Szczegółowe zasady gospodarki funduszami dobrowolnych świadczeń społecznych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 23 grudnia 1960 r.
w sprawie szczegółowych zasad gospodarki funduszami dobrowolnych świadczeń społecznych.

Na podstawie art. 51 ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. o prawie budżetowym (Dz. U. Nr 45, poz. 221) zarządza się, co następuje:
§  1.
Zarządzenie określa szczegółowe zasady gospodarki funduszami dobrowolnych świadczeń społecznych tworzonych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 lipca 1960 r. w sprawie funduszów dobrowolnych świadczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 233), zwanym dalej "rozporządzeniem".
§  2.
1.
Wpłaty organizacji, osób fizycznych i funduszów, o których mowa w § 1 rozporządzenia, zwanych dalej "świadczącymi", wpływają na rachunek funduszów dobrowolnych świadczeń społecznych, utworzonych na podstawie rozporządzenia.
2.
Rachunki funduszów, o których mowa w ust. 1, zwanych dalej "funduszami", otwiera się na zlecenie zainteresowanych organów lub instytucji we właściwych terytorialnie oddziałach Narodowego Banku Polskiego.
3.
Jeżeli fundusz jest przeznaczony w całości na finansowanie określonej inwestycji w zakresie budownictwa inwestycyjnego i stanowi wyłączne źródło finansowania tej inwestycji - rachunek funduszu otwiera się we właściwych terytorialnie oddziałach banku finansującego inwestycje.
4.
Prawo dysponowania rachunkiem funduszu powstaje po złożeniu odpisu uchwały lub decyzji, podjętej w myśl § 2 rozporządzenia.
5.
Dla każdego rodzaju przeznaczenia, określonego przez świadczącego, otwiera się odrębny rachunek funduszu.
6.
Na rachunki funduszów rad narodowych niższego stopnia wpływają również środki z rachunków funduszów rad narodowych wyższego stopnia, przyznawane zgodnie z § 6 rozporządzenia.
7.
Organ przyznający środki w myśl ust. 6 określa równocześnie ustalone przez świadczących przeznaczenie funduszu.
§  3.
1.
Właściwy organ podejmuje uchwałę lub decyzję, o których mowa w § 2 rozporządzenia:
1)
w zakresie funduszów rad narodowych (z wyjątkiem funduszów przeznaczonych zgodnie z § 6 rozporządzenia na finansowanie zadań rad narodowych niższego stopnia) - w trybie określonym w art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. o prawie budżetowym (Dz. U. Nr 45, poz. 221),
2)
w zakresie funduszów ministerstw (urzędów centralnych) i jednostek im podległych oraz funduszów przeznaczonych zgodnie z § 6 rozporządzenia na finansowanie zadań rad narodowych niższego stopnia - w drodze zatwierdzenia planu finansowego funduszu.
2.
Tryb określony w ust. 1 pkt 2 może mieć zastosowanie również w przypadkach, gdy fundusz rady narodowej przeznaczony jest na cele, na które nie były przewidziane kredyty w budżecie tej rady.
3.
W uchwale lub decyzji, o której mowa w § 2 rozporządzenia, właściwy organ wymienia również określone przez świadczących przeznaczenie środków oraz dysponenta funduszu.
§  4.
1.
Plan finansowy funduszu uwzględnia po stronie dochodów zadeklarowane przez poszczególnych świadczących wpłaty na fundusz, a jeżeli fundusz powstaje ze środków gromadzonych przez radę narodową wyższego stopnia zgodnie z § 6 rozporządzenia, plan ten określa wysokość przyznanych środków.
2.
Po stronie wydatków plan finansowy funduszu określa podział wydatków według obowiązującej klasyfikacji budżetowej oraz w miarę potrzeby - ich podział na poszczególne cele, w przypadkach zaś gdy fundusz zgodnie z § 6 rozporządzenia przeznaczony jest na finansowanie zadań rad narodowych niższego stopnia, plan ten określa podział środków na poszczególne fundusze tych rad.
3.
W przypadkach określonych w § 2 ust. 3 zarządzenia planem finansowym funduszu jest plan rzeczowo-finansowy danej inwestycji.
§  5.
1.
Zmiany planów finansowych funduszów przeprowadzają organy uprawnione do ich zatwierdzania (§ 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 zarządzenia).
2.
