UE wzmocni prawa procesowe obywateli

Pakiet projektów aktów prawnychdotyczących wzmocnienia praw procesowych obywateli Unii Europejkiej został zaprezentowany podczas posiedzenia Rady Ministrów UE do Spraw Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, która odbyła się w dniach 23-24 stycznia w Atenach.

Proponowane regulacje mają równoważyć wpływ bardziej represyjnych instrumentów z zakresu prawa karnego, w szczególności tych związanych z wzajemnym uznawaniem orzeczeń (np. Europejski Nakaz Aresztowania).
Jak podkreślano podczas spotkania, dzięki wprowadzeniu wspólnych minimalnych gwarancji procesowych dla oskarżonych i podejrzanych, państwa będą nawzajem darzyły większym zaufaniem swoje systemy prawne, co z kolei wpłynie na większą efektywność wzajemnego uznawania orzeczeń. Ponadto, przyjęte środki zwiększą pewność prawną obywateli UE, ponieważ będą oni mogli oczekiwać równoważnego minimalnego zestawu praw w każdym państwie członkowskim – co jest szczególnie istotne dla Polski z uwagi na znaczną liczbę obywateli polskich przebywających obecnie za granicą.

W skład pakietu wchodzą następujące projekty legislacyjne:

1. Projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wzmocnienia określonych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym.
2. Projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie gwarancji procesowych dzieci podejrzanych lub oskarżonych w postępowaniu karnym.
3. Projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie tymczasowej pomocy prawnej dla podejrzanych lub oskarżonych, którzy zostali pozbawienia wolności, oraz ws. pomocy prawnej w ramach postępowania dotyczącego europejskiego nakazu aresztowania.
   
   Rada obradowała również nad przyszłymi kierunkami współpracy w obszarze Wymiaru Sprawiedliwości podczas którego poparte zostały postulaty dotyczące wzmocnienia istniejących narzędzi monitoringu i ewaluacji, a także rozważenia ustanowienia nowych. Polska zasadniczo popiera narzędzia wzajemnej oceny funkcjonowania wymiarów sprawiedliwości państw członkowskich. Jednocześnie chcielibyśmy - czytamy w ko munikacie MS na ten temat - zachęcić Komisję Europejską do podejmowania inicjatyw, które znajdują oparcie w Traktatach i podkreślić, iż gwarancją ich powodzenia jest także przygotowanie ich przy udziale państw członkowskich.

   Odniesiono się także do kwestii poziomu ambicji przyszłej współpracy w zakresie wymiaru sprawiedliwości, zaznaczając jednak, że wskaźnikiem poziomu współpracy nie powinna być liczba przyjmowanych aktów prawnych, a ich przydatność dla obywateli. Działania powinny obejmować przede wszystkim te obszary, które zostały zidentyfikowane jako „wąskie gardła”, czyli stosowanie prawa UE przez krajowe organy oraz rozwiązania pragmatyczne z perspektywy tak obywatela, jak i organu krajowego. Naszą ambicją jest podnoszenie efektywności wymiaru sprawiedliwości oraz ułatwienie dostępu do niego obywateli państw członkowskich UE.