Zm.: zarządzenie w sprawie podatku obrotowego od przedsiębiorstw podległych Komitetowi Drobnej Wytwórczości i przez niego nadzorowanych oraz spółdzielni i ich związków.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 2 stycznia 1973 r.
zmieniające zarządzenie w sprawie podatku obrotowego od przedsiębiorstw podległych Komitetowi Drobnej Wytwórczości i przez niego nadzorowanych oraz spółdzielni i ich związków.

Na podstawie § 5 ust. 2 pkt 1, § 12 ust. 1 i § 24 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 uchwały nr 257 Rady Ministrów z dnia 12 sierpnia 1968 r. w sprawie podatku obrotowego od jednostek gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr 35, poz. 244) zarządza się, co następuje:
§  1.
W zarządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 1971 r. w sprawie podatku obrotowego od przedsiębiorstw podległych Komitetowi Drobnej Wytwórczości i przez niego nadzorowanych oraz spółdzielni i ich związków (Monitor Polski z 1972 r. Nr 4, poz. 19) wprowadza się następujące zmiany:
1)
tytuł zarządzenia otrzymuje brzmienie:

"w sprawie podatku obrotowego od niektórych przedsiębiorstw podległych lub nadzorowanych przez Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług oraz od spółdzielni i ich związków.";

2)
w § 1 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Przepisy zarządzenia stosuje się do:

1) przedsiębiorstw państwowych podległych Ministrowi Handlu Wewnętrznego i Usług lub przez niego nadzorowanych, które przed dniem 29 marca 1972 r. podlegały Komitetowi Drobnej Wytwórczości lub przez niego były nadzorowane,

2) spółdzielni i ich związków, z wyjątkiem spółdzielni usługowo-wytwórczych i spółdzielczych ośrodków rolnych zrzeszonych w Centralnym Związku Kółek Rolniczych.";

3)
w § 3 ust. 8 dodaje się zdanie:

"Organ finansowy prezydium powiatowej rady narodowej (miejskiej w mieście stanowiącym powiat i dzielnicowej w mieście wyłączonym z województwa) może w uzasadnionych wypadkach, na wniosek zainteresowanego przedsiębiorstwa (spółdzielni), ustalić inną datę dokonania obrotu wewnętrznego.";

4)
w § 4:
a)
dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1,
b)
dodaje się ust. 2 w brzmieniu;

"2. Za usługi w rozumieniu ust. 1 uważa się czynności i świadczenia rzeczy określone w uchwale nr 34 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 1972 r. w sprawie rozwoju usług produkcyjnych dla rolnictwa (Monitor Polski Nr 14, poz. 94) oraz w uchwale nr 35 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 1972 r. w sprawie rozwoju usług (Monitor Polski Nr 14, poz. 95).";

5)
w § 11 ust. 2 skreśla się pkt 2;
6)
w § 17 ust. 4 pkt 1 po wyrazie "socjalnych", dodaje się wyrazy: "personelu pedagogicznego zatrudnionego w przyzakładowych szkołach specjalnych spółdzielni inwalidów,";
7)
tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Opodatkowanie niektórych obrotów spółdzielni rzemieślniczych.";

8)
w rozdziale 4 wyrazy "rzemieślnicze spółdzielnie zaopatrzenia i zbytu" zastępuje się wyrazami: "spółdzielnie rzemieślnicze";
9)
§ 24 otrzymuje brzmienie:

"§ 24. 1. Obroty rzemieślniczych spółdzielni ze sprzedaży w stanie nie przerobionym nabytych od członków - rzemieślników i innych indywidualnych wytwórców produktów, wytworzonych z ich surowców na zlecenie tych spółdzielni, podlegają opodatkowaniu podatkiem obrotowym.

2. Wysokość obrotu stanowi wartość produktu według ceny sprzedaży, pomniejszona o wartość produktu według ceny nabycia oraz o udzieloną prowizję i należne dodatnie różnice budżetowe.

3. Jeżeli obroty polegają na zbywaniu produktów rynkowych bezpośrednio konsumentowi, do opodatkowania przyjmuje się obrót pomniejszony o zrealizowaną marżę detaliczną.

