Warunki, na jakich następuje przekazanie środków publicznych do samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, oraz sposób kontroli ich wykorzystania.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 18 maja 1995 r.
w sprawie warunków, na jakich następuje przekazanie środków publicznych do samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, oraz sposobu kontroli ich wykorzystania.

Na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 63, poz. 315 oraz z 1994 r. Nr 121, poz. 591) zarządza się, co następuje:
§  1.
Zarządzenie reguluje warunki, na jakich następuje przekazanie środków publicznych przez organ, który utworzył zakład, lub inny określony w art. 8 pkt 1-3 ustawy podmiot będący dysponentem środków publicznych, zwany dalej "zleceniodawcą", samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej, zwanemu dalej "zleceniobiorcą", w celu udzielania świadczeń zdrowotnych, oraz określa sposób kontroli wykorzystania tych środków.
§  2.
Ilekroć w zarządzeniu jest mowa o:
1)
ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 63, poz. 315 i z 1994 r. Nr 121, poz. 591),
2)
świadczeniach zdrowotnych - należy przez to rozumieć świadczenia w rozumieniu art. 3 ustawy,
3)
umowie - należy przez to rozumieć umowę o przekazanie środków publicznych przez zleceniodawcę na rzecz zleceniobiorcy w celu udzielania świadczeń zdrowotnych,
4)
zakładzie - należy przez to rozumieć samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, będący zleceniobiorcą w rozumieniu art. 49 pkt 2 ustawy.
§  3.
1.
Przekazanie przez zleceniodawcę środków publicznych na rzecz zleceniobiorcy następuje na podstawie umowy.
2.
Strony mogą w umowie zastrzec, że zleceniobiorca będzie udzielał świadczeń zdrowotnych tylko na rzecz zleceniodawcy określonego w umowie.
3.
Umowa, o której mowa w ust. 1, może również przewidzieć, że zleceniobiorca udzielał będzie tylko określonego rodzaju świadczeń zdrowotnych objętych umową.
§  4.
Umowa może być zawarta tylko z zakładem wpisanym do rejestru samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, prowadzonego przez sąd rejestrowy.
§  5.
1.
Zleceniobiorca przed podpisaniem umowy przedstawia zleceniodawcy plan rzeczowo-finansowy zakładu, uwzględniając w nim przewidywane nakłady na wykonanie zadań objętych umową.
2.
Plan rzeczowo-finansowy, o którym mowa w ust. 1, sporządzany na okres ustalony przez strony umowy, zawiera w szczególności:
1)
liczbę przewidywanych świadczeń zdrowotnych,
2)
koszt jednostkowy świadczenia zdrowotnego,
3)
zestawienie kosztów w układzie kalkulacyjnym oraz rachunek wyników według sposobu określonego w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591).
3.
Na wniosek zleceniodawcy, będącego organem założycielskim danego zakładu, zleceniobiorca przedkłada informacje o swych planach inwestycyjnych i kredytowych.
§  6.
1.
Suma należności, jaką zleceniodawca zobowiązany będzie przekazać zleceniobiorcy z tytułu zawieranej umowy, ustalana jest na podstawie negocjacji między stronami.
2.
Zleceniodawca powinien w trakcie negocjacji dążyć do ustalania sumy należności, o której mowa w ust. 1, w takiej wysokości, która zapewni wydatkowanie środków publicznych w sposób najbardziej oszczędnych i celowy, a jednocześnie umożliwi wykonanie zadań stanowiących przedmiot umowy.
§  7.
1.
Umowę zawiera się na czas nie oznaczony lub na czas oznaczony, nie krótszy jednak niż jeden rok, z możliwością jej przedłużenia, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Umowa może być zawarta na okres krótszy niż jeden rok, jeżeli wynika to z rodzaju i zakresu świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem umowy.
3.
