Legitymacja ankietera statystycznego ma zostać wpisana do wykazu dokumentów publicznych kategorii trzeciej. Projekt rozporządzenia Rady Ministrów ma domknąć trwający od kilku lat proces podnoszenia rangi tego dokumentu. Według Głównego Urzędu Statystycznego zmiana zwiększy bezpieczeństwo zbierania danych statystycznych, ograniczy ryzyko fałszerstw i pomoże budować zaufanie respondentów.
Legitymacja ankietera statystycznego zostanie dodana do wykazu dokumentów publicznych kategorii trzeciej. Takie rozwiązanie przewiduje projekt nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu dokumentów publicznych, wpisany do wykazu prac legislacyjnych pod numerem RD337.
Zmiana polega na dopisaniu legitymacji ankietera statystycznego do katalogu dokumentów publicznych wymienionych w par. 3 obowiązującego rozporządzenia (dokumenty trzeciej kategorii). Dokument ten jest wykorzystywany przez ankieterów prowadzących badania statystyki publicznej, w tym badania realizowane bezpośrednio w gospodarstwach domowych i rolnych.
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, nowelizacja jest konsekwencją wejścia w życie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 29 czerwca 2026 r. w sprawie legitymacji ankietera statystycznego. Akt ten został wydany na podstawie przepisów znowelizowanej ustawy o statystyce publicznej.
Przed zmianami wprowadzonymi ustawą z 21 listopada 2025 r. legitymacje były wydawane przez dyrektorów urzędów statystycznych, jednak nie miały statusu dokumentów publicznych w rozumieniu ustawy o dokumentach publicznych. Obowiązujące obecnie przepisy podniosły rangę prawną dokumentu, ale dla pełnego uzyskania statusu dokumentu publicznego kategorii trzeciej konieczne jest jeszcze jego formalne wpisanie do odpowiedniego wykazu.
Z uzasadnienia wynika, że prace nad nadaniem legitymacji statusu dokumentu publicznego trwają od 2021 r. Już wtedy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazało, że dokument powinien być objęty ochroną przewidzianą dla dokumentów publicznych, ponieważ potwierdza tożsamość ankietera oraz jego uprawnienia do pozyskiwania danych od respondentów.
Autorzy projektu podkreślają, że objęcie legitymacji ankietera statystycznego reżimem przewidzianym dla dokumentów publicznych ma znaczenie praktyczne. Celem jest wzmocnienie bezpieczeństwa procesu zbierania danych oraz lepsza ochrona prywatności osób biorących udział w badaniach.
Nowe rozwiązanie ma również ułatwić respondentom weryfikację tożsamości osób prowadzących badania statystyczne i zwiększyć ich zaufanie do ankieterów realizujących zadania statystyki publicznej.
Czytaj też w LEX: Tajemnica danych statystycznych respondentów z sektora finansów publicznych >
Zgodnie z projektem nowelizacja ma wejść w życie następnego dnia po ogłoszeniu. Uzasadnieniem dla tak krótkiego vacatio legis ma być ważny interes państwa związany z zapewnieniem większego bezpieczeństwa procesu zbierania danych statystycznych oraz ochroną prywatności respondentów.
Projekt jest obecnie przedmiotem uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych.
Czytaj też w LEX: Tajemnica statystyczna a prawo do informacji publicznej >
