Dodatek za nadgodziny dla pracownika samorządowego

Jakie są zasady przyznawania dodatkw za nadgodziny dla pracownikw samorządowych?

Odpowiedź

Kwestia prawa do dodatków za nadgodziny dla pracowników samorządowych jest obecnie sporna. Stanowisko inspekcji pracy jest w tej kwestii negatywne, ale jest ono krytykowane.

Uznać jednak należy, że w regulaminie wynagradzania może ustalić uprawnienia pracowników do dodatków za nadgodziny w określone w takim sam sposób jak w Kodeksie pracy, w takim wypadku obowiązywać będą w pierwszej kolejności przepisy regulaminowe jako korzystniejsze od ustawowych

Zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych , pracownikowi samorządowemu za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego w godzinach nadliczbowych przysługuje, według jego wyboru, wynagrodzenie albo czas wolny w tym samym wymiarze, z tym że wolny czas, na wniosek pracownika, może być udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu. Mowa w tym przepisie jest o wynagrodzeniu, które należy interpretować jako wynagrodzenie "normalne" o którym mowa w art. 1511 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) - dalej k.p.

Przez "normalne wynagrodzenie" należy rozumieć takie wynagrodzenie, które pracownik otrzymuje stale i systematycznie, a więc obejmujące zarówno wynagrodzenie zasadnicze wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania, jak i dodatkowe składniki wynagrodzenia o charakterze stałym, jeżeli na podstawie obowiązujących w zakładzie pracy przepisów płacowych pracownik ma prawo do takich dodatkowych składników (por. wyrok SN z dnia 3 czerwca 1986 r., I PRN 40/86, OSNCP 1987, nr 9, poz. 140).

Kwestia, czy pracownikom samorządowym należą się dodatki za nadgodziny jest od niedawna sporna, gdyż pojawiły się poglądy (zawarte zwłaszcza w wypowiedziach przedstawicieli Kancelarii Prezesa Rady Ministrów) o szczególnym charakterze normy powołanego wyżej art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych , która zastępuje przepisy o nadgodzinach określone w k.p. i powołane w niniejszej odpowiedzi powyżej. Wykładnia ta znajduje wsparcie także w organach inspekcji pracy - zob. stanowisko Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy z 25 czerwca 2009 r. (GPP-433-4560-42/09/PE/RP). W efekcie można uznać, że zgodnie z tym stanowiskiem pracownikom samorządowym nie należą się w ogóle dodatki za nadgodziny, a tylko normalne wynagrodzenie. Opinie te budzą jednak poważne kontrowersje wśród specjalistów (P. Ciborski, Samorządy nie powinny unikać wypłaty dodatków za nadgodziny, Rzeczposp. 2009, nr 160).

Jednakże wydaje się, że zgodnie z zasadą działania przepisów prawa pracy, w szczególności zakładowego prawa pracy na korzyść pracowników (por. art. 9 § 2-3 k.p. a contrario) można uznać, że wskazane w pytaniu przepisy regulaminowe mogą rozszerzać uprawnienia pracowników samorządowych w tym zakresie. Bez wątpliwości w takich przypadkach stosowane mogą być nawet zasady kodeksowe - tyle że przeniesione do pytającej jednostki za pomocą odpowiednich przepisów regulaminowych.

Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 223, poz. 1458)