Rewolucja w opiece nad dziećmi do 3 lat czyli nowe obowiązki dla gmin - podmioty uprawnione do sprawowania opieki
Z dniem 4 kwietnia wchodzi w życie ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. Nr 45, poz. 235, dalej ustawa), która wprowadza nowatorskie rozwiązania w tym zakresie. Ustawa jest odpowiedzią na zapotrzebowanie rodziców i opiekunów w zakresie opieki nad dziećmi do lat 3, a tym samym umożliwić rodzicom szybki powrót do pracy, stwarzając jednocześnie możliwości, by powierzyć swoje dzieci wykwalifikowanym opiekunom.
Opieka nad dziećmi, która ma spełniać funkcję także wychowawczą oraz edukacyjną, może być prowadzona w formie organizacyjnej - żłobka oraz nowego podmiotu jakim jest klub dziecięcy – oraz pozaorganizacyjnej. Formami pozaogranizacyjnymi, prowadzonymi przez osoby fizyczne, jest dzienny opiekun oraz funkcjonująca od niepamiętnych lat, tak w okresie realnego socjalizmu jak i gospodarki rynkowej, ze wszechmiar stale przydatna, instytucja niani. Ze względu na ograniczone ramy tego artykułu, zajmę się przede wszystkim formami organizacyjnymi opieki nad dziećmi, a więc żłobkiem i klubem dziecięcym, ponieważ to na gminach spocznie obowiązek rejestrowania tych podmiotów oraz ocena warunków bezpieczeństwa i higieny lokali, w których prowadzona będzie ta działalność.
Ustawodawca przyjął w zasadzie nieograniczony krąg podmiotów, które mogą być założycielami żłobków i klubów dziecięcych. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy żłobkowej, żłobki i kluby dziecięce mogą tworzyć i prowadzić gminy, osoby fizyczne, osoby prawne jak i jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Tak więc założycielami tych jednostek może być przysłowiowy Jan Kowalski, jeśli spełni warunki określone w ustawie , jak i gminy, stowarzyszenia, fundacje, spółdzielnie, spółki prawa cywilnego, spółki prawa handlowego, parafie, związki wyznaniowe, związki zawodowe, samorządy zawodowe oraz pracodawcy. Podmiotów sprawujących opiekę nad dziećmi do lat 3 oraz przedszkoli jest szczególnie niewiele na obszarach wiejskich.
Izby rolnicze, jako przedstawiciele samorządu rolniczego, nie posiadają prawnych możliwości tworzenia żłobków i klubów dziecięcych, ponieważ nie mogę prowadzić działalności gospodarczej i realizować zadań niezgodnych z ustawą z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (t.j. Dz.U. Z 2002 r., Nr 101, poz. 927 z późn. zm.) .Także sołectwo nie będzie mogło zrealizować takiego przedsięwzięcia. Jednak będzie to możliwe, jeśli zadania takiego podejmie się aktywny i przedsiębiorczy mieszkaniec wsi, albo grupa co najmniej 15 mieszkańców, którzy powołają do życia stowarzyszenie, które następnie zajmie się realizacją i organizacją pomysłu. Bezpośrednio założycielami tych instytucji nie będą mogły być podmioty administracji rządowej. Mimo, że partie polityczne posiadają osobowość prawną, to nie będą mogły prowadzić tej działalności, ponieważ ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 857 z późn. zm.) wyłącza prowadzenia przez nie działalności gospodarczej (por.art. 24 pkt. 3). Z chwilą wejścia w życie ustawy, żłobki prowadzone dotychczas na podstawie ustawy z dnia 31 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U z 2007 r., Nr 14, poz. 89 z późn. zm.) , przestają być zakładami opieki zdrowotnej, tak więc przestaną udzielać świadczeń zdrowotnych w zakresie działań profilaktycznych i opieki nad dzieckiem w wieku do 3 lat. Ta pochopność ustawodawcy w zmienianiu celów, dla których istnieje żłobek, może zadziwiać. Ustawa żłobkowa do zadań żłobka i klubu dziecięcego zalicza w szczególności: 1) zapewnienie dziecku opieki w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych; 2) zagwarantowanie dziecku właściwej opieki pielęgnacyjnej oraz edukacyjnej, poprzez prowadzenie zajęć zabawowych z elementami edukacji, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka; 3) prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych, uwzględniających rozwój psychomotoryczny dziecka, właściwych dla wieku dziecka. Zatem działalność żłobkowa nie wiele ma wspólnego ze stanem dotychczasowym, i staje działalnością stricte przedszkolną.
Przydatne materiały:
Ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. Nr 45, poz. 235)
Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (t.j. Dz.U. Z 2002 r., Nr 101, poz. 927 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 857 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 31 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U z 2007 r., Nr 14, poz. 89 z późn. zm.)
Pisaliśmy o tym również:
Szersza informacja o formach opieki nad dzieckiem w wieku do lat 3
Nianie i opiekunki wyjdą z szarej strefy
Uczmy się o żłobkach
Nowa ustawa o opiece nad dziećmi do lat 3
Rewolucja w opiece nad dziećmi do 3 lat czyli nowe obowiązki dla gmin – organizacja żłobka i klubu dziecięcego
Rewolucja w opiece nad dziećmi do 3 lat czyli nowe obowiązki dla gmin – rejestr żłobków i klubów dziecięcych oraz dotacje dla gmin
