WSA: Brak poczty we wsi nie uzasadnia wniesienia odwołania po terminie

Skarżąca wniosła odwołanie o jeden dzień za późno, więc organ stwierdził uchybienie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podkreślił, że zarówno jednodniowe, jak i kilkudniowe czy wielotygodniowe opóźnienie mają ten sam skutek prawny. Naruszenie terminu do dokonania czynności skutkuje bowiem jej bezskutecznością. Nie miała przy tym znaczenia kwestia związana z brakiem placówki pocztowej we wsi, w której mieszkała skarżąca.

Organ pierwszej instancji wydał decyzję, zgodnie z którą skierował Marię A. (dane zmienione) do domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób przewlekle psychicznie chorych na pobyt stały.

Odwołanie nadano o jeden dzień za późno

Strona wniosła odwołanie. Samorządowe kolegium odwoławcze stwierdziło jednak uchybienie terminu. Ustalono bowiem, że sporne rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie 28 sierpnia 2025 r., więc termin do wniesienia odwołania upłynął 11 września. Tymczasem zostało ono nadane na poczcie dopiero dzień później. Kolegium podkreśliło, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu drugiej instancji. Maria A. wniosła skargę, w której domagała się merytorycznego rozpoznania jej odwołania. Ponadto poinformowała, że mieszka we wsi, w której nie ma urzędu pocztowego. Zarzuciła też, że listonosz często zostawia listy polecone w skrzynce pocztowej przy posesji. 

Kwestie formalne uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie sprawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że kontrolowana sprawa dotyczy wyłącznie kwestii terminowości złożenia odwołania przez Marię A. Oznacza to, że poza zakresem rozpoznania były kwestie merytoryczne związane z powodami wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o skierowaniu skarżącej do domu opieki społecznej. Z tego powodu sąd wskazał, że nie będzie odnosił się do argumentacji dotyczącej umieszczenia Marii A. w domu pomocy społecznej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. WSA podkreślił, że zgodnie ze wskazanym przepisem, organ drugiej instancji nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania odwoławczego i wydania decyzji merytorycznej, jeżeli we wstępnym stadium dostrzeże przeszkody w postaci niedopuszczalności odwołania bądź wniesienia go po terminie.

Brak poczty we wsi bez znaczenia

Zgodnie z art. 129 par. 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynikało, że zostało ono nadane na poczcie dopiero 12 września 2025 r., a więc z uchybieniem terminu, który upłynął 11 września. Oznacza to, że kolegium było zobowiązane do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym zaskarżony akt był prawidłowy i nie naruszał przepisów prawa. Odnosząc się do argumentów Marii A., sąd wskazał, że merytoryczne rozpoznanie sprawy jest możliwe, o ile są spełnione warunki formalne. W świetle obowiązujących przepisów zarówno jednodniowe, jak i kilkudniowe czy wielotygodniowe opóźnienie mają ten sam skutek prawny. Naruszenie terminu do dokonania czynności skutkuje bowiem jej bezskutecznością. Nie miały przy tym znaczenia podnoszone przez skarżącą kwestie związane z brakiem placówki pocztowej we wsi, w której mieszka czy też ze sposobem działania listonosza. W świetle powyższego, WSA oddalił skargę.

Wyrok WSA w Gdańsku z 4 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 932/25, nieprawomocny