Zmiany planu finansowego lub budżetu terenowego połączone ze zmianą określonego przez świadczącego przeznaczenia środków, mogą być dokonane tylko za zgodą świadczącego.
§  6.
1.
Dysponentem funduszu przeznaczonego na cele należące do zadań rad narodowych, objętych jedną częścią budżetu, jest organ będący dysponentem kredytów budżetowych tej części, w pozostałych przypadkach dysponentem funduszu rady narodowej jest wydział finansowy.
2.
Dysponentem funduszu rady narodowej gromady, miasta nie stanowiącego powiatu lub osiedla jest prezydium tej rady.
3.
Dysponentem funduszu przeznaczonego na cele nie należące do zadań rad narodowych jest właściwy minister (kierownik urzędu centralnego) albo określony przezeń organ lub instytucja podległa.
4.
Organy i instytucje, o których mowa w ust. 3, mogą wyznaczyć dysponentów funduszu II i III stopnia, którym właściwe oddziały Narodowego Banku Polskiego otwierają odrębne rachunki.
5.
W przypadkach określonych w § 2 ust. 3 zarządzenia dysponentem funduszu jest instytucja będąca inwestorem danej inwestycji.
§  7.
1.
Środki zgromadzone na rachunku funduszu, przeznaczone na dofinansowanie zadań rady narodowej, przelewane są w celu wykorzystania na dochód budżetu tej rady.
2.
Środki zgromadzone na rachunku funduszu zgodnie z § 6 rozporządzenia mogą być - po podjęciu przez prezydium rady narodowej niższego stopnia uchwały, o której mowa w § 2 rozporządzenia - przelane bezpośrednio na dochód budżetu tej rady.
3.
W przypadkach, o których mowa w § 3 ust. 2 zarządzenia, środki zgromadzone na rachunku funduszu podlegają bezpośrednio wydatkowaniu z tego rachunku nie wyłączając środków na finansowanie zakupów inwestycyjnych. Środki na inwestycje w zakresie budownictwa inwestycyjnego przelewane są na rachunki finansowania inwestycji.
4.
Środki zgromadzone na rachunku funduszu, którego dysponentem jest organ lub instytucja określona w § 6 ust. 3 zarządzenia, podlegają bezpośredniemu wydatkowaniu z tego rachunku bądź przelaniu na rachunek funduszu jednostek niższego stopnia z zastosowaniem przepisów ust. 3 w przedmiocie sposobu finansowania inwestycji.
5.
Nie wykorzystane środki funduszu na rachunku finansowania inwestycji podlegają zwrotowi na rachunek funduszu.
§  8.
Po wykonaniu zadania, na które fundusz został przeznaczony, dysponent funduszu poleca przelanie pozostałych na rachunku funduszu środków zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia i zamknięcie tego rachunku.
§  9.
W sprawach nie uregulowanych niniejszym zarządzeniem mają zastosowanie odpowiednie przepisy, dotyczące gospodarki finansowej jednostek państwowych, a w szczególności przepisy o wykonywaniu budżetu i rachunkowości budżetowej.
§  10.
1.
W załączniku nr 1 do zarządzenia Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 1952 r. w sprawie środków specjalnych i gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych (Monitor Polski Nr A-60, poz. 914, z 1953 r. Nr A-1, poz. 20, Nr A-79, poz. 939 i Nr A-116, poz. 1501, z 1954 r. Nr A-36, poz. 501 i Nr A-45, poz. 642, z 1955 r. Nr 40, poz. 391, Nr 65, poz. 857 i Nr 105, poz. 1414), w brzmieniu zarządzeń Ministra Finansów z dnia 23 lutego 1952 r. w sprawie zasad gospodarowania środkami na finansowanie scentralizowanych akcji gospodarczych (Monitor Polski Nr 20, poz. 149), z dnia 12 lipca 1958 r. w sprawie zasad lokowania zakładowych funduszów mieszkaniowych na rachunkach bankowych oraz zasad i trybu udzielania pożyczek ze środków funduszu (Monitor Polski Nr 55, poz. 319) oraz z dnia 29 czerwca 1959 r. w sprawie środków specjalnych państwowych szkół muzycznych I stopnia oraz państwowych ognisk muzycznych (Monitor Polski Nr 61, poz. 306) wprowadza się następujące zmiany:
1)
skreśla się typ 1 (Dary społeczne),
2)
w poz. 10:
a)
w kolumnie "Określenie jednostek budżetowych" skreśla się wyrazy "przyzakładowe" i "kolonie, obozy i półkolonie",
b)
w kolumnie "Określenie dochodów" dotychczasowa treść otrzymuje brzmienie:

