Brak odważnych decyzji w polityce gospodarczej i społecznej, wypracowanych w dialogu społecznym, oznaczać może wzrost fiskalizmu, czyli zwiększenie obciążeń podatkowych i ubezpieczeniowych - ostrzega prof. Jacek Męcina. Według niego, nadzieją może być dialog społeczny, który umożliwi podjęcie odważnych decyzji i reform potrzebnych dla ratowania gospodarki przed recesją, państwa przed kryzysem finansów publicznych, a społeczeństwa przed problemami społecznymi.
Zdaniem prof. Jacka Męciny, doradcy zarządu Konfederacji Lewiatan, pesymistyczny scenariusz rozwoju pandemii, w warunkach polaryzacji nastrojów społecznych, bez mechanizmów dialogu społecznego oznacza, w obliczu wyzwań gospodarczych i społecznych realne zagrożenie znacznym wzrostem bezrobocia w perspektywie roku, a nawet 2 lat. Ten realistyczny scenariusz oznacza poważne turbulencje w sferze politycznej i trudności z utrzymaniem bezpieczeństwa zdrowotnego i ekonomicznego społeczeństwa. Co robić, aby uniknąć takiego scenariusza i jak zdefiniować priorytety polityki społeczno-gospodarczej?
- Nadzieją może być odwołanie się do dobrych wzorców nowoczesnego zarządzania publicznego, które wykorzystywać będzie mechanizmy dialogu społecznego dla podjęcia odważnych decyzji i reform potrzebnych dla ratowania gospodarki przed recesją. Z taką nadzieją przyjmuję propozycję wicepremiera Jarosława Gowina, aby z jednej strony rozpocząć z ekspertami i biznesem debatę o nowej polityce przemysłowej, która nakreśli nową strategię rozwoju gospodarczego Polski, a z drugiej deklarację podjęcia prac w Radzie Dialogu Społecznego nad umową społeczną, która w wypracowanym kompromisie rządu z pracodawcami i związkami zawodowymi zapewni warunki realizacji strategii rozwojowej – podkreśla prof. Męcina.
Według niego, prace podjęte w Radzie Dialogu Społecznego zarysowały obszary negocjacji. Ale aby efektem mogło być porozumienie, potrzebne jest przyjęcie odpowiednich założeń kierunków porozumienia i zdolności do kompromisu każdej ze stron. Po pierwsze, jak wylicza, w sferze polityki Polska potrzebuje stabilności i wzmocnienia współpracy na forum UE, która oferuje realne programy wsparcia polityki gospodarczej i polityki społecznej państwom członkowskim, a mądre wykorzystanie tych środków jest największą szansą na uniknięcie recesji. Po drugie, zdrowie publiczne musi stać się absolutnym priorytetem polityki publicznej, a zwiększenie nakładów na zdrowie i pozyskiwanie zasobów związanych z budowaniem bezpieczeństwa zdrowotnego to jedyna sfera, która zasługuje nawet na wzrost danin publicznych.
Po trzecie, dialog społeczny może – zdaniem prof. Jacka Męciny - stać się elementem włączenia wielkich grup społecznych pracodawców i pracowników w proces porządkowania sfery finansów publicznych, ograniczania deficytu budżetowego, nawet kosztem modyfikowania programów społecznych. Dialog służyć też musi mądremu porządkowaniu zaniedbanych sfer polityki gospodarczej i społecznej, w tym radykalnych zmian w polityce energetycznej, czy szerzej klimatycznej. Ważna jest też reforma systemu emerytalnego, zmiany w zasadach opodatkowania pracy, ograniczenie obciążeń podatkowych firm w okresie kryzysu, wspieranie inwestycji.
- Trudnym zadaniem będzie wypracowanie zasad lepszego gospodarowania pracą, z jednej strony realizującej postulat związkowy troski o jakość pracy i wynagrodzeń, z drugiej zaś większej elastyczności, której potrzebują firmy – podkreśla prof. Męcina. Jego zdaniem, wyzwaniem są wreszcie inwestycje w jakość usług publicznych, w tym w zdrowie, naukę i edukację, których rola powinna rosnąć i być traktowana jak forma inwestycji w przyszłość. - Jak zrealizować te postulaty i to w warunkach pełzającego kryzysu finansów publicznych? Już wiadomo, że trudno będzie zaakceptować biznesowi wszelkie pomysły na wzrost podatków czy kosztów pracy – twierdzi.
W ocenie doradcy zarządu Konfederacji Lewiatan, kluczowa będzie gotowość rządu do odważnego zarysowania przestrzeni dla kompromisu i zrozumienia przez wszystkie strony, że brak otwartości na dialog i wzajemne ustępstwa oznaczać będzie tylko kłopoty dla polityków, gospodarki i pracowników. - Jeśli wygra poczucie odpowiedzialności za nasze firmy i miejsca pracy, mamy szanse kolejny raz uniknąć kryzysu, jak w 2008 roku i godząc się na trudne rozwiązania zapewnić szanse na szybki powrót na ścieżkę rozwoju i doganiania średniej unijnej w perspektywie kolejnych 10 lat – uważa prof. Jacek Męcina.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