4. Stawka podatkowa wynosi:

1) 10% dla spółdzielni położonych w miejscowościach poniżej 100.000 mieszkańców, a dla pozostałych spółdzielni 20% - jeżeli obrót podlegający opodatkowaniu (ust. 2) nie przekracza 6%, przy usługach zaś - 5% wartości faktury wystawionej przez spółdzielnię,

2) 33% dla wszystkich spółdzielni - w razie niezachowania warunku określonego w pkt 1.

5. Wolny jest od podatku obrotowego obrót osiągnięty ze sprzedaży produktów przeznaczonych na eksport, jeżeli nie przekracza 3% wartości faktury.";

10)
w § 26 dodaje się zdanie:

"Nadwyżka obrotów ponad 5% ogólnego obrotu podlega opodatkowaniu przy zastosowaniu stawek ustalonych w tabelach stanowiących załączniki nr 1 i 2 do zarządzenia.";

11)
§ 27 otrzymuje brzmienie:

"§ 27. 1. Wolne są od podatku obrotowego obroty osiągnięte przez sklepy rzemieślniczych spółdzielni ze sprzedaży w stanie nie przerobionym produktów nabytych od jednostek gospodarki uspołecznionej, w tym również od innych rzemieślniczych spółdzielni.

2. Obroty osiągnięte ze sprzedaży w stanie nie przerobionym produktów nabytych od rzemieślników będących członkami spółdzielni i innych indywidualnych wytwórców podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w § 24 ust. 3.";

12)
§ 28 otrzymuje brzmienie:

"§ 28. 1. Do rzemieślniczych spółdzielni nie stosuje się przepisu § 4 oraz podmiotowych ulg i zwolnień przewidzianych dla jednostek spółdzielczych w rozdziale 3, z wyjątkiem ulgi wymienionej w § 15.

2. Obroty spółdzielni osiągnięte z tytułu transakcji polegających na przyjmowaniu zleceń na wykonanie usług i powierzanie ich wykonania innym jednostkom, podlegają opodatkowaniu według zasad określonych w § 24 ust. 4 i 5, z tym że podstawę opodatkowania stanowi różnica między należnością wynikającą z faktury spółdzielni a należnością faktycznego wykonawcy usługi, zwiększoną o koszt materiałów pomocniczych stanowiących własność spółdzielni, a zużytych przy świadczeniu usługi. Koszt ten oblicza się według ceny detalicznej materiału pomocniczego, powiększonej o stawkę amortyzacyjną, o której mowa w § 23 ust. 1 pkt 3.

3. Obrót osiągnięty ze świadczenia usług nie wymienionych w ust. 2 oraz w tabeli stawek stanowiącej załącznik nr 2 do zarządzenia, podlega opodatkowaniu w wysokości 5%.

4. Przepisy ust. 2 i 3 nie mają zastosowania do obrotów osiągniętych ze świadczenia usług na rzecz ludności i rolnictwa, jeżeli narzut pobierany przez spółdzielnię z powyższego tytułu nie przekracza 3%. Obroty powyższe zwalnia się od podatku obrotowego.

5. Obroty nie wymienione w niniejszym rozdziale podlegają opodatkowaniu, zgodnie z przepisami zawartymi w pozostałych rozdziałach zarządzenia.";

13)
w § 31:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Do przedsiębiorstw państwowych stosuje się również przepisy § 1 ust. 1 i 2, § 2-7, 21-24, 26, 27 pkt 1-5a i pkt 7-10, § 28, 74 i 75 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 1971 r. w sprawie szczegółowych zasad opodatkowania podatkiem obrotowym państwowych jednostek gospodarczych i niektórych spółek (Monitor Polski z 1972 r., Nr 4, poz. 18 i z 1973 r. Nr 3, poz. 18).",

