Zasady organizacji rzeczoznawstwa.

UCHWAŁA Nr 178
RADY MINISTRÓW
z dnia 20 lipca 1967 r.
w sprawie zasad organizacji rzeczoznawstwa. *

W celu umożliwienia organom administracji państwowej, jednostkom gospodarki uspołecznionej, organom kontroli, ścigania i arbitrażu uzyskiwania prawidłowych ocen i opinii w sprawach wymagających wiadomości specjalnych Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
Wydawanie ocen i opinii w sprawach wymagających wiadomości specjalnych na potrzeby organów administracji państwowej, jednostek gospodarki uspołecznionej, organów kontroli, ścigania i arbitrażu należy do uprawnionych, zgodnie z przepisami niniejszej uchwały, państwowych i społecznych jednostek organizacyjnych oraz do rzeczoznawców.
§  2.
1.
Przewodniczący Komitetu Nauki i Techniki ustala wykaz specjalności oraz wskazuje właściwych ministrów zobowiązanych do ustalania w określonej specjalności jednostek organizacyjnych uprawnionych do wydawania ocen i opinii, zwanych dalej "jednostkami uprawnionymi", i do ustanawiania rzeczoznawców (§ 12).
2.
Właściwi dla danej specjalności ministrowie (ust. 1) ustalają wykaz jednostek uprawnionych, a gdy chodzi o jednostki podległe innym ministrom - dokonują tego w porozumieniu z tymi ministrami.
§  3.
Ministrowie, o których mowa w § 2:
1)
ustalają jednostki uprawnione spośród jednostek posiadających odpowiednie wyposażenie i warunki zapewniające obiektywny charakter wydawanych ocen i opinii oraz określają przedmiot ich działania w tym zakresie,
2)
zobowiązani są do udzielania pomocy jednostkom uprawnionym dla rozszerzenia ich działalności w zakresie określonym uchwałą,
3)
sprawują nadzór w zakresie swojej właściwości nad wydawaniem ocen i opinii przez ustalone przez nich jednostki uprawnione.
§  4.
1.
Oceny i opinie przygotowują pracownicy państwowej jednostki uprawnionej w ramach swoich obowiązków służbowych określonych umową o pracę lub umową zlecenia.
2.
W razie gdy zapotrzebowanie na wydanie ocen i opinii nie może być zrealizowane we własnym zakresie przez państwową jednostkę uprawnioną, jednostka ta może zlecać opracowywanie ocen i opinii w całości lub w części osobom fizycznym, które posiadają odpowiednie kwalifikacje, nie zatrudnionym w danej jednostce.
3.
W wypadku przewidzianym w ust. 2 zlecone opracowania są weryfikowane przez państwową jednostkę uprawnioną. Ocena lub opinia wydawana jest przez państwową jednostkę uprawnioną.
§  5.
Zasady wydawania ocen i opinii przez społeczne jednostki uprawnione ustalają regulaminy tych jednostek, wydawane za zgodą ministra właściwego dla danej specjalności.
§  6.
Wydawane oceny i opinie powinny zawierać:
1)
nazwę i adres jednostki uprawnionej oraz nazwisko osoby lub osób sporządzających ocenę lub opinię,
2)
dokładne określenie, na czyje zlecenie i dla kogo została wydana ocena lub opinia,
3)
przedmiot i zakres oceny lub opinii,
4)
uzasadnienie oceny lub opinii z podaniem opisu dokonanych czynności,
5)
liczbę sporządzonych egzemplarzy, a na kopii oceny lub opinii - ich rozdzielnik,
6)
podpis dyrektora (kierownika) jednostki uprawnionej i osób, które przygotowały ocenę lub opinię.
§  7.
Za sporządzone oceny i opinie jednostkom uprawnionym przysługuje wynagrodzenie ustalone zgodnie ze stawkami stosowanymi w tych jednostkach.
§  8.
1.
Jednostka uprawniona może odmówić wydania oceny lub opinii w wypadkach:
1)
gdy ze względu na charakter zagadnienia nie zachodzi potrzeba angażowania wysoko wykwalifikowanych specjalistów jednostki uprawnionej,
2)
gdy wskutek nadmiernego obciążenia zadaniami z tego zakresu nie jest w możności sporządzenia oceny lub opinii.
2.
