Czy pracownikowi, który wyrokiem sądu został dopuszczony do pracy na dotychczasowym stanowisku, należy się urlop wypoczynkowy za okres, w którym nie świadczył pracy?
Pytanie pochodzi z publikacji Serwis Prawa Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychCzy pracownikowi, który wyrokiem sądu został dopuszczony do pracy na dotychczasowym stanowisku, przy zachowaniu dotychczasowych warunków pracy i płacy, należy się urlop wypoczynkowy za okres, w którym pracownik nie świadczył pracy? Dnia 27 stycznia 2015 r. w ramach porozumienia stron została rozwiązana umowa o pracę. Pracownik zakwestionował to rozwiązanie umowy za porozumieniem stron i odwołał się do sądu pracy. Dnia 31 maja 2016 r. zapadł wyrok sądu o dopuszczenie pracownika do pracy oraz sąd postanowił, że stosunek pracy nie uległ rozwiązaniu. Pracownik zwrócił się z wnioskiem o urlop za okres, w którym nie świadczył pracy, dotyczy to okresu pomiędzy 28 stycznia 2015 r. a 31 maja 2016 r. Czy za 2015 r. i 2016 r. pracownikowi należy się urlop wypoczynkowy?
W tym okresie pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie na zasiłku macierzyńskim. Proszę o wskazanie podstawy prawnej, z której wynika obowiązek udzielenia bądź nie udzielenia urlopu wypoczynkowego pracownikowi za wyżej wskazany okres.
Odpowiedź:
W przypadku, o którym mowa w pytaniu, należałoby przyjąć, że pracownikowi przysługuje urlop wypoczynkowy za okres, w którym nie świadczył pracy.
Uzasadnienie: Zgodnie z art. 152 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) - dalej k.p. pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Urlop wypoczynkowy jest uprawnieniem pracowniczym, wynikającym z faktu pozostawania w stosunku pracy.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 marca 2010 r., II PK 265/09, orzekł, że pojęcie "okres pozostawania bez pracy", o którym mowa w art. 51 § 1 k.p., należy rozumieć jako okres nieświadczenia pracy u pracodawcy, który dokonał wypowiedzenia niezgodnie z prawem. Okres ten nie jest okresem zatrudnienia ani okresem uznawanym za okres zatrudnienia, lecz jedynie okresem podlegającym wliczeniu do okresu zatrudnienia. W związku z tym pracownik przywrócony do pracy orzeczeniem sądu nie pozostaje w tym okresie w stosunku pracy. Dlatego za okres pozostawania bez pracy pracownikowi przywróconemu do pracy orzeczeniem sądu, który podjął pracę u dotychczasowego pracodawcy, nie przysługuje np. prawo do urlopu wypoczynkowego.
Powyższe dotyczy sytuacji, gdy do rozwiązania umowy o pracę doszło na skutek wypowiedzenia umowy przez pracodawcę. W takim przypadku orzeczenie o przywróceniu do pracy restytuuje stosunek pracy na przyszłość, tj. doprowadza ono do powstania stosunku pracy, jaki istniał przed zakwestionowanym rozwiązaniem umowy o pracę, nie unieważnia ono natomiast bezprawnego oświadczenia pracodawcy z mocą wsteczną od momentu, w jakim oświadczenie to zostało złożone. Oznacza to, że do dnia przywrócenia do pracy przez sąd pracownik nie pozostaje w stosunku pracy.
Z pytania wynika natomiast, że sąd dopuszczając pracownika do pracy postanowił jednocześnie, że umowa o pracę nie uległa rozwiązaniu. Oznaczałoby to, że pracownik pozostawał w stosunku pracy przez cały okres od 27 stycznia 2015 r. do 31 maja 2016 r. a w konsekwencji nabył za ten czas prawo do urlopu wypoczynkowego. Wynikałoby to z faktu, iż pracownik nie odwoływał się od wypowiedzenia umowy o pracę lecz uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron wywołuje skutek ex tunc (tj. z mocą wsteczną) – wyrok Sądu Najwyższego z 23 września 2014 r., II PK 269/13.
Odpowiedzi udzielono 2 sierpnia 2016 r.
