Kierowcy nie są informowani o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy - RPO interweniuje
Obecnie brak jest przepisów zobowiązujących do informowania kierowcy o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy w przypadku przekroczenia 30-dniowego terminu na uzyskanie wyników badania krwi lub moczu. Informacja o zwrocie dokumentu trafia wyłącznie do Centralnej Ewidencji Kierowców, bez powiadomienia właściciela prawa jazdy. Tymczasem posiadacze zagranicznych dokumentów otrzymują taką informację bezpośrednio.
Zdaniem rzecznika praw obywatelskich taka praktyka budzi wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości oraz kodeksów postępowania karnego i postępowania administracyjnego.
Obowiązek przerzucony na kierowcę
Do Biura RPO wpływają wnioski kierowców, których nie poinformowano o zwrocie prawa jazdy po jego zatrzymaniu. Ujawnia to lukę prawną, polegającą na braku przepisów nakazujących informowanie o tym. Obowiązek pozyskania tej informacji przepisy przerzucają na kierowcę.
Zasady zwrotu prawa jazdy reguluje art. 137 Prawa o ruchu drogowym. Zatrzymanie dokumentu rodzi obowiązek rozstrzygnięcia przez prokuratora lub sąd o zatrzymaniu prawa jazdy lub o jego zwrocie. W razie wydania postanowienia o zwrocie, art. 137 ust. 5 p.r.d. wymaga poinformowania o tym jego właściciela.
Jednak w sytuacji, gdy prawo jazdy zostało zatrzymane z powodu podejrzenia prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a), nie przekazuje się informacji o zatrzymaniu dokumentu prokuratorowi lub sądowi w ciągu 7 dni. Najpierw należy przeprowadzić badania na obecność substancji. Wyniki powinny być dostępne w ciągu 30 dni – w przeciwnym razie prawo jazdy powinno zostać zwrócone.
Przeczytaj także: Automatyczny zwrot prawa jazdy, bez konieczności składania wniosku
Luka prawna i nierówność traktowania
- I tu właśnie ujawnia się luka prawna. W razie przekroczenia tego 30-dniowego terminu umieszcza się jedynie informację o zwrocie prawa jazdy w Centralnej Ewidencji Kierowców - nie informując o tym właściciela dokumentu. Jeśli zaś zatrzymano prawo jazdy wydane w innym państwie, zwraca się je niezwłocznie właścicielowi. Na kierowców krajowych przerzuca się zaś obowiązek pozyskania informacji o zwrocie – wskazuje Marcin Wiącek, Rzecznik Praw Obywatelskich.
Taki standard budzi wątpliwości z punktu widzenia Konstytucji oraz kodeksów postępowania karnego i postępowania administracyjnego. Nieinformowanie określonej grupy obywateli musi budzić wątpliwości z punktu widzenia art. 2 i art. 7 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Brak jest jakiegokolwiek relewantnego kryterium różnicowania sytuacji prawnej kierowcy, któremu prawo jazdy jest zwrócone na mocy postanowienia prokuratora lub sądu z różnych powodów, od tej, któremu prawo jazdy jest zwrócone z mocy prawa z powodu nieuzyskania wyników badania krwi lub moczu w terminie.
- Jeśli nieterminowe uzyskanie wyników należy interpretować na korzyść kierowcy, to zupełnie nieuzasadnione z równościowego punktu widzenia jest nieinformowanie go o ustaniu przyczyny zatrzymania prawa jazdy i tym samym - przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami – pisze Marcin Wiącek w piśmie do Marcina Kierwińskiego, apelując o rozważenie w tym zakresie zmian w prawie.