b)
w ust. 2 wyrazy "przepisu § 29" zastępuje się wyrazami "przepisów § 24 ust. 5 i § 29";
14)
w tabeli stawek stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia wprowadza się następujące zmiany:
a)
poz. 59-66, 72 i 97 otrzymują brzmienie:
Poz. Nazwa produktu Stawka podatkowa w % od obrotu bądź zwolnienie
1 2 3
"59. Garbowane skóry twarde i miękkie, produkty uboczne garbarni, garbniki, odpadki skór garbowanych oraz skóra wtórna:
1) owcze i jagnięce skóry odzieżowe
a) z licem naturalnym gładkim 13
b) marszczone 49
c) pozostałe 45
2) owcze i jagnięce skory rękawicznicze:
a) z licem naturalnym gładkim 22
b) marszczone 49
c) zamszowe i welurowe 45
d) pozostałe 45
3) świńskie skóry galanteryjne - roślinne:
a) juchtowe 4
b) dwoiny, skiwersy 5
c) plastykowo-kazeinowe, z wyjątkiem potników 5
d) potniki 10
e) anilinowe 10
f) naturalne (w tym również wkłady do hełmów), z

wyjątkiem juchtowych

12
4) nie wymienione w pkt 1 i 2 wolne od podatku
60. Skóry futrzane wyprawione:
1) owiec i jagniąt, z wyjątkiem skór wymienionych w pkt 2

i 6

18
2) nutrii 6
3) lisów rudych krajowych, kołonek, karakułów (krajowych

i importowanych), tchórzy, tchórzofretek lub fretek

2
4) królików:
a) białe wolne od podatku
b) kolorowe 4
5) norek, psów, łasic letnich krajowych, kóz i koźląt

krajowych

10
6) kun, piżmaków, szopów, kotów, zajęcy, kretów i cieląt 23
7) lisów hodowlanych 25
8) lisów korsaków lub mongolskich, łasic chińskich i

krajowych zimowych, suślików, koźląt chińskich i

mongolskich, chomików i wiewiórek

38
9) jagniąt "baghana", jagniąt "mierłuszek", kotów

mongolskich, świstaków i tarbagunów

48
10) nie wymienione w pkt 1-9 20
61. Skóry futrzane uszlachetnione:
1) owiec i jagniąt (z wyjątkiem karakułów, oraz jagniąt

"baghana" i "mierłuszek"):

a) welurowe i szlitowane 20
b) uszlachetnione na polofix 32
c) pozostałe 18
2) nutrii wolne od podatku
3) lisów rudych krajowych, karakułów (krajowych i

importowanych) barwione, psów barwione i kołonek

barwione

2
4) kretów barwione, kotów barwione, kóz i koźląt

krajowych barwione

10
5) piżmaków barwione, suślików barwione, cieląt barwione,

lisów korsaków lub mongolskich barwione

23
6) królików:
a) długowłose wolne od podatku
b) strzyżone 25
7) koźląt chińskich i mongolskich barwione, jagniąt

"baghana" gr. II barwione i jagniąt "mierłuszek"

barwione

38
8) jagniąt "baghana" gr. I barwione i świstaków

tarbaganów barwione

53
9) nie wymienione w pkt 1-8 30
62. Futra i kurtki futrzane oraz okrycia z włosem na zewnątrz:
A. Wszelkiego rodzaju dziecięce wolne od podatku
B. Ze skór:
1) królików długowłosych, naturalnych i barwionych 5
2) królików strzyżonych 15
3) owiec i jagniąt:
a) futra i kurtki (okrycia) z płatów skór owczych i

jagnięcych uszlachetnionych panofix

7
b) pozostałe futra (okrycia) 20
c) pozostałe kurtki 5
4) nutrii:
a) długowłosych naturalnych i barwionych 15
b) strzyżonych i epilowanych 5
5) łapek, łebków i ścinków karakułowych oraz płatów z

tych skór

25
6) wymienionych w pkt 5, z kołnierzem z norek lub lisów

hodowlanych

20
7) szlachetnych innych (np. karakułów, piżmaków, tchórzy,

tchórzofretek, lisów hodowlanych, norek)

