Bezpłatny urlop dla pracownika całkowicie niezdolnego do pracy

Czy dopuszczalne jest udzielenie pracownikowi całkowicie niezdolnemu do pracy bezpłatnego urlopu?

Pracownik jednostki samorządowej od maja 2009 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, następnie od października 2009 r. do 26 maja 2010 r. pobierał zasiłek rehabilitacyjny. Z dniem 26 maja został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy do 31 maja 2011 r.

Czy pracodawca ma prawo rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę?

Czy dopuszczalne jest udzielenie pracownikowi bezpłatnego urlopu?

Odpowiedź

Ustawodawca nie uzależnia możliwości pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy od uprzedniego rozwiązania stosunku pracy. Orzeczenie przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych niezdolności pracownika do pracy skutkuje natomiast brakiem możliwości świadczenia przez pracownika dotychczasowej pracy. W myśl bowiem art. 229 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) - dalej k.p. pracownik nie może być dopuszczony do pracy w razie stwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku. Niezdolność pracownika do pracy staje się niejednokrotnie przyczyną rozwiązania stosunku pracy. Z treści obowiązujących regulacji prawnych nie wynika formalny zakaz łączenia pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy z jednoczesnym pozostawaniem w stosunku pracy. Pracodawca nie jest zatem zobligowany do podjęcia działań zmierzających do rozwiązania umowy o pracę. Brak także podstaw, aby we wskazanych okolicznościach jednoznacznie wykluczyć możliwość udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego. W myśl bowiem art. 174 k.p. decyzja o przyznaniu pracownikowi ww. urlopu zależy wyłącznie od woli pracodawcy.

W świetle art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) – dalej u.e.r., osoba niezdolna do pracy to osoba, która ze względu na naruszenie sprawności organizmu całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowitą niezdolność do pracy orzeka się przy tym, na zasadach określonych w art. 13-14 u.e.r., w stosunku do osoby, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (art. 12 ust. 2 u.e.r.). W konsekwencji pracownik niezdolny do pracy nabywa, przy spełnieniu warunków wskazanych w art. 57 i n. u.e.r., prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ustawodawca nie przewiduje, iż otrzymywanie ww. świadczenia wymagałoby uprzedniego rozwiązania umowy o pracę. Powszechnie obowiązujące przepisy prawne nie określają zakazu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy w czasie pozostawania w stosunku pracy. Wskazuje się jedynie, że dochód osiągany w ramach zatrudnienia może mieć wpływ na zawieszenie prawa do renty lub zmniejszenie wysokości ww. świadczenia, co wynika z treści art. 103 i n. u.e.r. Należy zatem uznać, iż pracodawca nie jest w omawianej sytuacji zobowiązany do rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem niezdolnym do pracy. W myśl z kolei art. 174 k.p. nie ogranicza się możliwości skorzystania przez pracownika z urlopu bezpłatnego wyłącznie do określonych sytuacji. Zgodnie z powyższą regulacją pracodawca może, według własnego uznania, przyznać pracownikowi urlop bezpłatny na jego pisemny wniosek. Brak zatem podstaw do stwierdzenia, iż pracownikowi niezdolnemu do pracy urlop nie mógłby zostać udzielony.

W razie rozwiązania stosunku pracy przez którąkolwiek ze stron w związku z nabyciem przez pracownika prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy pracownikowi należeć się będzie jednorazowa odprawa (art. 36 ust. 2 oraz art. 38 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych .


Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 223, poz. 1458)