Odmowa wydania oceny lub opinii przewidziana w ust. 1 powinna nastąpić w okresie nie dłuższym niż 14 dni od daty otrzymania zlecenia.
§  9.
Jednostka uprawniona nie może wydawać ocen i opinii w wypadkach, gdy przedmiotem ich są opracowania lub wydarzenia związane z opracowaniami, których jednostka ta była twórcą (autorem) lub wykonawcą albo za które ponosi odpowiedzialność z tytułu nadzoru.
§  10.
1.
Zainteresowane jednostki organizacyjne, o których mowa w § 1, zwracają się o uzyskanie oceny lub opinii do państwowych jednostek uprawnionych, a w wypadkach przewidzianych w § 8 ust. 1 - do społecznych jednostek uprawnionych, w razie zaś odmowy wyżej wymienionych jednostek - do rzeczoznawców ustanowionych w trybie § 12.
2.
Jeżeli zajdzie potrzeba uzyskania oceny lub opinii wysoko wykwalifikowanego specjalisty, który nie jest wpisany na listę rzeczoznawców (§ 16), zainteresowane jednostki organizacyjne mogą zwracać się do niego o uzyskanie oceny lub opinii z pominięciem zasady określonej w ust. 1.
§  11.
1.
Przekroczenie limitu bezosobowego funduszu płac w jednostkach uprawnionych do sporządzania ocen i opinii; będących przedsiębiorstwami uznaje się za usprawiedliwione w tej części, w której wynika ono z wykonania dodatkowych, nie przewidzianych w rocznym planie zadań w zakresie ocen i opinii.
2.
W pozostałych jednostkach uprawnionych zasady dokonywania wypłat z bezosobowego funduszu płac, związanych z wykonywaniem dodatkowych zadań, ponad limity ustalone regulują odrębne przepisy.
§  12.
1.
W specjalnościach, w których państwowe i społeczne jednostki uprawnione nie mogą zaspokoić potrzeb w zakresie wydawania ocen i opinii, właściwi ministrowie ustanawiają rzeczoznawców w liczbie odpowiadającej aktualnym potrzebom jednostek, o których mowa w § 1, oraz organów wymiaru sprawiedliwości.
2.
Główna Komisja Arbitrażowa co dwa lata poddaje analizie i weryfikuje listy ustanowionych rzeczoznawców w zależności od aktualnych potrzeb w zakresie poszczególnych specjalności.
§  13.
1.
Rzeczoznawcą, o którym mowa w § 12 może być ustanowiona osoba, która:
1)
posiada obywatelstwo polskie i korzysta w pełni z praw publicznych i obywatelskich praw honorowych,
2)
ma ukończone 30 lat życia,
3)
posiada nienaganną opinię moralną i zawodową,
4)
posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki lub innej umiejętności,
5)
została zakwalifikowana przez komisję kwalifikacyjną.
2.
W zakresie specjalności, w której jednostka uprawniona została wpisana na listę, rzeczoznawcą nie może być ustanowiony pracownik tej jednostki lub osoba z nią współpracująca w wydawaniu ocen i opinii. W uzasadnionych wypadkach właściwy dla danej specjalności minister może ustanowić rzeczoznawcą osobę z pominięciem tej zasady.
3.
Właściwi dla danej specjalności ministrowie:
1)
powołają komisje kwalifikacyjne jako organ doradczy ministra w sprawach rzeczoznawstwa; w skład komisji wchodzą w odpowiedniej liczbie przedstawiciele jednostek uprawnionych;
2)
ustalą dla rzeczoznawców poszczególnych specjalności wymienionych w ust. 1 szczegółowe wymagania kwalifikacyjne;
3)
określą obowiązki i uprawnienia ustanowionych przez siebie rzeczoznawców.
4.
Rzeczoznawca podlega skreśleniu z listy rzeczoznawców:
1)
w razie śmierci,
2)
na własny wniosek,
3)
w razie gdy:
a)
utracił obywatelstwo polskie,
b)
utracił z mocy wyroku sądowego prawa publiczne i obywatelskie prawa honorowe lub prawo wykonywania zawodu,
c)
wykazał oczywistą nieudolność lub niedbałość przy wykonywaniu obowiązków rzeczoznawcy,
d)
odmawia bez uzasadnionej przyczyny wydania oceny lub opinii,
e)
postępowaniem swoim podważa dobre imię rzeczoznawcy.

