Ślub na zwolnieniu lekarskim nie zaszkodził zdrowiu panny młodej

W trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim, ubezpieczona zawarła związek małżeński i uczestniczyła w rodzinnym obiedzie w restauracji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że zwolnienie zostało wykorzystane w sposób niezgodny z jego celem, więc odmówił kobiecie prawa do zasiłku i zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Sąd nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem, ponieważ były to czynności incydentalne, o ograniczonym czasie trwania i niewielkim stopniu intensywności.

Anna M. (dane zmienione) pracowała jako asystentka stomatologiczna. Od dzieciństwa cierpiała na cukrzycę typu pierwszego. Po zajściu w ciążę jej stan zdrowia uległ pogorszeniu. Pojawiły się migreny, nudności, przewlekłe zmęczenie i rozchwianie poziomu glikemii.

ZUS pozbawił ubezpieczoną prawa do zasiłku

Od dwunastego tygodnia ciąży ubezpieczona pozostawała na zwolnieniu lekarskim. Lekarze zalecili jej stałą kontrolę poziomu cukru, prowadzenie oszczędzającego trybu życia, krótkie spacery, umiarkowaną aktywność fizyczną i utrzymywanie kontaktów z rodziną. W okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim, Anna M. zawarła związek małżeński. Po uroczystości rodzina pojechała na obiad do restauracji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że doszło do wykorzystania zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem i wydał decyzję, w której odmówił ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego oraz zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Anna M. nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem, więc wniosła odwołanie.

Udział w imprezie jest niezgodny z celem zwolnienia

Sprawą zajął się Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, który wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia. Zachowaniem niezgodnym z celem zwolnienia można określić postępowanie ubezpieczonego, które w powszechnym odczuciu jawi się jako nieodpowiednie dla osoby chorej i rodzi wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia, np. nadużywanie alkoholu, prace ogrodowe, czynności gospodarskie, udział w imprezie towarzyskiej lub rozrywkowej. Ponadto wykorzystywaniem zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem jest wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy.

Czytaj także: Sąd: Na zwolnieniu lekarskim można spotkać się z adwokatem

Lekarze nie byli przeciwni aktywności ubezpieczonej

W ocenie sądu, zachowanie Anny M. nie pozostawało w sprzeczności z celem zwolnienia lekarskiego. W treści zaświadczenia lekarskiego wskazano, że „chory może chodzić”. Adnotacja ta upoważnia ubezpieczonego do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego. Anna M. nie informowała lekarzy o zamiarze zawarcia związku małżeńskiego w okresie niezdolności do pracy. Okoliczność ta nie mogła jednak przemawiać za uznaniem, że zachowanie ubezpieczonej było sprzeczne z celem zwolnienia lekarskiego. Anna M. miała bowiem zalecenia związane z odbywaniem krótkich spacerów, podejmowaniem umiarkowanej aktywności fizycznej oraz utrzymywaniem kontaktów rodzinnych. Ponadto w toku procesu lekarze ocenili, że udział Anny M. w uroczystości nie wpłynął negatywnie na stan jej zdrowia. Natomiast gdyby ubezpieczona uprzedziła ich o swoich planach, to nie zgłosiliby zastrzeżeń.

Ślub i rodzinny obiad nie były obciążające dla organizmu

W konsekwencji sąd uznał, że pojechanie samochodem do urzędu, uczestnictwo w ceremonii ślubnej, a następnie udanie się na rodzinny obiad do restauracji, nie mogło zostać zakwalifikowane jako zachowanie wykraczające poza granice dopuszczalnej aktywności lub nadmiernie obciążające organizm. Były to bowiem czynności incydentalne, o ograniczonym czasie trwania i niewielkim stopniu intensywności. Wydarzeniu nie towarzyszyły żadne elementy rozrywkowe. Sąd zwrócił również uwagę, że termin uroczystości został wyznaczony w okresie, gdy Anna M. nie posiadała jeszcze czasowej niezdolności do pracy. Decyzja o zawarciu związku małżeńskiego została podjęta głównie z przyczyn formalnych. Ubezpieczonej zależało, by mąż posiadał pełną legitymację do podejmowania decyzji w sprawach dotyczących dziecka. W świetle obciążeń zdrowotnych, jakie towarzyszyły Annie M. w okresie ciąży, motywacja ta była w pełni racjonalna i uzasadniona. Mając powyższe na uwadze, sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał Annie M. prawo do zasiłku chorobowego i zwolnił ją z obowiązku zwrotu świadczenia.

Orzeczenie SR dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt IV U 880/25, prawomocne