Kryteria ergonomiczne, ocena warunków pracy

Gdy wystąpi potrzeba utworzenia nowego stanowiska pracy lub modernizacji takiego, które już istnieje, pracownik służby bhp może zostać wskazany przez pracodawcę jako osoba, która doradzi mu, jak przygotować stanowisko pracy lub je zmienić, aby spełniało wszystkie wymogi ergonomii. W artykuleSerwisu BHPKrzysztof Zamajtys omówił kryteria ergonomiczne, na które warto zwrócić uwagę.

Fragment publikacji Serwisu BHP.

1. Kryteria ergonomiczne, które powinien brać pod uwagę pracodawca oraz pracownik służby bhp w trakcie tworzenia nowych stanowisk pracy lub modernizacji obecnych

Poniżej przedstawiono role kryteriów ergonomicznych, ich rodzaje oraz zastosowanie.
Kryteria ergonomiczne spełniają trzy ważne role, wzajemnie się uzupełniające:

• są źródłem informacji ergonomicznej,
• uruchamiają mechanizmy skojarzeń i analogii, kierunkując myśli oceniającego w stronę rozwiązań poprawnych z punktu widzenia ergonomii,
• mogą wskazywać możliwości zastosowania gotowych rozwiązań, sprawdzonych w praktyce, wzorcowych pod względem ergonomicznym.

Ergonomiczne kryteria wynikają z przyjętego w ergonomii podejścia, wymagającego dostosowania maszyn, urządzeń, narzędzi oraz całego środowiska pracy do indywidualnych cech każdego człowieka tzn. psychicznych, fizjologicznych i kulturowych.
Do kryteriów ogólnych zaliczyć można proces pracy, przestrzeń pracy, urządzenia kontrolno-sterownicze oraz materialne środowisko pracy.

Ogólne kryteria ergonomiczne:

1. Kryteria ergonomiczne dla procesu pracy

Ergonomiczne organizowanie stanowisk w procesie pracy polega na nowych formach zaangażowania człowieka w proces produkcyjny, zgodny z jego rytmem fizjologicznym i potrzebami psychofizycznymi.
Sprowadza się to do:

• grupowania zadań, w taki sposób by stworzyć jak najbardziej optymalne warunki pracy;
• istotne jest aby dobrze został dobrany stopień autonomii stanowiska;
• przydzielenia człowiekowi zadania, w których jest lepszy od maszyny, a maszynie tych, w których człowiek nie daje sobie rady bądź zadania są dla niego zbyt uciążliwe lub niebezpieczne.

W tym celu:

• wykorzystuje się dane dotyczące wysiłku fizycznego i psychicznego związanego z wykonywaniem poszczególnych czynności, zadań, operacji;
• uwzględnia reguły biomechaniki ruchów i wskazówki dotyczące percepcji i przetwarzania informacji.

Ważnymi czynnikami w organizowaniu procesu pracy są:

• rozszerzanie pracy - technika zwiększania zakresu pracy pracownika przez przydzielenie mu większej liczby zadań tego samego rodzaju;
• wzbogacanie pracy - technika zwiększania zakresu pracy pracownika przez wprowadzenie w zakres jego obowiązków czynności o różnym stopniu trudności w ramach jednego zadania; pozwala to na zwiększenie stopnia swobody i podejmowania decyzji w zakresie wykonywanych przez pracownika czynności, zwiększenie samodzielności i odpowiedzialności w planowaniu i kontrolowaniu swojej pracy i jej wyników; próby wzbogacenia pracy zmierzają do lepszego wykorzystania umiejętności pracownika (...)