procent
Lubelskie 2,2 mld euro 7,1 procent
Lubuskie 0,9 mld euro 2,9 procent
Łódzkie 2,2 mld euro 7,1 procent
Małopolskie 2,9 mld euro 9,3 procent
Mazowieckie 2,1 mld euro 6,8 procent
Opolskie 0,9 mld euro 2,9 procent
Podkarpackie 2,1 mld euro 6,8 procent
Podlaskie 1,2 mld uero 3,9 procent
Pomorskie 1,9 mld euro 6,1 procent
Śląskie 3,5 mld euro 11,3 procent
Świętokrzyskie 1,4 mld uero 4,5 procent
Warmińsko-Mazurskie 1,7 mld euro 5,5 procent
Wielkopolskie 2,4 mld euro 7,7 procent
Zachodniopomorskie 1,6 mld euro 5,1 procent
Ogółem 31,1 mld euro 100 procent