10
8) pozostałych zwierząt łownych oraz zwierząt domowych:

kóz, koźląt, źrebaków, cielaków, psów i kotów

5
9) nie wymienionych w pkt 1-8 15
C. Z błamów wszelkiego rodzaju 7
63. Okrycia ze skór futrzanych mizdrą na zewnątrz:
1) dziecięce wolne od podatku
2) kamizelki i serdaki męskie i damskie wolne od podatku
3) pozostałe 5
64. Okrycia z podbiciem ze skór futrzanych:
1) owczych i jagnięcych:
a) okrycia dziecięce wolne od podatku
b) kamizelki i serdaki męskie i damskie wolne od podatku
c) kożuchy i kurtki kryte brezentem i tkaninami

bawełnianymi

5
d} płaszcze, pelisy oraz kożuchy i kurtki kryte innymi

tkaninami niż wymienione pod lit. c), w tym również

z elanobawełny

8
2) z odpadów skór owczych i jagnięcych:
a) kryte brezentem i tkaninami bawełnianymi 20
b) kryte innymi tkaninami, w tym również elanobawełną 25
3) nie wymienionych w pkt 1 5
4) z odpadów skór nie wymienionych w pkt 2 10
65. Nie wymienione w poz. 62-64 wyroby ze skór futrzanych włosem lub mizdrą na zewnątrz oraz kryte tkaninami:
1) ze skór owczych lub jagnięcych:
a) błamy, futrzaki, narzuty, szale i kołnierze 15
b) nakrycia głowy i rękawiczki wolne od podatku
c) nie wymienione pod lit. a) i b) 5
2) z odpadów skór owczych i jagnięcych:
a) błamy, futrzaki i narzuty 30
b) nie wymienione pod lit. a) 15
3) ze skór nie wymienionych w pkt 1:
a) błamy, futrzaki i narzuty wolne od podatku
b) nie wymienione pod lit. a) 5
4) z odpadów ze skór nie wymienionych w pkt 2 10
66. Okrycia ze skór garbowanych:
1) ze skór świńskich 10
2) z pozostałych skór:
a) kamizelki i serdaki 10
b) nie wymienione w pkt a) 25"
"72. Obuwie wyborowe i luksusowe 5"
"97. Lustra 12"
b)
dodaje się poz. 97a w brzmieniu:
1 2 3
"97a Kryształy:
1) prasowane 20
2) pozostałe 33"
c)
poz. 104 otrzymuje brzmienie:
1 2 3
"104. 1) Wyroby kamionkowe, stołowe wolne od podatku
2) Fajans stołowy i galanteria fajansowa w klasie

dekoracji od 10 do 12

50
3) Wyroby z fajansu nie wymienione w pkt 2, wyroby z

majoliki, porcelany i porcelitu, wyroby zdobnicze i

galanteryjne wykonane z surowców mineralnych

3"
d)
poz. 117 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
1 2 3
"3) Wyroby z wikliny (w tym również wyroby, dla których

podstawowym surowcem jest wiklina)

wolne od podatku";
15)
w tabeli stawek, stanowiącej załącznik nr 2 do zarządzenia:
a)
poz. 1 i 2 otrzymują brzmienie:
Poz. Usługi Stawka podatkowa w % od obrotu bądź zwolnienie
"1. 1) z zakresu garbarstwa i uszlachetniania skór

futerkowych

24
2) kuśnierskie:
a) w razie użycia przy świadczeniu usług skór własnej

produkcji

stawki z poz. 61-66 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia
b) w razie użycia przy świadczeniu usług skór nabytych 20
2. Szewskie, polegające na wytworzeniu na indywidualne zamówienia konsumenta obuwia miarowego, z wyjątkiem obuwia ortopedycznego 3"
b)
skreśla się poz. 3.
§  2.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i stosuje się do rozliczeń począwszy od dnia 1 stycznia 1973 r., z tym że:
1)
przepis § 1 pkt 12 ma zastosowanie do rozliczeń z tytułu podatku obrotowego za rok 1972, z uwzględnieniem stawek określonych w § 1 pkt 9,
2)
stawki podatkowe określone w poz. 59 pkt 1 i 2, poz. 60 pkt 1, poz. 61 pkt 1, poz. 62A i B pkt 3, poz. 63, poz. 64 pkt 1 i 2, poz. 65 pkt 1 i 2 tabeli stawek stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia mają zastosowanie do obrotów osiągniętych począwszy od dnia 12 czerwca 1972 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1973.3.19

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zm.: zarządzenie w sprawie podatku obrotowego od przedsiębiorstw podległych Komitetowi Drobnej Wytwórczości i przez niego nadzorowanych oraz spółdzielni i ich związków.
Data aktu: 02/01/1973
Data ogłoszenia: 27/01/1973
Data wejścia w życie: 27/01/1973