Stawki za zajęcie pasa drogowego przez sieci gazowe i kanalizacyjne muszą być takie same
Zarówno sieci sanitarno-kanalizacyjne, jak i sieci gazowe służą zaspakajaniu potrzeb publicznych. A skoro tak, to brak podstaw prawnych do wprowadzenia zróżnicowanych stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez te urządzenia orzekł WSA.
Sprawa dotyczyła uchwały rady gminy dotyczącej ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego na terenie gminy. Uchwała zawierała przepisy różnicujące obowiązki różnych podmiotów, których instalacje zlokalizowane są w pasie drogowym, w ten sposób, że wprowadziła różne stawki opłat za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Uchwała wprowadziła niższe stawki opłat w przypadku umieszczenia w pasie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, zaś podwyższyła ich wysokość dla wszystkich pozostałych urządzeń, w tym gazowych.
Takie zapisy uchwały zaskarżyła spółka gazownicza. Uznała bowiem, iż ustalone na podstawie uchwały stawki opłat naruszają przepisy ustawy o drogach publicznych . W szczególności spółka kwestionowała wprowadzenie wyższych stawek za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń gazowych w porównaniu do stawek dla urządzeń infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej.
WSA rozpatrując sprawę uznał, iż w art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wskazał przesłanki dające podstawę do różnicowania opłaty, w tym z uwagi na rodzaj urządzeń umieszczonych w pasie drogowym. Jednak, zdaniem Sądu, przyjęte w uchwale rozróżnienie rodzaju urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych oraz urządzeń gazowych, nie ma oparcia w przepisach prawa. WSA zwrócił uwagę, iż przepisy prawa budowlanego definiujące pojęcie urządzenia budowlanego wskazują, że są to urządzenia techniczne m.in. zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem np. przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków - art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane . Tak więc posiłkując się pojęciem "urządzenia" określonym w prawie budowlanym można wnioskować, że instalacje wodociągowe, kanalizacyjne i gazowe nie są urządzeniami różnego rodzaju w znaczeniu, o jaki chodzi w pkt 5 art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych. Nadto § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 z późn. zm.) wyjaśniając jakie urządzenia umieszczane w pasie drogowym stanowią infrastrukturę techniczną, wyodrębnił łącznie w pkt 2 ust. 2, przewody gazowe, ciepłownicze i wodociągowe.
WSA uznał, iż rację ma skarżąca spółka twierdząc, że opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń technicznym o podobnym charakterze, a takimi są urządzenia wodociągowo-kanalizacyjne i gazowe, nie powinny być różne. Poza podobieństwem konstrukcyjnym (rodzajowym) pełnią one identyczne cele, a mianowicie służą zaspakajaniu potrzeb publicznych. Wskazać tutaj należy na przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną oraz gaz. Zatem w świetle przywołanej regulacji, nie może ulegać wątpliwości, że zaopatrzenie w gaz należy do zadań własnych gminy - jest to obowiązek gminy.
W tej sytuacji zgodzić należy się ze skarżącą spółką, że zarówno sieci sanitarno-kanalizacyjne, jak i sieci gazowe, stanowią urządzenia jednorodzajowe w postaci rur. Pełnią one podobne funkcje. Obie sieci służą zaspakajaniu potrzeb publicznych. A skoro tak, to brak podstaw prawnych do wprowadzenia zróżnicowanych stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez te urządzenia – uznał WSA.
Na podstawie:
Wyrok WSA w Gdańsku z 4 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 352/13, nieprawomocny
Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.)
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.)
