Gmina może zakupić usługi dowozu dzieci
Czy gmina może zorganizować przetarg na świadczenie usługi przewozowej dzieci i młodzieży w oparciu o indywidualne bilety miesięczne w sytuacji, gdy na terenie objętym obowiązkiem dowozu nie istnieje regularna komunikacja publiczna, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym?
Odpowiedź
Gmina może zakupić usługi dowozu dzieci do szkół u podmiotów posiadających licencję na wykonywanie transportu drogowego na podstawie przepisów art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) - dalej u.t.d. Umowa może przewidywać różne sposoby rozliczania usługi, np. cena przejechany kilometr, zryczałtowany koszt przewozu jednego dziecka na danej trasie (pomnożony przez ilość dzieci). Jeżeli chodzi o bilety miesięczne, to z pytania wynika że na terenie gminy nie ma regularnej komunikacji, ale z drugiej strony wyrażono chęć dokonywania zakupów biletów miesięcznych, co oznacza, że przewóz musiałby być tzw. przewozem regularnym specjalnym. Wówczas należałoby dopełnić wymogów przewidzianych dla transportu regularnego specjalnego wynikających z przepisów powołanej ustawy.
Uzasadnienie
Stosownie do przepisów art. 14a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), jeżeli droga dziecka pięcioletniego z domu do najbliższego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przekracza 3 km, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka lub zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Ustawa o systemie oświaty przewiduje więc dwie formy w jakich gmina może wypełnić swoje obowiązki.
Z pytania wynika, że na terenie objętym obowiązkiem zapewnienia dowozu dzieci nie funkcjonuje regularna komunikacja publiczna (tzw. przewozy regularne), a więc należy założyć, że nie można zastosować formuły zwrotu kosztu przejazdu środkami komunikacji publicznej. Jedynym wyjściem gminy jest zapewnienie bezpłatnego dojazdu dzieci do szkół. Podstawową formą w jakiej gmina może zrealizować swój obowiązek - obok bezpośredniego wykorzystywania w tym celu pojazdu będącego w posiadaniu gminy - jest zakup usługi dowozu dzieci do szkół, (jeżeli wartość zamówienia przekracza 14.000 euro zakup powinien odbywać się z poszanowaniem przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.). Dowóz powinien być realizowany przez podmioty posiadające licencję na wykonywanie transportu drogowego na podstawie przepisów art. 5 u.t.d. Umowa może przewidywać rozliczanie wykonawcy za kilometraż lub w inny sposób np. zryczałtowanym kosztem przewozu jednego dziecka na danej trasie pomnożonej przez ilość dzieci. Z pytania wynika że na terenie gminy nie ma regularnej komunikacji, ale z drugiej strony podkreśla się chęć dokonywania zakupów biletów miesięcznych, co oznacza że przewóz musiałby być tzw. jednak przewozem regularnym lub przewozem regularnym specjalnym.
Przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, jest to transport "otwarty" dla każdego chętnego - art. 4 pkt 7 u.t.d., (a więc taki który nie istnieje na terenie gminy zgodnie z treścią zapytania). Transport regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (potencjalnie możliwy do zastosowania przy przewozie dzieci) - art. 4 pkt 9 u.t.d. Ze względu na specyfikę przewozu dzieci i brak transportu regularnego na terenie gminy, zasadne może wydawać się zorganizowanie transportu regularnego specjalnego. Na uwagę zasługuje jednak fakt, że Ministerstwo Infrastruktury podkreśla, że ustawa o transporcie drogowym nie wymaga aby przewóz dzieci odbywał się w ramach tzw. transportu regularnego specjalnego - a więc może to być zwykła usługa przewozowa wykonywana na podstawie licencji (stanowisko Ministerstwa Infrastruktury dostępne na stronie: http://www.mi.gov.pl/2-487756efdb43a-2636-p_3.htm).
