Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i opłat za nietypowe usługi, wykonywanych przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Przemysłu Materiałów Budowlanych i świadczonych w obrębie gospodarki uspołecznionej.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA PRZEMYSŁU MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH
z dnia 20 grudnia 1954 r.
w sprawie trybu ustalania cen na produkty nietypowe i opłat za nietypowe usługi, wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Przemysłu Materiałów Budowlanych i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.

Na podstawie § 6 zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 30 września 1953 r. w sprawie przekazania właściwym ministrom uprawnień do ustalania cen produktów nietypowych i opłat za nietypowe usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr A-94, poz. 1311), zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Za produkty (wyroby) nietypowe uważa się produkty nie objęte obowiązującymi cennikami, których produkcja ma charakter jednostkowy lub małoseryjny, niepowtarzalny i jest wykonywana według warunków technicznych ustalonych indywidualnie przy każdym zamówieniu.
2.
Za usługi nietypowe uważa się roboty przemysłowe i usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami).
§  2.
1.
Podstawą do ustalania cen na produkty i usługi, o których mowa w § 1, jest kalkulacja sporządzona przez dostawcę (wykonawcę) według obowiązujących wzorów dla produktów i usług typowych.
2.
Kalkulacja powinna być oparta na ścisłych danych technicznych, w szczególności na dostarczonych przez zamawiającego rysunkach, opisach, wzorach, na których podstawie główny technolog przedsiębiorstwa wyznacza ilość i rodzaj materiałów podstawowych oraz czas robocizny bezpośredniej, potrzebnych na wykonanie danego produktu nietypowego lub nietypowej usługi. Wyznaczenie ilości i rodzajów materiałów podstawowych powinno być dokonane w miarę możności w oparciu o obowiązujące normy zużycia materiałowego, a robocizny bezpośredniej - w oparciu o normy czasowe obróbki i montażu części w poszczególnych fazach wykonawstwa.
3.
Dział planowania (lub odpowiednia komórka) dostawcy (wykonawcy) ustala na podstawie otrzymanego materiału, o którym mowa w ust. 2, planowany koszt własny produktu lub usługi według zasad kalkulacji zawartych w obowiązujących instrukcjach, przyjmując:
1)
koszt materiałów - według cen obowiązujących w dniu sporządzenia kalkulacji, przy czym narzut kosztów zakupu należy obliczać w stosunku do wartości materiałów wykazanej w kalkulacji; materiały powinny być w kalkulacji szczegółowo wyspecyfikowane; w przypadku konieczności korzystania z obróbki obcej należy w odrębnej pozycji wyszczególnić rodzaj obróbki oraz przewidziany jej koszt (na podstawie cennika lub w uzgodnieniu z przedsiębiorstwem dokonującym obróbki);
2)
koszt robocizny - według obowiązującego taryfikatora i obowiązujących stawek płac;
3)
koszty pośrednie (wydziałowe, zaopatrzenia materiałowego i koszty zbytu, uwzględniające koszty dostawy franko stacja odbiorcza, koszty ogólnofabryczne) - według procentowych narzutów wynikających z planu techniczno-przemysłowo-finansowego, a w braku obowiązujących cyfr planowanych - według wyników za ostatni okres sprawozdawczy; narzuty kosztów wydziałowych oblicza się w oparciu o planowane stawki procentowe poszczególnych wydziałów uczestniczących w wykonaniu danego produktu nietypowego lub nietypowej usługi.
§  3.
Ceny na produkty i usługi nietypowe, o których mowa w § 1, wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Przemysłu Materiałów Budowlanych, ustalane będą:
1)
jeżeli wartość zamówienia nie przekracza sumy 50.000 zł - przez dostawcę (wykonawcę) w uzgodnieniu z odbiorcą (zleceniodawcą);
2)
w razie braku uzgodnienia między dostawcą (wykonawcą) a odbiorcą (zleceniodawcą) oraz we wszystkich innych przypadkach - przez Ministerstwo Przemysłu Materiałów Budowlanych w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca).
§  4.
Upoważnia się do decydowania w sprawie ustalania cen, o których mowa w § 3 pkt 2:
1)
dyrektorów właściwych centralnych zarządów przemysłu - w odniesieniu do produktów nietypowych oraz usług nietypowych, świadczonych przez bazy remontowe podległe centralnym zarządom przemysłu;
2) 1
dyrektora Centralnego Zarządu Przedsiębiorstw Remontowo-Montażowych i Produkcji Części Zamiennych - w odniesieniu do usług nietypowych o charakterze przemysłowym i produktów nietypowych, wykonywanych przez przedsiębiorstwa remontowo-montażowe podległe temuż Centralnemu Zarządowi;
3)
dyrektora Departamentu Górniczo-Geologicznego Ministerstwa Przemysłu Materiałów Budowlanych - w odniesieniu do usług nietypowych o charakterze przemysłowym, wykonywanych przez przedsiębiorstwa geologiczne surowców skalnych podległe bezpośrednio Ministrowi Przemysłu Materiałów Budowlanych.
§  5.
1.
W przypadkach gdy wartość całego zamówienia nie przekracza 50.000 zł, dostawca (wykonawca) sporządza kalkulację, o której mowa w § 2, i przesyła ją w 2 egzemplarzach do odbiorcy (zleceniodawcy) w terminie 12 dni od daty otrzymania zamówienia. Odbiorca (zleceniodawca) zawiadamia dostawcę (wykonawcę) w terminie 7 dni od daty otrzymania kalkulacji o przyjęciu ceny lub zgłasza w tym terminie zastrzeżenia. Niezgłoszenie w powyższym terminie zastrzeżeń uznaje się za dowód zaakceptowania proponowanej ceny.
