RPO apeluje o zmiany legislacyjne w sprawie zarodków z komórek rozrodczych samotnych kobiet

Prof. Marcin Wiącek, Rzecznik Praw Obywatelskich, wystąpił do Ministra Zdrowia w sprawie wykonania postanowienia sygnalizacyjnego Trybunału Konstytucyjnego w sprawie nieunormowania w ustawie o leczeniu niepłodności postępowania z zarodkami powstałymi z komórek rozrodczych samotnych kobiet i anonimowych dawców przed jej wejściem w życie.

Jak przypomniał, wciąż niewykonane pozostaje postanowienie sygnalizacyjne TK z 18 kwietnia 2018 r. (sygn. S 2/18) w tej sprawie. Przypomnijmy, że Trybunał umorzył postępowanie z wniosku RPO dotyczącego zgodności art. 20 ust. 1 pkt 2 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 78 i art. 97 ustawy o leczeniu niepłodności (ULN) z art. 2 w związku z art. 47 Konstytucji - w zakresie, w jakim mają one zastosowanie do kobiet niepozostających w związku małżeńskim albo we wspólnym pożyciu z mężczyzną, które zdeponowały zarodki powstałe z ich komórki rozrodczej i komórki anonimowego dawcy przed dniem wejścia ustawy w życie.

Czytaj: Samotna kobieta nie skorzysta ze swoich zarodków, chyba że na "słupa">>

TK dostrzegł istotny problem sytuacji niektórych zarodków powstałych przed wejściem w życie ustawy i przechowywanych w bankach komórek rozrodczych i zarodków. W ocenie TK brak rozwiązania pozwalającego na implantację zarodka zdeponowanego przed wejściem w życie ULN przez niepozostającą w związku kobietę prowadzi do nierównego traktowania zarodków w kontekście art. 21 ust. 2 ULN.

RPO apeluje do minister zdrowia o prace legislacyjne

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę, że zaproponowane w postanowieniu TK rozwiązanie łagodzi rygoryzm obecnej regulacji, którą RPO w przeszłości nieskutecznie kwestionował przed TK, niemniej wciąż uzależnia możliwość implantacji przez kobietę spokrewnionych genetycznie zarodków od decyzji sądu.

Zwrócił się do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy o podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do wykonania postanowienia sygnalizacyjnego TK:

• bądź to poprzez wprowadzenie sądowej kontroli dopuszczalności skorzystania z procedury medycznie wspomaganej prokreacji przez samotne kobiety, które zdeponowały zarodki przed wejściem w życie ustawy,
• bądź przez wprowadzenie rozwiązania alternatywnego, w szerszym zakresie gwarantującego możliwość dokończenia procedury leczenia niepłodności przez takie kobiety.