CBAM 2026 – Zmiany i nowe obowiązki w systemie rozliczania emisji CO2

Z nowelizowanych przepisów CBAM wynika, że rok 2026, jako pierwszy rok okresu docelowego będzie dla importerów CBAM zawierał szereg ułatwień. Jednakże importerzy nie mogą oni zapominać, że w pierwszym kwartale 2027 roku skumulują się koszty związane z zakupem certyfikatów za cały import roku 2026 oraz bieżący import towarów CBAM w roku 2027. Rok 2027- będzie pierwszym rokiem dla upoważnionego zgłaszającego CBAM do złożenia rocznego sprawozdania CBAM za 2026 r. - pisze Tadeusz Piekłowski, agent celny, Senior Associate w Rödl & Partner.

Mechanizm CBAM (ang. Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny mechanizm dotyczący importu do Unii Europejskiej określonych towarów. Został on nazwany „mechanizmem dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2”, ponieważ jego celem jest wycena emisji gazów cieplarnianych, wyemitowanych przy produkcji tych towarów w krajach trzecich. Jego celem jest wyrównanie kosztów związanych z emisjami CO₂ między producentami z Unii Europejskiej, którzy kupują uprawnienia w systemie EU ETS, a producentami spoza UE, którzy takich opłat nie ponoszą.

Mechanizm CBAM obejmuje najbardziej emisyjne branże, do których należą:

• cement,
• żelazo i stal,
• aluminium,
• nawozy,
• wodór,
• energia elektryczna.

Nowe regulacje

17 października 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zostało opublikowane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2083 z dnia 8 października 2025 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2023/956 w odniesieniu do uproszczenia i wzmocnienia mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2. Ww. rozporządzenie było procedowane w ramach tzw. pakietu legislacyjnego Omnibus i wprowadziło zmiany oraz uproszczenia w okresie docelowym mechanizmu CBAM a co za tym idzie określiło ostateczny kształt Mechanizmu po zakończeniu okresu przejściowego.

Zwolnienie de minimis

Z przepisów przejściowych CBAM usunięto wyłączenie do przywożonych towarów CBAM, w których wartość rzeczywista na przesyłkę nie przekraczała 150 euro. W zamian tego wyłączenia od 1 stycznia 2026 r. wprowadzono, zwolnienie z obowiązków CBAM w oparciu o próg masowy, który został określony na poziomie 50 ton rocznie. To oznacza, że nowe zwolnienie będzie dotyczyć importerów, którzy przywożą towary CBAM o masie netto na poziomie ustanowionego progu nieprzekraczającego 50 ton w danym roku kalendarzowym. Nowe zwolnienie nie dotyczy importu energii elektrycznej oraz wodoru.

Należy podkreślić, że Komisja Europejska zarezerwowała sobie możliwość zmiany – dostosowania wysokości jednolitego progu masy w przyszłych latach.

Opcja stosowania danych domyślnych

W okresie docelowym CBAM, ustawodawca przewidział możliwość stosowania dla celów ustalania poziomu emisji wbudowanych, związanych z towarami innymi niż energii elektryczna wartości domyślnych. Takie rozwiązanie spowoduje, że importerzy będącymi upoważnionymi zgłaszającymi CBAM przy obliczaniu emisji będą mogli korzystać opcjonalnie z emisji rzeczywistych lub wartości domyślnych. Korzystanie z danych domyślnych wyeliminuje problemy związane z koniecznością podejmowania próby kontaktu z dostawcami, producentami oraz pośrednikami towarów CBAM w celu pozyskania niezbędnych danych o emisjach rzeczywistych. Przyjęcie danych domyślnych przez upoważnionego zgłaszającego CBAM zwalnia go również z obowiązku poddawania weryfikacji przez akredytowanego weryfikatora potwierdzającego prawidłowość wyliczenia poziomu emisji.

