Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji. Autorem jest minister energii.

Projekt przewiduje rozwiązania, które mają poprawić jakość powietrza oraz zapewnić bezpieczeństwo dostaw ciepła i energii elektrycznej. Przyczynić ma się do tego rozwój wysokosprawnej kogeneracji, czyli jednoczesne wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła użytkowego w elektrociepłowniach.

W mieście auta, na wsi smog

Jednym z ważnych problemów społecznych związanych z występowaniem niekorzystnych zjawisk środowiskowych jest niska jakość powietrza, wiążąca się również ze zjawiskami tzw. niskiej emisji i smogu. Jak podkreślono w komunikacie rządu, w dużych aglomeracjach za złą jakość powietrza odpowiadają przede wszystkim emisje zanieczyszczeń z transportu, w mniejszych miejscowościach głównym czynnikiem zanieczyszczenia są indywidualne domowe paleniska zasilane paliwem złej jakości.

Czytaj też: Rząd wesprze kogenerację, by walczyć ze smogiem

Kogeneracja wytworzy ciepło

Walka z niską jakością powietrza może polegać m.in. na rozwoju ciepłownictwa sieciowego zasilanego ciepłem wytwarzanym w procesie kogeneracji. Kogeneracja jest optymalnym sposobem wykorzystania paliw, ponieważ efektywność tego procesu może być nawet o 50 proc. większa niż w przypadku, gdy ciepło i energia elektryczna są produkowane osobno. Zmniejsza się też odpowiednio emisja zanieczyszczeń m.in. dwutlenku węgla, pyłów, tlenków siarki i azotu oraz innych szkodliwych dla środowiska substancji.

Polska ma potencjał podwojenia produkcji ciepła w kogeneracji dzięki zamianie kotłów ciepłowniczych na jednostki kogeneracji. Wykorzystanie potencjału kogeneracji wymaga jednak bardzo wysokich nakładów inwestycyjnych.

Cel: dwa razy więcej energii z kogeneracji

Produkcja energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji jest według rządu ważnym elementem podnoszącym efektywność systemu energetycznego. Dlatego w dokumencie „Polityka energetyczna Polski do 2030 r.” zawarto cel, jakim jest osiągnięcie dwukrotnego zwiększenia produkcji energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji do 2030 r. w odniesieniu do poziomu z 2006 r.

W projekcie ustawy zaproponowano zastąpienie obecnego mechanizmu wsparcia energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji (opartego na tzw. systemie świadectw pochodzenia) – efektywnym ekonomicznie systemem, który będzie wspierał  budowę nowych mocy wytwórczych w kogeneracji.

 


Aukcja i premia do ceny energii dla inwestorów

System ten oparty będzie w znacznej mierze na procedurze aukcyjnej. Proponowany mechanizm ma gwarantować inwestorom, którzy wygrali w aukcji, stałą premię do ceny energii elektrycznej. Aby zapewnić stabilność wsparcia oraz długofalowe planowanie działań inwestycyjnych związanych z wysokosprawną kogeneracją, zaproponowano, że wsparcie zostanie udzielone na 15 lat.

Promowanie energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji odbywać się będzie w następujących kategoriach:

  • istniejących i zmodernizowanych jednostkach kogeneracji (o mocy zainstalowanej elektrycznej 1 – 50 MW) oraz małych jednostkach kogeneracji (o mocy zainstalowanej elektrycznej do 1 MW) – w ramach wniosku o wypłatę premii gwarantowanej;
  • nowych i znacznie zmodernizowanych jednostkach kogeneracji (o mocy zainstalowanej elektrycznej 1 – 50 MW) – w ramach aukcji;
  • nowych i znacznie modernizowanych jednostkach kogeneracji (o mocy zainstalowanej elektrycznej powyżej 50 MW) – w ramach naboru;
  • istniejących i zmodernizowanych jednostkach kogeneracji (o mocy zainstalowanej elektrycznej powyżej 50 MW) – w ramach wniosku o wypłatę premii gwarantowanej indywidualnej.

Wsparcie na energię, gdy ciepło będzie w sieci

Wspierane będzie wytwarzanie energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji, jedynie w tych instalacjach, które wprowadzą ciepło użytkowe wytworzone w tym samym procesie do sieci ciepłowniczej. Kryterium to zrealizuje najważniejszy cel mechanizmu, tj. zmniejszenie zjawiska niskiej emisji, a w konsekwencji poprawę jakości powietrza.

Warunkiem uzyskania wsparcia na energię elektryczną – wytworzoną,  wprowadzoną do sieci i sprzedaną –  będzie wprowadzanie do sieci ciepłowniczej co najmniej 70 proc. ciepła użytkowego wytworzonego w wysokosprawnej kogeneracji w danej jednostce kogeneracyjnej.

W przypadku jednostek wprowadzających do sieci mniej niż 70 proc. wytworzonego ciepła – wsparciem objęta będzie energia elektryczna w proporcji odpowiadającej udziałowi ciepła wprowadzonego do sieci w cieple wytworzonym.

Warunek współpracy z publiczną siecią

Warunek współpracy z publiczną siecią ciepłowniczą nie obejmie jednostek o mocy zainstalowanej elektrycznej mniejszej niż 1 MW oraz istniejących i zmodernizowanych jednostek opalanych metanem uwalnianym i ujmowanym przy dołowych robotach górniczych w czynnych, likwidowanych lub zlikwidowanych kopalniach węgla kamiennego (o mocy zainstalowanej elektrycznej do 50 MW).

Obecny mechanizm wsparcia energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji - oparty na tzw. systemie świadectw pochodzenia - wygaśnie z końcem 2018 r.

Nowe rozwiązania zawarte w projekcie ustawy mają wejść w życie 1 stycznia 2019 r.

Jak mówił wiosną minister energii Krzysztof Tchórzewski, program będzie można skierować do mniejszych samorządów, w miejscowościach gdzie większość ciepła produkuje się w indywidualnych, opalanych węglem piecach. - Chcemy, by centralne, zespolone ogrzewanie było w małych miejscowościach. Chcemy w znacznej części, dedykować program kogeneracyjny do mniejszych miejscowości – podkreślał. 

Zobacz też komentarz praktyczny: Jak spełnić wymagania techniczne w budownictwie na 2021 rok?