Specjaliści nieprędko wypiszą bezpłatne leki seniorom

Przez brak odpowiedniego oprogramowania w przychodniach i szpitalach pacjenci, którzy ukończyli 75 lat, muszą drożej płacić za leki. Za darmo mogą im je przepisać tylko lekarze rodzinni. Przepisy, które takie uprawnienia przyznały także specjalistom, choć obowiązują od lipca, praktycznie są martwe. Ministerstwo Zdrowia nie zrobiło nic, aby wymusić podłączenie wszystkich specjalistów do systemu. A bez tego nie można sprawdzić, czy tych samych bezpłatnych medykamentów nie przepisał już seniorowi inny medyk.

Od czterech lat wszyscy seniorzy, którzy ukończyli 75 rok życia,  mogą otrzymać część leków bezpłatnie. Specjalną receptę „S” może im jednak wystawić tylko ich lekarz rodzinny, a takich uprawnień nie mają specjaliści w ambulatoriach i szpitalach. Rozwiązanie było krytykowane od samego początku, ale najdotkliwiej seniorzy odczuli ten problem w dobie pandemii. Dostęp do specjalistów jest teraz bardzo utrudniony – pacjenci, którym  mimo to uda się dostać np. do  kardiologa czy ortopedy, są rozczarowani, bo za wypisane przez nich leki, muszą płacić, choć przysługują im one za darmo. Żeby skorzystać z nich bezpłatnie, musieliby się zapisać na dodatkową wizytę  u lekarza rodzinnego, co w dobie pandemii jest prawie niewykonalne.

Sprawdź w LEX: Czy po 1.01.2021 r. lekarze specjaliści będą zobowiązani do przepisywania leków w ramach programu 75+? >

Przepisy są, systemu brak

Od lipca 2020 r. miało się to zmienić, bo przepisy tzw. ustawy o  wdrażaniu e-zdrowia przewidywały, że także specjaliści uzyskają uprawnienie do przepisywania bezpłatnych recept 75 plus. Ostatecznie jednak niewiele z tego wyszło. Mimo, że przepisy weszły w lipcu w życie, to zabrakło specjalnej funkcjonalności w systemie e-zdrowia ( Platforma P1), który miała umożliwiać lekarzom sprawdzenie czy pacjentowi tych samych leków z uprawnieniem “S” nie przepisał ktoś inny. Okazało się wówczas, że komercyjni dostawcy oprogramowania dla przychodni i szpitali nie zdążyli dostosować swoich aplikacji do nowego rozwiązania.

Czytaj w LEX: Jak wystawić i zrealizować receptę dla pacjenta 75+? >

Ministerstwo Zdrowia musiało więc już dwukrotnie wydać komunikat o przesunięciu terminu wejścia w życie tej zmiany. Zgodnie z ostatnim komunikatem szpitale i przychodnie mają czas na wdrożenie nowej funkcjonalności do 31  grudnia.  Choć ta data zbliża się wielkimi krokami, to nie ma pewności, że kolejny termin zostanie dotrzymany. - Obawiamy się, że temat został odłożony na półkę i nic się w tej sprawie nie dzieje, a przecież na te zmiany czekają pacjenci. Tymczasem nikt tym nie zarządza, nikt nie wymusza  wdrożenia  tej funkcjonalności na przychodniach, szpitalach i i dostawcach oprogramowania. Ta sprawa powinna być priorytetem dla Ministerstwa Zdrowia, ale obawiam się, że przegra z pandemią – uważa Magdalena Kołodziej, prezes Fundacji My pacjenci, która wraz z 20 innymi organizacjami pacjenckimi zaapelowała ostatnio do ministra zdrowia o priorytetowe potraktowanie tej sprawy.

Sprawdź w LEX: Czy felczerzy są uprawnieni do wystawiania recept "S"? >

Problem szpitali i dostawców oprogramowania

Ministerstwo Zdrowia nie widzi już jednak problemu. Poinformowało Prawo.pl, że po stronie systemu e-Zdrowie wszelkie prace zostały zakończone i funkcjonalność, która będzie umożliwiać pracownikom medycznym dostęp do informacji o lekach przepisanych na recepcie w postaci elektronicznej pacjentowi, który ukończył 75 rok życia została udostępniona dostawcom oprogramowania. - Wobec powyższego dostawcy mogą implementować rozwiązanie po swojej stronie - pisze resort.

Z uzyskanych przez Centrum e-Zdrowia oraz Ministerstwo Zdrowia informacji wynika, że część dostawców już udostępniła rozwiązanie, a część jest w trakcie prac. Dokładnych danych jednak brak.  – To jest już w tej chwili problem nie tyle Platformy P1, lecz dostawców oprogramowania do gabinetów i szpitali. Lekarze pracują na różnych aplikacjach, a z jeszcze innych korzystają specjaliści w szpitalach. Pewne prace trwają, ale nawet, jeśli niektóre systemy gabinetowe zostały już podłączone, a nie działają, to tak, jakby ich nie było. Nie mamy wiedzy, do jakiego stopnia te wszystkie systemy są już dostosowane – podkreśla Tomasz Zieliński, wiceprezes Porozumienia Zielonogórskiego.

Czytaj w LEX: Uprawnienia i zasady wystawiania recept dla pacjentów w wieku powyżej 75 roku życia >

Eksperci najbardziej obawiają się o to, że z dostosowaniem swoich systemów nie zdążą szpitale.  – Dla ich dyrektorów w czasie pandemii to nie jest priorytetowa sprawa, a to oznacza, że część podmiotów nie będzie gotowa na koniec grudnia - dodaje Krzysztof Marcin Zakrzewski, dyrektor Samodzielnego Zespołu Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego  Warszawa-Ochota. To po Nowym Roku może spowodować całkowity paraliż wystawiania recept dla seniorów.

Problem systemowy uderzy w starszych pacjentów

- Gdyby nowe zasady miały wejść w życie 1 stycznia, to w tym momencie wszyscy lekarze muszą najpierw zajrzeć do Platformy P1, zanim wystawią receptę dla seniora, więc jeżeli nie ma funkcjonalności i nie ma dostępu, to nie wystawi jej nikt, także lekarz POZ. Niestety przepisy są tak skonstruowane, że kto nie ma funkcjonalności, nie ma dostępu – ostrzega  Tomasz Zieliński.

Czy to oznacza, że termin na wdrożenie tych zmian będzie musiał zostać po raz kolejny przesunięty i 1 stycznia wszystko zostanie po staremu? Zadaliśmy to pytanie w Ministerstwie Zdrowia i Centrum e-Zdrowia, ale z obu instytucji nie otrzymaliśmy jednoznacznej odpowiedzi.