Złożenie oświadczenia woli o przedłużeniu umowy zawartej na czas oznaczony, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w ust. 2, powinno nastąpić nie później niż na 6 miesięcy przed upływem terminu, na który umowa została zawarta.
§  8.
Zakład zawierający umowę lub wnioskujący o jej przedłużenie powinien przedstawić zleceniodawcy - jako warunek wstępny zawarcia umowy - informacje określone w załączniku do zarządzenia.
§  9.
1.
Umowa określa w szczególności:
1)
strony umowy,
2)
rodzaj świadczeń zdrowotnych i przewidywaną ich liczbę,
3)
osoby uprawnione do świadczeń zdrowotnych oraz obszar, którego mieszkańcy będą mogli z nich korzystać,
4)
zasady rejestracji pacjentów, organizację udzielania świadczeń, dni i godziny ich udzielania, maksymalny czas oczekiwania na świadczenie i sposób podania tych informacji do wiadomości osobom uprawnionym,
5)
przyjęcie przez zleceniobiorcę obowiązku poddania się kontroli przeprowadzanej przez zleceniodawcę w zakresie objętym umową, w tym również kontroli przeprowadzanej przez upoważnione przez niego osoby,
6)
uprawnienia kontrolne zleceniodawcy z tytułu realizacji umowy,
7)
zobowiązanie się zleceniobiorcy do ubezpieczenia się od odpowiedzialności cywilnej,
8)
sumę należności, jaką zleceniodawca przekazuje zleceniobiorcy z tytułu realizacji umowy, oraz sposób i termin jej przekazywania, z uwzględnieniem § 16 ust. 5,
9)
zadania objęte stałym monitorowaniem ze strony zleceniodawcy ,
10)
ilościowe i jakościowe wskaźniki wykonania umowy
11)
rodzaje i sposoby przekazywania informacji wynikających z realizacji umowy, w tym o zadaniach objętych stałym monitorowaniem ze strony zleceniodawcy,
12)
warunki, w których może nastąpić renegocjacja umowy,
13)
zastrzeżenie, że przekazane na realizację umowy środki publiczne nie mogą być przekazywane na cele inne niż określone w umowie,
14)
wysokość i terminy naliczania odsetek z tytułu zwłoki w uiszczeniu przez zleceniodawcę na rzecz zleceniobiorcy kwot należności wynikających z umowy.
2.
Umowa powinna określać wysokość kar umownych z tytułu niezgodnego z nią wydatkowania przez zleceniobiorcę środków publicznych albo niewywiązywania się lub nieterminowego realizowania innych postanowień umowy, sposób ich uiszczania, a także okoliczności, których wystąpienie powoduje wyłączenie odpowiedzialności odszkodowawczej stron umowy.
§  10.
Prawa i obowiązki stron umowy nie mogą być przenoszone na osoby trzecie, chyba że strony wyrażą na to zgodę w umowie.
§  11.
Zleceniobiorca nie może udzielać odpłatnie świadczeń zdrowotnych objętych umową, chyba że odpłatność ta wynika w odrębnych przepisów.
§  12.
Zleceniodawca obowiązany jest do:
1)
analizy zapotrzebowania na świadczenia zdrowotne na obszarze podlegającym jego działaniu,
2)
analizy kosztów świadczeń zdrowotnych udzielanych w oparciu o zawierane umowy oraz kosztów analogicznych świadczeń udzielanych przez inne zakłady opieki zdrowotnej, lekarzy lub inne osoby wykonujące zawody medyczne poza zakładami opieki zdrowotnej - jeżeli są one finansowane ze środków publicznych (art. 35 ust. 1 ustawy),
3)
analizy i oceny liczby, rodzaju i jakości świadczeń zdrowotnych udzielanych w oparciu o umowę, a w szczególności: liczby osób objętych świadczeniami, trybu rejestracji pacjentów, czasu udzielania i oczekiwania na świadczenia, częstości zakażeń wewnątrzszpitalnych, nie planowanych ponownych hospitalizacji, zgonów pacjentów nie będących w stanach terminalnych, liczby pacjentów o okresie pobytu przekraczającym średni czas pobytu w danym zakładzie, jak również stopnia satysfakcji pacjentów z udzielanych świadczeń zdrowotnych,
4)
kontroli wykonania umowy i wydawania zaleceń pokontrolnych,
5)
inicjowania w razie potrzeby zmiany warunków umowy.
§  13.
1.
Kontrola, o której mowa w § 12 pkt 4, może być przeprowadzana przez zleceniodawcę lub inne upoważnione przez niego osoby.
