Strasburg: sąd musi rozpatrzyć prośbę o umożliwienie samobójstwa

Data dodania: 21.07.2012 | 00:05

21.07.2012 | 00:05

Odmowa sądu rozpatrzenia co do istoty wniosku złożonego przez sparaliżowaną pacjentkę o pozwolenie na podanie jej śmiertelnej dawki leku i umożliwienie jej w ten sposób samobójstwa naruszyła prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego pacjentki i jej męża uznał Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 19 lipca br.

Skargę wniósł mąż zmarłej już pacjentki, oboje pochodzący z Niemiec. Jego żona cierpiała na prawie zupełny paraliż i chciała zakończyć swoje życie. Chora zwróciła się do odpowiedniego urzędu krajowego o wydanie zgody na podanie jej śmiertelnej dawki leków. Jej wniosek został odrzucony. Chora popełniła samobójstwo w Szwajcarii, a jej mąż odwołał się od odmownej decyzji urzędu do sądu, który uznał odwołanie za niedopuszczalne. Sąd krajowy stwierdził, iż w tej sytuacji żadne z praw osobistych męża nie zostały naruszone, a ponadto decyzja urzędu była zgodna z prawem krajowym i z prawem do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego, chronionego w art. 10 Konwencji o prawach człowieka.

Trybunał nie zgodził się z tym stanowiskiem. Skarżący i jego żona byli w wyjątkowo bliskim związku, skarżący towarzyszył jej przez cały okres choroby oraz był przy niej w chwili śmierci. Razem występowali przed organami władzy państwowej, które nie zgodziły się na umożliwienie jej śmierci w kraju. Te okoliczności wskazują, iż również mąż miał interes w uzyskaniu sądowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż dotykała go ona osobiście, a nie tylko jako przedstawiciela i spadkobiercę swej żony. Prawa tego sąd krajowy mu jednakże odmówił. Postępowanie sądowe zakończyło się ponad 3 lata po śmierci chorej. Odmowa rozstrzygnięcia sprawy co do istoty stanowiła ingerencję nie tylko w prawa chorej, lecz także w prawa skarżącego. Nie przedstawiono żadnego uprawnionego celu przewidzianego w art. 10 Konwencji, który ingerencja ta miałaby realizować. W tym stanie rzeczy miało zatem miejsce naruszenie tego artykułu.

Omawiana sprawa jest ciekawa z dwóch powodów. Po pierwsze, porusza kwestię legalnego samobójstwa. Nie ma wspólnego stanowiska wśród państw Rady Europy w tej sprawie, zatem Trybunał również się do niej nie ustosunkował. Po drugie, Trybunał uznał, iż cierpienie żony dotykało bezpośrednio także męża, który zyskał w ten sposób indywidualne i niezależne prawo do popierania odwołania od decyzji uniemożliwiającej żonie samobójstwo. Przed Trybunałem skarżący nie występował w imieniu żony, gdyż prawa z art. 10 Konwencji nie podlegają przeniesieniu, lecz w swoim. To zupełnie nowe spojrzenie na tę problematykę.

Tak wynika z wyroku Trybunału z 17 lipca 2012 r. w sprawie nr 497/09, Koch przeciwko Niemcom.

[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone> <w:PunctuationKerning /> <w:ValidateAgainstSchemas /> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables /> <w:SnapToGridInCell /> <w:WrapTextWithPunct /> <w:UseAsianBreakRules /> <w:DontGrowAutofit /> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument></xml><![endif][if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles></xml><![endif][if gte mso 10]><style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable{mso-style-name:Standardowy;mso-tstyle-rowband-size:0;mso-tstyle-colband-size:0;mso-style-noshow:yes;mso-style-parent:"";mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;mso-para-margin:0cm;mso-para-margin-bottom:.0001pt;mso-pagination:widow-orphan;font-size:10.0pt;font-family:"Times New Roman";mso-ansi-language:#0400;mso-fareast-language:#0400;mso-bidi-language:#0400;}</style><![endif]

Artykuł pochodzi z programu System Informacji Prawnej LEX on-line

Autor:

Katarzyna Warecka