Zasady działalności oraz gospodarki finansowej i planowania zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych.

ZARZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO KOMITETU NAUKI I TECHNIKI
z dnia 27 lipca 1965 r.
w sprawie zasad działalności oraz gospodarki finansowej i planowania zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych.

Na podstawie § 9 ust. 1 i 3 uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie tworzenia, organizacji i finansowania wyodrębnionych zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych dla potrzeb gospodarki narodowej (Monitor Polski Nr 10, poz. 33) oraz § 3 uchwały nr 182 Rady Ministrów z dnia 14 lipca 1965 r. w sprawie funduszu za osiągnięcia techniczne i ekonomiczne w zakładach i przedsiębiorstwach doświadczalnych (Monitor Polski z 1968 r. Nr 31, poz. 208) zarządza się, co następuje: 1
§  1.
1. 2
Zakłady i przedsiębiorstwa doświadczalne określone w § 1 ust. 1, 2 i 4 uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie tworzenia, organizacji i finansowania wyodrębnionych zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych dla potrzeb gospodarki narodowej (Monitor Polski Nr 10, poz. 33) prowadzą gospodarkę finansową na zasadach uchwały nr 276 Rady Ministrów z dnia 28 października 1965 r. w sprawie gospodarki finansowej zjednoczeń przemysłowych i zgrupowanych w nich państwowych przedsiębiorstw objętych planowaniem centralnym (Monitor Polski Nr 61, poz. 316) - rozciągniętej na te zakłady i przedsiębiorstwa zarządzeniem Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 1966 r. w sprawie gospodarki finansowej zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych (Monitor Polski Nr 21, poz. 114) - z następującymi zmianami:
1)
Zakłady i przedsiębiorstwa doświadczalne tworzą fundusz za osiągnięcia techniczne i ekonomiczne według zasad określonych odrębnymi przepisami.
2)
Zakłady i przedsiębiorstwa doświadczalne podporządkowane zjednoczeniom lub jednostkom organizacyjnym zaplecza naukowo-technicznego rozliczają się bezpośrednio z jednostką, której są podporządkowane.
3)
Zakłady i przedsiębiorstwa doświadczalne nie dokonują wpłat z zysku na rzecz budżetu i jednostek nadrzędnych.
4)
Ewentualne nadwyżki, funduszu rozwoju ponad planowe potrzeby rozwoju zakładu lub przedsiębiorstwa doświadczalnego mogą być przekazywane na fundusz rezerwowy zjednoczeń lub ministerstw, w zależności od podporządkowania jednostki zaplecza naukowo-technicznego.
5)
Ministerstwa i zjednoczenia bezpośrednio nadrzędne nad placówkami naukowo-technicznymi, którym są podporządkowane zakłady i przedsiębiorstwa doświadczalne, zobowiązane są do pokrywania z funduszów rezerwowych, stosownie do potrzeb, dodatkowego zapotrzebowania środków, zgłoszonego przez zakłady i przedsiębiorstwa doświadczalne, jeżeli utworzony przez nie fundusz rozwoju nie wystarcza na pokrycie potrzeb finansowych w sposób gwarantujący prawidłową ich działalność i rozwój.
2.
Do zakładów doświadczalnych działających w formie gospodarstw pomocniczych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o gospodarce finansowej gospodarstw pomocniczych.
§  2.
1.
Zakłady i przedsiębiorstwa doświadczalne rozliczają się z zamawiającymi, stosując ceny odpowiadające charakterowi i przeznaczeniu wykonywanej produkcji i usług, w szczególności:
1)
do prac doświadczalno-konstrukcyjnych oraz do produkcji eksperymentalnej wykonywanej na podstawie dokumentacji konstrukcyjnej lub technologicznej nie sprawdzonej jeszcze w wykonawstwie (§ 3 pkt 1 lit. a) mają zastosowanie odpowiednie przepisy w sprawie wynagradzania i rozliczeń z tytułu wykonywanych prac, zawarte w zarządzeniach Przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki z dnia 14 lipca 1964 r. w sprawie ustalenia zasad zawierania umów i dokonywania rozliczeń za prace naukowo-badawcze i doświadczalno-konstrukcyjne (Monitor Polski Nr 49, poz. 242) oraz z dnia 12 grudnia 1964 r. w sprawie powiązania trybu planowania rozwoju nauki i techniki z trybem zawierania umów oraz ustalenia wzorów: umowy, planu kosztów i protokołu zdawczo-odbiorczego (Monitor Polski Nr 89, poz. 424), z tym że zakłady i przedsiębiorstwa doświadczalne doliczają do faktycznego kosztu własnego zysk w wysokości 5%;
2)
wynagrodzenie za prace prowadzone na podstawie dokumentacji konstrukcyjnej lub technologicznej sprawdzonej, a mające charakter produkcji nietypowej (i małoseryjnej), oraz za nietypowe usługi (roboty) ustala się na podstawie przepisów uchwały nr 72 Rady Ministrów z dnia 5 lutego 1963 r. w sprawie cen artykułów nietypowych i opłat za nietypowe usługi (roboty) przemysłowe wykonywane na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr 17, poz. 96);
3)
wynagrodzenie za prace objęte obowiązującymi cennikami ustala się na podstawie cen zawartych w tych cennikach.
2.
Do prac i rodzajów produkcji określonych w ust. 1 pkt 1 w zakładach i przedsiębiorstwach doświadczalnych mają zastosowanie przepisy zarządzeń Przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki z dnia 14 lipca 1964 r. i z dnia 12 grudnia 1964 r., wymienionych w ust. 1 pkt 1.