2.
Przyjęcie ceny przez odbiorcę (zleceniodawcę) następuje w drodze przesłania przez niego dostawcy (wykonawcy) 1 egzemplarza kalkulacji podpisanej przez dyrektora przedsiębiorstwa (zakładu) i głównego (starszego) księgowego. W przypadku nieprzyjęcia ceny odbiorca zgłasza zastrzeżenia co do proponowanej ceny, zgłaszając równocześnie poprawki i uwagi do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych. Dostawca (wykonawca) w terminie 7 dni od daty otrzymania zastrzeżeń (poprawek i uwag) zawiadamia zleceniodawcę (odbiorcę) o ich przyjęciu lub skierowaniu wniosku o ustalenie ceny w trybie określonym w §§ 6, 7 i 8.
§  6.
W przypadku gdy wartość całego zamówienia przekracza 50.000 zł, dostawca przesyła w terminie 12 dni od daty otrzymania zamówienia wniosek wraz z kalkulacjami do jednostek wymienionych w § 4 odpowiednio do ich kompetencji w 4 egzemplarzach, a w 1 egzemplarzu - do odbiorcy (zleceniodawcy).
§  7.
1.
Jednostki wymienione w § 4 przesyłają w terminie 7 dni od daty otrzymania wniosku 2 egzemplarze wniosku i kalkulacji ministerstwu, któremu podlega odbiorca, wyznaczając projektowaną wysokość ustalanej ceny. Odbiorca ze swej strony, jeżeli ma zastrzeżenia co do otrzymanej kalkulacji, powinien w tym samym terminie podać je do wiadomości ministerstwa, któremu podlega.
2.
Ministerstwo, któremu podlega odbiorca, może w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku zgłosić zastrzeżenia co do proponowanej ceny, przesyłając 1 egzemplarz kalkulacji z poprawkami i uwagami do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych. Niezgłoszenie w tym terminie zastrzeżeń uznaje się za dowód zaakceptowania proponowanej ceny.
3.
W przypadku niezgłoszenia zastrzeżeń przez ministerstwo, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), lub uzgodnienia wysokości ceny właściwa jednostka wymieniona w § 4 przesyła dostawcy (wykonawcy) w terminie 7 dni w 2 egzemplarzach decyzję o ustaleniu ceny. Dostawca obowiązany jest przesłać natychmiast 1 egzemplarz decyzji do odbiorcy (zleceniodawcy).
§  8.
W razie zgłoszenia zastrzeżeń przez ministerstwo, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), właściwa jednostka wymieniona w § 4, jeżeli nie zgadza się z zastrzeżeniami, przesyła akta w terminie 7 dni od otrzymania zastrzeżeń do Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Departament Kosztów i Polityki Cen) zawiadamiając o tym jednocześnie ministerstwo, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca).
§  9.
Ceny produktów wykonywanych na indywidualne zamówienie, różniących się od wyrobów typowych (standaryzacyjnych lub określonych ujętymi w cenniku warunkami technicznymi) jedynie jakością surowca, półfabrykaty itp. lub nieznacznymi zmianami w konstrukcji, ustalane będą przez zastosowanie do obowiązujących cen dopłat lub rabatów w oparciu o kalkulację kosztów własnych. Ceny tych wyrobów ustalane będą bez wzglądu na wartość zamówienia przez dostawcę w porozumieniu z odbiorcą w trybie przewidzianym w § 5, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia Ministerstwo Przemysłu Materiałów Budowlanych (centralny zarząd przemysłu) po zasięgnięciu opinii ministerstwa, któremu podlega odbiorca, wydaje decyzję ostateczną.
§  10.
1.
W wyjątkowych przypadkach przy wykonywaniu nietypowych i skomplikowanych remontów, kiedy warunki techniczne nie pozwalają na sporządzenie kalkulacji, wartość (cenę orientacyjną) ustala się:
1)
na podstawie kalkulacji wynikowych uprzednio wykonanych już przez dostawcę (wykonawcę) podobnych robót lub usług nietypowych;
2)
szacunkowo w oparciu o przesłanki techniczne wynikające z przybliżonej kalkulacji wstępnej.
2.
Za wyjątkowe przypadki w rozumieniu § 4 uchwały nr 701 Rady Ministrów z dnia 24 września 1953 r. w sprawie zasad ustalania cen produktów nietypowych oraz opłat za nietypowe usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski z 1953 r. Nr A-94, poz. 1304 i z 1954 r. Nr A-50, poz. 684), uważa się wykonywanie nietypowych skomplikowanych remontów, kiedy warunki techniczne nie pozwalają na sporządzenie kalkulacji.
3.
Limit należności (cenę orientacyjną) ustala główny technolog (wydział techniczny) dostawcy (wykonawcy) w porozumieniu z komórką kosztów własnych.
4.
Limit należności (cenę orientacyjną) ustala się bez względu na wartość całego zamówienia w trybie określonym w § 5, z tym że ostateczne rozliczenie następuje na podstawie kalkulacji wynikowej zatwierdzonej przez właściwą jednostkę wymienianą w § 4 w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), jednak w wysokości nie przekraczającej uzgodnionego limitu.
§  11.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 20 grudnia 1954 r.
1 § 4 pkt 2 zmieniony przez zarządzenie z dnia 13 stycznia 1956 r. (M.P.56.8.113) zmieniające nin. zarządzenie z dniem 30 stycznia 1956 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1955.8.88

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i opłat za nietypowe usługi, wykonywanych przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Przemysłu Materiałów Budowlanych i świadczonych w obrębie gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 20/12/1954
Data ogłoszenia: 09/02/1955
Data wejścia w życie: 09/02/1955, 20/12/1954