Skreślenie następuje na podstawie decyzji ministra; w wypadkach określonych w pkt 3 lit. c), d) i e) minister wydaje decyzję po zasięgnięciu opinii komisji kwalifikacyjnej.

5.
Szczegółową organizację pracy komisji kwalifikacyjnych, o których mowa w ust. 3 pkt 1, określą regulaminy, ustalone przez ministra właściwego dla danej specjalności.
§  14.
W wyjątkowych wypadkach rzeczoznawcy i osobie wyznaczonej przez społeczną jednostkę uprawnioną do sporządzania ocen i opinii przysługuje prawo zwolnienia za zgodą jednostki nadrzędnej i w terminach uzgodnionych z władzą przełożoną - od zajęć służbowych do prac związanych ze sporządzaniem ocen i opinii do 14 dni w ciągu roku.
§  15.
Przewodniczący Komitetu Pracy i Płac w porozumieniu z Ministrem Finansów określi zasady i wysokość stawek wynagrodzeń rzeczoznawców ustanowionych w trybie § 12 za opracowanie ocen i opinii.
§  16.
1.
1)
Listę jednostek uprawnionych oraz ustanowionych rzeczoznawców prowadzi Główna Komisja Arbitrażowa.
2)
Wpisanie na listę, o której mowa w pkt 1, uprawnia do wydawania ocen i opinii.
2.
Prezes Głównej Komisji Arbitrażowej ogłasza, w odrębnym wydawnictwie listę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, z podziałem na specjalności i z uwzględnieniem terytorialnego podziału administracyjnego.
3.
Przepisy ust. 1 nie dotyczą uprawnionych jednostek organizacyjnych oraz rzeczoznawców ustanowionych przez Ministra Obrony Narodowej, który prowadzi ich listę we własnym zakresie.
§  17.
1.
Właściwi ministrowie wprowadzą ustalone w uchwale zasady organizacji rzeczoznawstwa po uprzednim organizacyjnym przygotowaniu uprawnionych jednostek państwowych i społecznych do zastosowania tych zasad, a w szczególności zapewnieniu warunków ich właściwej realizacji, nie później jednak niż po upływie 2 lat od daty wejścia uchwały w życie.
2.
Do czasu wprowadzenia zasad organizacji rzeczoznawstwa określonych uchwałą obowiązują dotychczasowe przepisy.
§  18.
Przepisy uchwały dotyczące ministrów stosuje się odpowiednio do kierowników urzędów centralnych.
§  19.
1.
Tracą moc dotychczasowe przepisy dotyczące spraw unormowanych w uchwale, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej.
2.
Pozostają w mocy przepisy:
1)
dotyczące biegłych w postępowaniu sądowym oraz w sprawach inwalidztwa w postępowaniu rentowym,
2)
dotyczące rzeczoznawców dokonujących kontroli towarów w obrocie handlu zagranicznego,
3)
dotyczące biegłych księgowych, wpisanych na państwową listę biegłych księgowych, zawarte w uchwale nr 187 Rady Ministrów z dnia 12 maja 1959 r. w sprawie rewizji finansowo-księgowej państwowych jednostek organizacyjnych (Monitor Polski z 1959 r. Nr 52, poz. 278, z 1961 r. Nr 87, poz. 370 i z 1962 r. Nr 61, poz. 290),
4)
uchwały nr 355 Rady Ministrów z dnia 19 września 1958 r. w sprawie zapewnienia właściwej jakości towarów przeznaczonych na zaopatrzenie ludności (Monitor Polski Nr 77, poz. 450).
§  20.
Wykonanie uchwały porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Komitetu Nauki i Techniki, Przewodniczącemu Komitetu Pracy i Płac, Ministrowi Finansów, właściwym ministrom i Prezesowi Głównej Komisji Arbitrażowej.
§  21.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
* Z dniem 1 kwietnia 1975 r. przepisów nin. uchwały nie stosuje się do spraw unormowanych rozporządzeniem Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U.75.8.46), zgodnie z § 18 rozporządzenia zmieniającego.

Z dniem 1 maja 1976 r. przepisów nin. uchwały nie stosuje się do spraw unormowanych rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 1 kwietnia 1976 r. w sprawie trybu ustanawiania rzeczoznawców budowlanych dla budownictwa w dziedzinie gospodarki wodnej (Dz.U.76.15.96), zgodnie z § 5 rozporządzenia zmieniającego.

Z dniem 1 kwietnia 1977 r. przepisów nin. uchwały nie stosuje się do spraw unormowanych rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 17 lutego 1977 r. w sprawie trybu ustananawiania rzeczoznawców budowlanych dla budownictwa komunikacyjnego (Dz.U.77.8.34), zgodnie z § 6 rozporządzenia zmieniającego.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1967.42.201

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady organizacji rzeczoznawstwa.
Data aktu: 20/07/1967
Data ogłoszenia: 28/07/1967
Data wejścia w życie: 28/07/1967