Ustalenie wartości zamówienia publicznego na roboty budowlane

Przed przystąpieniem do postępowania o udzielenie zamwienia publicznego zamawiający zobowiązany jest do określenia wartości przedmiotu zamwienia. Ustalenie wartości szacunkowej zamwienia jest sprawą istotną, bowiem ma decydujący wpływ na dalszy tok postępowania, a przede wszystkim na wybr procedury oraz na ustalenie wysokości wadium. Od wartości szacunkowej zależy rwnież obowiązek ustalenia terminu składania wnioskw o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz ofert, terminu związania ofertą z zastrzeżeniem okresw maksymalnych wskazanych w ustawie Prawo zamwień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 z pźn. zm. - dalej jako Pzp), stosowania zabezpieczenia należytego wykonania umowy.

Zasady ogólne szacowania wartości zamówienia

1. Podstawa ustalenia wartości zamówienia
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 32 ust. 1 Pzp, podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone z należytą starannością.
Z brzmienia powołanego wyżej przepisu wynika, że zamawiający powinien przed wszczęciem postępowania zgromadzić dokumenty (dowody), z których wynikają określone koszty wykonania zamówienia, a następnie w oparciu o nie dokonać szacunku pełnego wynagrodzenia należnego wykonawcy z tytułu realizacji zamówienia.1
1 W. M. Stodolak w: W. Hartung, P. Laudański, W.M. Stodolak, M. Stręciwilk, M. Winiarz „Zamówienia publiczne po nowelizacji” pod red. Mateusza Winiarza, Oficyna Wyd. UNIMEX Wrocław 2006
Szacunkowe wynagrodzenie - to wynagrodzenie wyznaczone, ocenione, określone; termin „szacować” oznacza tyle samo co „wyznaczać cenę czegoś, określać wartość pieniężną jakiegoś przedmiotu”2, także „określać w przybliżeniu wartość, wielkość czegoś; oceniać; taksować.”3
2 Za: Słownikiem wyrazów obcych pod red. naukową prof. I. Kamińskiej - Szmaj, Wydawnictwo Europa 2001
3 Za: Popularnym słownikiem języka polskiego, red. naukowy prof. dr hab. B. Dunaj, Wydawnictwo Wilga, 2000
Należyta staranność - pojęcie to określone jest w przepisie art. 355 Kodeksu cywilnego, gdzie należyta staranność (dłużnika) została zdefiniowana jako staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju.
W opinii Urzędu Zamówień Publicznych4, w rozumieniu pojęcia należytej staranności w obliczaniu szacunkowej wartości zamówienia przez zamawiającego należy stosować taką samą miarę należytej staranności, jakiej oczekuje się od wykonawcy umowy w sprawie zamówienia publicznego (tj. staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonej działalności gospodarczej).
4 Patrz: Prawo zamówień publicznych. Komentarz pod red. T. Czajkowskiego, wyd. Urząd Zamówień Publicznych Wyd. III Warszawa 2007 r.
Kalkulację wartości zamówienia należy wykonać z należytą starannością, przy uwzględnieniu wszystkich warunków i wymagań związanych z realizacją zamówienia oraz okresem trwania umowy.
Zamawiający dokonuje ustalenia wartości zamówienia na podstawie dokonanego opisu przedmiotu zamówienia, a więc biorąc pod uwagę wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
W jednym z udzielonych wyjaśnień Urząd Zamówień Publicznych wskazał, że dopuszczalne jest zwrócenie się do wykonawców o przedstawienie cen zamawianych usług jako podstawa oszacowania wartości zamówienia. W uzasadnieniu czytamy: „zasada oszacowania przedmiotu zamówienia z należytą starannością dopuszcza możliwość, iż zamawiający, nie mogąc we własnym zakresie oszacować wartości przedmiotu zamówienia, zwróci się do podmiotów profesjonalnie zajmujących się prowadzeniem określonej działalności o dokonanie wstępnej kalkulacji kosztów wynagrodzenia wykonawcy zamówienia publicznego”.
Pamiętać należy, iż w kalkulacji wartości szacunkowej zamówienia nie uwzględnia się kwoty należnego podatku VAT.

2. Zakaz podziału zamówienia na części
Ustawa w art. 32 ust. 2 zakazuje dzielenia zamówienia na części w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy. Chodzi tu o sytuacje, w których podział zamówienia na dwa lub więcej zamówień o mniejszej wartości każdego z nich skutkować będzie brakiem obowiązku stosowania przepisów Pzp (zamówienie o wartości poniżej równowartości 14 000 euro), ale również te, gdzie podział taki spowoduje niestosowanie przepisów odpowiednich dla procedury pełnej i zaostrzonej.
Przepis ten nie wprowadza generalnego zakazu dzielenia zamówienia – jeśli podział zamówienia nie prowadzi do „zejścia” poszczególnych zamówień poniżej wprowadzonych rozporządzeniem progów, od których zależy stosowanie ustawy i przewidzianych w niej procedur, jest on dozwolony. Wówczas powody wprowadzenia podziału nie mają znaczenia dla zakazu z art. 32 ust. 2 Pzp.
Art. 32 ust. 2 Pzp zakazuje również zaniżania wartości zamówienia w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której zamawiający ustala wartość zamówienia na podstawie najniższej kwoty podanej przez jednego z zapytanych przedsiębiorców, która jest niższa niż próg określony rozporządzeniem (np. równowartość 133 000 euro), podczas gdy inni ankietowani przedsiębiorcy podali kwoty wyższe oraz przekraczające ten próg.