"a) dobrowolne wpłaty rodziców i opiekunów,

b) dotacje z funduszu zakładowego",

c)
w kolumnie "Określenie wydatków" dotychczasowa treść otrzymuje brzmienie:

"wydatki bieżące i inwestycyjne związane z poprawą warunków opieki i jakości świadczeń",

3)
skreśla się typ 16 (Akcja uporządkowania m. st. Warszawy),
4)
dodaje się poz. 24 w brzmieniu:
a)
w kolumnie "Oznaczenie typu środków" - "24",
b)
w kolumnie "Nazwa" - "Totalizator Sportowy",
c)
w kolumnie "Określenie jednostek budżetowych" - "Główny Komitet Kultury Fizycznej, wojewódzkie komitety kultury fizycznej (komitety kultury fizycznej miast wyłączonych z województw), powiatowe komitety kultury fizycznej (komitety kultury fizycznej miast stanowiących powiaty), inne jednostki budżetowe, otrzymujące środki pochodzące z zysku p.p. "Totalizator Sportowy" bezpośrednio z Głównego Komitetu Kultury Fizycznej lub za pośrednictwem terenowych komitetów kultury fizycznej,"
d)
w kolumnie "Określenie dochodów" - "przelewy z innych rachunków środków specjalnych, wpływy z "Totalizatora Sportowego",
e)
w kolumnie "Określenie wydatków" - "inwestycje, kapitalne remonty, dotacje, przelewy na inne rachunki środków specjalnych".
2.
W załączniku nr 2 do zarządzenia powołanego w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:
1)
skreśla się klasyfikację środków specjalnych typu 1 (Dary społeczne);
2)
klasyfikacja środków specjalnych typu 10 (Poprawa warunków w urządzeniach socjalnych) otrzymuje brzmienie:

"Dochody

§ 1. Dobrowolne wpłaty rodziców i opiekunów

§ 2. Dotacje z funduszu zakładowego

Wydatki

W wydatkach środków specjalnych typu 10 stosuje się paragrafy i pozycje obowiązującej klasyfikacji budżetowej";

3)
skreśla się klasyfikację środków specjalnych typu 16 (Akcja uporządkowania m. st. Warszawy);
4)
dodaje się następujące uzupełnienie:

"Typ 24 (Totalizator Sportowy)

Dochody

§ 0 Przelewy z innych rachunków środków specjalnych

§ 27 Wpływy z Totalizatora Sportowego

Wydatki

§ 15 Zakupy inwestycyjne

§ 16 Różne inwestycje

§ 18 Kapitalne remonty

§ 19 Dotacje dla organizacji społecznych i na czyny społeczne

§ 20 Dotacje dla zakładów budżetowych i inne

§ 50 Przelewy na inne rachunki środków specjalnych".

§  11.
Znosi się środki specjalne, tworzone na podstawie zarządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 1951 r. w sprawie pozabudżetowych środków specjalnych na finansowanie inwestycji (Monitor Polski z 1952 r. Nr A-1, poz. 22).
§  12.
1.
Saldo rachunków środków specjalnych określonych w § 10 ust. 1 pkt 1 i 3 zarządzenia (dary społeczne i akcja uporządkowania m. st. Warszawy) oraz środków specjalnych tworzonych na podstawie zarządzenia, o którym mowa w § 11 zarządzenia, podlega przelaniu:
1)
w jednostkach określonych w pozycji 10 załącznika nr 1 do zarządzenia powołanego w § 10 ust. 1 - na rachunki środków specjalnych typu 10,
2)
w pozostałych jednostkach - na właściwe rachunki funduszów świadczeń społecznych.
2.
Jednostki posiadające do dnia wejścia w życie zarządzenia środki specjalne typu Akj Totalizator Sportowy przeprowadzają tylko zmianę nazwy rachunku.
§  13.
Traci moc zarządzenie Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 1951 r. w sprawie pozabudżetowych środków specjalnych na finansowanie inwestycji (Monitor Polski z 1952 r. Nr A-1, poz. 22).
§  14.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1961 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1961.1.10

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Szczegółowe zasady gospodarki funduszami dobrowolnych świadczeń społecznych.
Data aktu: 23/12/1960
Data ogłoszenia: 11/01/1961
Data wejścia w życie: 01/01/1961