2.
Celem kontroli jest w szczególności:
1)
badanie sposobu udzielania świadczeń zdrowotnych oraz ich jakości w oparciu o ustalone w umowie wskaźniki,
2)
sprawdzenie prawidłowości wydatkowania środków publicznych,
3)
wykrywanie nieprawidłowości w wykonywaniu zadań określonych umową,
4)
wskazanie przyczyn i skutków stwierdzonych nieprawidłowości oraz sposobów i środków umożliwiających zapobieganie im oraz ich usunięcie.
§  14.
1.
Umowa wygasa:
1)
z upływem terminu określonego w umowie,
2)
w przypadku gdy zajdą okoliczności, za które strony nie ponoszą odpowiedzialności, a które uniemożliwiają wykonanie umowy.
2.
Umowa może zostać rozwiązana bez wypowiedzenia w przypadku niedopełnienia przez zleceniobiorcę obowiązku określonego w § 9 ust. 1 pkt 7 i 13.
3.
Umowa może zostać rozwiązana za wypowiedzeniem w szczególności:
1)
gdy zleceniobiorca nie dopełnia obowiązków wynikających z § 9 ust. 1 pkt 5, 10 i 11,
2)
gdy nie realizuje ustaleń wynikających z § 3 ust. 2 i 3 oraz § 11,
3)
w razie niewykonania bądź nienależytego wykonania umowy przez zleceniobiorcę z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2, a w szczególności ograniczania dostępności świadczeń, zawężenia ich zakresu lub udzielania świadczeń nieodpowiedniej jakości,
4)
w razie niewypłacenia lub nieterminowego wypłacenia należności przez zleceniodawcę.
4.
Ustalony w umowie okres wypowiedzenia nie może być dłuższy niż 6 miesięcy.
5.
Strony mogą postanowić, że rozwiązanie umowy z przyczyn, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2, następuje po upływie terminu wyznaczonego do wyeliminowania dających się usunąć uchybień.
6.
Podstawę do rozwiązania umowy z przyczyn, o których mowa w ust. 5, powinny stanowić wyniki kontroli wykonania umowy i sposobu realizacji zaleceń pokontrolnych albo kontroli przeprowadzonej w trybie określonym w przepisach odrębnych.
§  15.
Umowa nie może być rozwiązana przed upływem ustalonego terminu, chyba że zachodzą przyczyny określone w § 14 ust. 2 i 3 lub inne przyczyny wskazane przez strony w umowie.
§  16.
1.
Zleceniobiorca rozlicza się ze zleceniodawcą z wykonania zakresu rzeczowego i finansowego realizowanej umowy.
2.
Rozliczenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w terminie do 15 dni po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy, a w przypadku umów zawartych na czas nie oznaczony lub oznaczony dłuższy niż jeden rok - w terminie do 15 dni po zakończeniu roku obrachunkowego.
3.
Zatwierdzenie rozliczenia przez zleceniodawcę powinno nastąpić nie później niż do 15 lutego następnego roku kalendarzowego.
4.
W przypadku umów podpisywanych na czas nie oznaczony lub czas oznaczony dłuższy niż jeden rok, określenie sumy należności oraz planu rzeczowo-finansowego i wskaźników wykonania umowy dokonywane jest nie rzadziej niż corocznie w aneksie do umowy.
5.
W razie braku odmiennych postanowień należność z tytułu wykonywania umowy wypłacana jest zaliczkowo w terminach miesięcznych. Zaliczka stanowi 80% kwoty miesięcznej należności. Wypłata pozostałej kwoty należności miesięcznej następuje po przedstawieniu przez zleceniobiorcę informacji o wykonanych zadaniach wynikających z umowy.
6.
Rokiem obrachunkowym jest rok kalendarzowy.
§  17.
W razie niewykonania lub częściowego wykonania umowy, kwoty należności już wypłacone podlegają zwrotowi w wysokości proporcjonalnej do zakresu niewykonania zobowiązania.
§  18.
Zleceniobiorca obowiązany jest do sporządzania i przekazywania zleceniodawcy informacji określonych w umowie, a także sprawozdań wynikających z innych przepisów.
§  19.
W sprawach nie uregulowanych w umowie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
§  20.
Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

