Określenie przełożonej władzy służbowej uprawnionej do wydawania imiennych upoważnień do nakładania i ściągania grzywny w drodze mandatu karnego przez organy sanitarno-epidemiologiczne kolejowej służby zdrowia oraz ustalenie wykroczeń, za które można nakładać mandaty karne.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA KOMUNIKACJI
z dnia 6 lipca 1961 r.
w sprawie określenia przełożonej władzy służbowej uprawnionej do wydawania imiennych upoważnień do nakładania i ściągania grzywny w drodze mandatu karnego przez organy sanitarno-epidemiologiczne kolejowej służby zdrowia oraz ustalenia wykroczeń, za które można nakładać mandaty karne.

Na podstawie § 2 ust. 2 zarządzenia nr 4 Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 1952 r. w sprawie nadania niektórym organom władzy uprawnień do nakładania i ściągania grzywien w drodze mandatu karnego (Monitor Polski z 1952 r. Nr A-9, poz. 84, z 1957 r. Nr 63, poz. 384 i z 1960 r. Nr 48, poz. 226) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przełożoną władzą służbową uprawnioną do wydawania imiennych upoważnień do nakładania i ściągania grzywny w drodze mandatu karnego przez organy sanitarno-epidemiologiczne kolejowej służby zdrowia za wykroczenia popełnione na obszarze kolejowym przeciwko obowiązującym przepisom sanitarnym i sanitarno-porządkowym - są:
1)
dyrektor Centralnego Zarządu Służby Zdrowia - dla personelu sanitarno-epidemiologicznego w Centralnym Zarządzie;
2)
dyrektorzy okręgów kolei państwowych - dla naczelników zarządów służby zdrowia w dyrekcjach;
3)
naczelnicy zarządów służby zdrowia w dyrekcjach okręgowych kolei państwowych - dla pozostałego personelu sanitarno-epidemiologicznego kolejowej służby zdrowia.
2.
Przez użyte w zarządzeniu określenie "obszar kolejowy" rozumie się wydzieloną powierzchnię gruntu:
1)
przeznaczoną do utrzymania i eksploatacji kolei wraz ze znajdującymi się na nim taborem kolejowym, budowlami i urządzeniami służącymi do eksploatacji kolei oraz budynkami użytkowymi i mieszkalnymi;
2)
położoną poza terenem określonym w pkt. 1, a będącą w zarządzie i użytkowaniu jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" i innych poza przedsiębiorstwem "Polskie Koleje Państwowe" jednostek organizacyjnych resortu, których pracownicy objęci są kolejową opieką lekarską, wraz ze znajdującymi się na nim taborem kolejowym, budowlami i urządzeniami.
3.
Obszar kolejowy obejmuje miejsca i urządzenia zarówno przeznaczone do użytku publicznego, jak i stanowiące zamknięte obiekty zakładów pracy.
§  2.
Wykroczenia, za które upoważnione organy sanitarno-epidemiologiczne kolejowej służby zdrowia mogą nakładać i ściągać grzywny w drodze mandatu karnego, oraz wysokość tych mandatów określa załącznik do zarządzenia.
§  3.
Nałożenie mandatu karnego na pracownika, który dopuścił się wykroczenia w czasie lub w związku z wykonywaniem służby, nie zwalnia go od odpowiedzialności dyscyplinarnej (służbowej).
§  4.
Zarządzenia wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

WYKROCZENIA, ZA KTÓRE ORGANY SANITARNO-EPIDEMIOLOGICZNE KOLEJOWEJ SŁUŻBY ZDROWIA UPOWAŻNIONE SĄ DO NAKŁADANIA I ŚCIĄGANIA GRZYWIEN W DRODZE MANDATU KARNEGO

I.

Wykroczenia przeciwko przepisom sanitarnym.

1.
Niezachowanie higieny w publicznych miejscach spożycia (w sklepach, restauracjach, jadłodajniach, bufetach, kawiarniach, cukierniach i innych podobnych zakładach na terenie kolejowym, w tym również w wagonach kolejowych), w których podaje się środki żywności, a mianowicie:
1)
nieprzestrzeganie higieny osobistej przez zatrudniony personel (brudne ręce, brak odzieży ochronnej, brudna odzież itp.);
2)
nieutrzymanie pomieszczeń zakładu oraz urządzeń, sprzętu i naczyń używanych w zakładzie w nienagannej czystości;
3)
niezaopatrzenie pomieszczeń gospodarczych zakładu w ciepłej porze roku w siatki ochronne;
4)
niehigieniczne przechowywanie artykułów, surowców i półfabrykatów żywności i gotowych potraw

- mandat w wysokości 100 złotych.