Komisja Europejska zapewnia, że opublikuje na swoich stronach w odpowiednim czasie dostęp do danych domyślnych z których będą mogli korzystać importerzy CBAM mający obowiązek składania sprawozdań a którzy wybiorą opcję ich wypełniania na podstawie danych domyślnych.

Zasady nabywania certyfikatów CBAM

Z opublikowanych przepisów wynika, iż importerzy w krajach UE towarów objętych obowiązkiem CBAM będą mogli nabywać certyfikaty CBAM dopiero od 1lutego 2027 roku. A to oznacza, że certyfikaty dotyczące emisji wbudowanych w całości towarów CBAM za rok 2026 będą nabywane w roku 2027. Warto podkreślić, że nabywanie certyfikatów za rok 2027 musi się już odbywać na bieżąco z uwzględnieniem, że liczba certyfikatów na rachunku zobowiązanego w rejestrze CBAM na koniec każdego kwartału musi odpowiadać co najmniej 50% emisji wbudowanych związanych z zaimportowanymi towarami przywiezionymi od początku roku kalendarzowego. Należy również wziąć pod uwagę dostosowania wynikającego z bezpłatnego przydziału uprawnień w ramach EU ETS.

Przesunięcie terminów na składanie rocznej deklaracji CBAM

W nowelizowanych przepisach ustawodawca zmienił termin składania rocznych deklaracji CBAM oraz przekazania certyfikatów do umorzenia za poprzedni rok kalendarzowy. Pierwotnie termin na te obowiązki był ustalony na dzień 31 maja 2027 r., ale został on zmieniony ostatecznie na dzień 30 września 2027 rok. Natomiast datą anulowania nieumorzonych ani nie zgłoszonych do odkupu certyfikatów pozostających na rachunku upoważnionego zgłaszającego CBAM będzie każdorazowo 1 listopada.

Z nowelizowanych przepisów CBAM wynika, że rok 2026, jako pierwszy rok okresu docelowego będzie dla Importerów CBAM zawierał szereg ułatwień. Jednakże

Importerzy nie mogą oni zapominać, że w pierwszym kwartale 2027 roku skumulują się koszty związane z zakupem certyfikatów za cały import roku 2026 oraz bieżący import towarów CBAM w roku 2027. Rok 2027- będzie pierwszym rokiem dla upoważnionego zgłaszającego CBAM do złożenia rocznego sprawozdania CBAM za 2026 r.

Obowiązki importerów od 1 stycznia 2026

Od 1 stycznia 2026 r., aby móc importować objęte tym mechanizmem towary na teren UE, przedsiębiorcy powinni posiadać status upoważnionego zgłaszającego CBAM.

Komisja Europejska planuje rozszerzenie Mechanizmu CBAM o nowe towary.

Komisja Europejska planuje rozszerzenie Mechanizmu CBAM obejmujące żeliwo, stal oraz złożone produkty metalowe, takie jak maszyny, części samochodowe czy pojazdy silnikowe. Zmiana ta, zaplanowana na 1 stycznia 2028 roku, znacząco poszerzy katalog towarów podlegających regulacji.

Według opublikowanej propozycji legislacyjnej Komisji Europejskiej, rozszerzenie katalogu towarów CBAM miałoby dotyczyć kategorii żeliwo i stal takich jak m.in. splotki, liny i kable (CN 7312 10) czy pozostałe odlewane artykuły z żeliwa lub stali (CN 7325). Dodatkowo, Komisja proponuje objęcie Mechanizmem CBAM zupełnie nowej kategorii produktów, tj. złożonych produktów metalowych. W ramach tej kategorii mają zostać uwzględnione wybrane towary sklasyfikowane w działach HS 73, 74, 83, 84, 85, 90 i 94. To oznacza, że CBAM w przyszłości ma obejmować już nie tylko podstawowe wyroby metalowe, ale również produkty bardziej złożone takie jak np. określone pojazdy silnikowe, maszyny czy silniki i inne części samochodowe. Rozszerzenie zakresu towarów CBAM – planowane jest na 1 stycznia 2028 roku.