DOKUMENTACJA, KTÓRĄ POWINIEN PRZEDSTAWIĆ PUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ ZAWIERAJĄCY UMOWĘ Z DYSPONENTEM ŚRODKÓW PUBLICZNYCH ORAZ ZAKŁAD WNIOSKUJĄCY O PRZEDŁUŻENIE UMOWY

I. Informacja na temat dotychczasowej i obecnej działalności zakładu lub działalności planowanej - w przypadku nowo utworzonego zakładu

1. Wielkość i struktura zasobów kadrowych i zasobów rzeczowych będących w dyspozycji zakładu, wartość funduszu założycielskiego i funduszu zakładu.

2. Wielkość i struktura świadczeń zdrowotnych dostarczanych przez zakład dla osób uprawnionych. Rejony obsługi wyznaczone statutem oraz struktura pacjentów według miejsc zamieszkania.

3. Informacja o dotychczasowych działaniach na rzecz doskonalenia gospodarki zasobami (kadrami, majątkiem, finansami, informacją), na rzecz sprawnego zarządzania zakładem oraz o skutkach tych działań (a w szczególności takich działań, jak gospodarka lekiem, tworzenie standardów postępowania medycznego).

4. Informacja o dotychczasowych działaniach na rzecz jakości świadczeń oraz o skutkach tych działań, w tym w szczególności o działaniach na rzecz jakości zasobów, wdrażania procedur mających na celu poprawę jakości, i systematycznym ocenianiu porównawczym wyników działalności zakładu, z uwzględnieniem ocen medycznych i innych (np. ocen dokonywanych przez pacjentów i ich rodziny).

5. Kwalifikacje i doświadczenie zawodowe osób pracujących na stanowiskach kierowniczych w zakładzie.

II. Strategiczny plan rozwoju zakładu

1. Główne cele działania zakładu.

2. Czynniki decydujące o możliwości realizacji głównych celów zakładu.

3. Ewentualne zagrożenia w realizacji głównych celów zakładu i planowane sposoby przeciwdziałania im.

4. Organizacja prac mających na celu rozpoznanie otoczenia, w którym działa zakład, w tym analiza popytu na świadczenia zdrowotne dostarczane przez zakład, rozpoznanie warunków współpracy z innymi zakładami opieki zdrowotnej dostarczającymi świadczeń dla osób uprawnionych, rozpoznanie zainteresowania ewentualnych dodatkowych zleceniodawców.

5. Projektowane działania na rzecz rozwoju kwalifikacji kadr zatrudnionych w zakładzie, w tym projektowana zmiana wielkości i struktury zatrudnionych, plany szkoleń, systemy motywacji na rzecz podnoszenia kwalifikacji już zatrudnionych oraz projektowane działania na rzecz zatrudnienia nowych pracowników.

6. Projektowane działania na rzecz rozwoju systemów informacji, obiegu i udostępniania informacji, z uwzględnieniem informacji medycznych i ekonomicznych, wskaźników jakości oraz skal punktowych użytecznych dla oceny złożoności świadczeń i ich kosztów.

7. Analiza czynników, które mogą powodować wzrost kosztów świadczeń, w tym wskazanie sposobów przeciwdziałania takiemu wzrostowi.

8. Rozpoznanie finansowych skutków planów inwestycyjnych i planów kredytowych, szczególnie ewentualnych skutków dla tej działalności zakładu, która miałaby być realizowana w ramach umowy podpisanej ze zleceniodawcą na warunkach określonych w tym zarządzeniu.

9. Projektowane działania związane ze zmianą wielkości, struktury i własności majątku trwałego (np. budynków, budowli, gruntów, aparatury) z oceną skutków tych działań.

10. Projektowane działania na rzecz podnoszenia jakości świadczeń zdrowotnych, z uwzględnieniem oceny medycznych i niemedycznych wskaźników jakości oraz działań na rzecz ochrony i realizacji praw pacjenta.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1995.29.341

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Warunki, na jakich następuje przekazanie środków publicznych do samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, oraz sposób kontroli ich wykorzystania.
Data aktu: 18/05/1995
Data ogłoszenia: 19/06/1995
Data wejścia w życie: 04/07/1995