Podstawa prawna: art. 34 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o dozorze nad artykułami żywności i przedmiotami użytku (Dz. U. z 1928 r. Nr 36, poz. 343, z 1934 r. Nr 110, poz. 977, z 1939 r. Nr 54, poz. 342, z 1946 r. Nr 5, poz. 44 i z 1949 r. Nr 42, poz. 311), art. 22 ustawy z dnia 21 lutego 1935 r. o zapobieganiu chorobom zakaźnym i o ich zwalczaniu (Dz. U. z 1935 r. Nr 27, poz. 198, z 1949 r. Nr 25, poz. 174 i z 1959 r. Nr 27, poz. 170) w związku z rozporządzeniem Ministra Opieki Społecznej z dnia 13 maja 1937 r. w sprawie przepisów sanitarnych dla publicznych miejsc spożycia (Dz. U. Nr 41, poz. 327).

2.
Niezgłoszenie do urzędowego badania na włośnie i niepoddanie temu badaniu mięsa świń poddawanych ubojowi na potrzeby własne gospodarstwa domowego

- mandat w wysokości 100 złotych.

Podstawa prawna: art. 32 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa (Dz. U. z 1933 r. Nr 60, poz. 454, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 i z 1938 r. Nr 18, poz. 132) w związku z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 17 listopada 1953 r. w sprawie urzędowego badania co do włośni dzików i świń (Dz. U. Nr 49, poz. 243).

II.

Wykroczenia przeciwko przepisom o utrzymaniu czystości i porządku.

A. Na terenach kolejowych położonych w administracyjnych granicach miast i osiedli:
1)
niedopełnienie obowiązku obejmującego zamiatanie, zbieranie, gromadzenie i usuwanie nieczystości w przeznaczonych do tego urządzeniach:

- z części zabudowań przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców i z powierzchni pomiędzy zabudowaniami,

- z terenów nie zabudowanych;

2)
niewyposażenie nieruchomości w urządzenia do gromadzenia nieczystości, służące do wspólnego użytku ogółu mieszkańców nieruchomości;
3)
nieprzestrzeganie czystości i porządku w pomieszczeniach przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców (bramy, podwórka, korytarze, klatki schodowe, ustępy, strychy, pralnie domowe itp.) przez:
a)
wystawianie sprzętów i innych przedmiotów oraz pozostawianie zbiorników z nieczystościami na klatkach schodowych, korytarzach bądź innych miejscach do tego nie przeznaczonych,
b)
wylewanie bądź wyrzucanie nieczystości z okien lub balkonów,
c)
trzepanie odzieży, pościeli itp. w oknach lub na balkonach

- mandat w wysokości 50 złotych.

Podstawa prawna: art. 13 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o utrzymaniu czystości i porządku w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 167), a co do pkt 3 - w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 lutego 1960 r. w sprawie określenia zakresu obowiązków dozorców domów (bloków, kolonii) oraz innych osób zobowiązanych do utrzymania porządku i czystości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 14, poz. 81).

B. Na terenach kolejowych położonych w granicach administracyjnych gromad:

1)
zanieczyszczanie nieruchomości (klatek schodowych, bram, podwórek, ustępów podwórzowych, obejść gospodarskich itp.),
2)
wystawianie sprzętów oraz pozostawianie zbiorników ze śmieciami i innymi nieczystościami na klatkach schodowych bądź w innych miejscach do tego nie przeznaczonych,
3)
trzepanie odzieży, pościeli itp. w oknach i na balkonach

- mandat w wysokości 50 złotych.

Podstawa prawna: art. 22 ustawy z dnia 21 lutego 1935 r. o zapobieganiu chorobom zakaźnym i o ich zwalczaniu (Dz. U. z 1935 r. Nr 27, poz. 198, z 1949 r. Nr 25, poz. 174 i z 1959 r. Nr 27, poz. 170) w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 1951 r. w sprawie utrzymania porządku i czystości w nieruchomościach (Dz. U. Nr 40, poz. 306).

III.

Wykroczenia przeciwko przepisom o porządku na kolejach w zakresie nie objętym częścią II.

Zanieczyszczanie terenu kolejowego w zarządzie przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", a mianowicie:
1)
zanieczyszczanie kolejowych pomieszczeń stacyjnych, peronów, torów, ramp, placów, studzien, ładowni itp.,
2)
zanieczyszczanie wagonu kolejowego, w szczególności plucie na podłogę, zaśmiecanie jej itp.,
3)
korzystanie z ustępów podczas postoju pociągów na stacjach

- mandat w wysokości 50 złotych.

Podstawa prawna: art. 43 ust. 2 i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. Nr 54, poz. 311) w związku z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 24 listopada 1934 r. o przestrzeganiu porządku na kolejach użytku publicznego (Dz. U. Nr 109, poz. 961).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1961.59.258

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Określenie przełożonej władzy służbowej uprawnionej do wydawania imiennych upoważnień do nakładania i ściągania grzywny w drodze mandatu karnego przez organy sanitarno-epidemiologiczne kolejowej służby zdrowia oraz ustalenie wykroczeń, za które można nakładać mandaty karne.
Data aktu: 06/07/1961
Data ogłoszenia: 05/08/1961
Data wejścia w życie: 05/08/1961