§  3.
Zakłady i przedsiębiorstwa doświadczalne działają na podstawie planów techniczno-ekonomicznych sporządzonych zgodnie z obowiązującymi przepisami, z uwzględnieniem następujących przepisów:
1)
Wyjściowym elementem planu techniczno-ekonomicznego jest plan asortymentowy, ustalający rozmiar produkcji według ilości w jednostkach naturalnych i roboczogodzinach, opracowany zgodnie z nomenklaturą obowiązującą w danej branży i asortymencie określonym przez jednostkę nadrzędną. Planowany przerób należy ustalić na podstawie przewidywanych zamówień i zadań ustalonych przez jednostki nadrzędne. Za pełne i prawidłowe wykorzystanie mocy przerobowej zakładu lub przedsiębiorstwa doświadczalnego odpowiedzialny jest kierownik jednostki, której zakład lub przedsiębiorstwo doświadczalne jest podporządkowane. W planie asortymentowym zadania należy ujmować w następującym układzie:
a)
prace i produkcja eksperymentalna wykonywane w zakresie i na podstawie dokumentacji konstrukcyjnej lub technologicznej nie sprawdzonej w wykonawstwie; przez dokumentację konstrukcyjną lub technologiczną nie sprawdzoną należy rozumieć dokumentację, na której podstawie nie wykonano odpowiedniej ilości prototypów lub przedmiotów uznanych w danej branży za wystarczającą formę sprawdzenia dokumentacji,
b)
produkcja wykonywana na podstawie dokumentacji konstrukcyjnej lub technologicznej sprawdzonej,
c)
działalność techniczno-usługowa i ekspertyzy,
d)
inne.
2)
Plan wartości produkcji globalnej i towarowej ustala się w podziale na:
a)
zadania planowane do wykonania dla jednostki nadrzędnej,
b)
zadania planowane do wykonania dla innych jednostek.
3)
Plan zatrudnienia pracowników produkcyjnych ustala się na podstawie roboczogodzin normowanych według kalkulacji.
4)
Limity średniej płacy i plan zatrudnienia, o którym mowa w pkt 3, są podstawą do ustalania planu funduszu płac.
5)
Nie stosuje się dyrektywnych wskaźników wydajności pracy i akumulacji. Wskaźniki wzrostu wydajności pracy i akumulacji mogą wprowadzić właściwi ministrowie tylko w przedsiębiorstwach doświadczalnych określonych w § 3 uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w zależności od charakteru produkcji, z tym jednak że nie mogą one ujemnie wpłynąć na działalność doświadczalną tych przedsiębiorstw.
6)
Plany zaopatrzenia materiałowo-technicznego opracowuje się dla podstawowych grup asortymentowych z wyodrębnieniem dostaw z importu, z tym że:
a)
można ustalać normy zapasów materiałowo-technicznych odpowiednio wyższe od obowiązujących w przemyśle; wielkość zwiększonych norm należy uzależnić od rodzaju branż i charakteru działalności przedsiębiorstwa lub zakładu doświadczalnego,
b)
w zakresie zaopatrzenia materiałowo-technicznego stosuje się przepisy o zaopatrzeniu priorytetowym.
§  4.
Plany kwartalno-miesięczne zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych mogą być operatywnie zwiększone w zakresie zatrudnienia, funduszu płac i zaopatrzenia materiałowego na podstawie dodatkowo przyjętych zamówień. Średnia płaca może być zwiększona w razie zmiany struktury asortymentowego planu produkcji. Zwiększenie planów kwartalnych lub miesięcznych może powodować zwiększenie planów rocznych.
§  5.
Plany roczne i kwartalno-miesięczne zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych, jak również, zmiany tych planów zatwierdzają kierownicy jednostek, którym zakład lub przedsiębiorstwo doświadczalne jest podporządkowane, przy czym za dyrektywne wskaźniki przyjmuje się plan asortymentowy produkcji i średnią płacę.
§  6.
1.
Stawki płac oraz wysokość funduszów premiowych dla pracowników umysłowych i fizycznych zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych ustala właściwy minister w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Pracy i Płac. Wysokość płac powinna być ustalona przede wszystkim zależnie od charakteru działalności, złożoności produkcji i znaczenia zakładu bądź przedsiębiorstwa doświadczalnego, a nie od jego wielkości.
2.1)
Przy określaniu kryteriów i wskaźników dotyczących zasad premiowania pracowników umysłowych należy uwzględniać charakter wykonywanych prac w podziale na grupy:
a)
grupa A - prace oparte na dokumentacji konstrukcyjnej lub technologicznej nie sprawdzonej,
b)
grupa B - prace oparte na dokumentacji konstrukcyjnej lub technologicznej sprawdzonej, z zachowaniem zasady ustalania wielkości funduszu premiowego dla każdej grupy (A, B) w stosunku procentowym do funduszu płac, związanego z realizacją danej grupy prac.
2)
Zwiększenie udziału prac w grupie B kosztem grupy A nie upoważnia do uruchomienia zwiększonego funduszu premiowego.
3)
Wypłaty premii w obu grupach określonych w pkt 1 dokonuje się kwartalnie.
4)
Oceny działalności zakładu doświadczalnego lub przedsiębiorstwa doświadczalnego dokonuje kierownik jednostki, której zakład lub przedsiębiorstwo doświadczalne jest podporządkowane. Ocena ta jest podstawą do uruchomienia i wypłaty funduszu premiowego i funduszu nagród. W odniesieniu do prac grupy B w ocenie powinno się uwzględniać następujące czynniki:

- wykonanie planu asortymentowego,

- dotrzymanie zaplanowanych terminów prac,

- właściwą jakość prac, potwierdzoną przez odbiorców.

5)
Regulaminy premiowania, zatwierdzone przez właściwych ministrów, powinny zawierać m. in. wskaźniki stanowiące podstawę premiowania - oddzielne dla:

- członków kierownictwa (generalizujące działalność zakładu - przedsiębiorstwa),

- komórek organizacyjnych.

3.
Robotnicy zatrudnieni w zakładach i przedsiębiorstwach doświadczalnych powinni być wynagradzani według czasowego systemu płac z możliwością otrzymania premii za wykonanie zadań w ramach funduszu premiowego, ustalonego dla tej grupy pracowników na dany rok.
§  7.
Fundusz nagród dla pracowników naukowo-badawczych zatrudnionych w zakładach lub przedsiębiorstwach doświadczalnych tworzy się na zasadach ustalonych dla instytutów naukowo-badawczych, zgodnie z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 1961 r. w sprawie uposażenia pracowników instytutów naukowo-badawczych (Dz. U. Nr 43, poz. 226). Pracownikom naukowo-badawczym zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych nie przysługują wypłaty z funduszu nagród i funduszu premiowego, określonych w § 1 ust. 1 pkt 1 oraz w § 6 ust. 2.
§  8.
1.
Regulaminy premiowania dotyczące funduszu premiowego określonego w § 6 ust. 2 oraz nagradzania, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, ustalają właściwi ministrowie na wniosek dyrektora jednostki, której zakład lub przedsiębiorstwo doświadczalne jest podporządkowane. W regulaminach tych, poza ustaleniami § 1 ust. 1 pkt 1 oraz § 6 ust. 2 pkt 5, należy określić warunki uruchomienia oraz zasady podziału i wypłaty premii i nagród z uwzględnieniem kryteriów i wskaźników dostosowanych do specyfiki działania danego zakładu lub przedsiębiorstwa doświadczalnego.
2.
Regulaminy premiowania robotników, ustalone przez dyrektora (kierownika) przedsiębiorstwa (zakładu) doświadczalnego, wymagają zatwierdzenia przez dyrektora jednostki bezpośrednio nadrzędnej.
§  9.
Rachunkowość oraz sprawozdawczość zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych prowadzona jest na zasadach obowiązujących w przedsiębiorstwach produkcyjnych danej branży, z wyjątkiem zakładów doświadczalnych prowadzonych w formie gospodarstw pomocniczych, według zasad uproszczonych.
§  10.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 Podstawa prawna zmieniona przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 1 lipca 1968 r. (M.P.68.31.210) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 stycznia 1968 r.
2 § 1 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 1 lipca 1968 r. (M.P.68.31.210) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 stycznia 1968 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1965.40.223

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady działalności oraz gospodarki finansowej i planowania zakładów i przedsiębiorstw doświadczalnych.
Data aktu: 27/07/1965
Data ogłoszenia: 06/08/1965
Data wejścia w życie: 06/08/1965