Wykonanie dekretu o obsadzaniu duchownych stanowisk kościelnych.

ZARZĄDZENIE Nr 61
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 5 maja 1953 r.
w sprawie wykonania dekretu o obsadzaniu duchownych stanowisk kościelnych.

Na podstawie art. 7 dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o obsadzaniu duchownych stanowisk kościelnych (Dz. U. Nr 10, poz. 32), zwanego w dalszym ciągu "dekretem", zarządza się, co następuje:

I.

Przepisy ogólne.

§  1.
Celem dekretu jest zabezpieczenie, aby osoby zajmujące duchowne stanowiska kościelne spełniały swe funkcje zgodnie z zasadami i wymaganiami Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. W związku z tym obowiązkiem organów państwowych jest okazywanie wszechstronnego poparcia i opieki osobom, które w sprawowaniu swych duchownych stanowisk kościelnych zachowują postawę obywatelską i patriotyczną, zgodną z zasadami Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Natomiast organy państwowe powinny nie dopuszczać, aby duchowne stanowiska kościelne mogły być traktowane czy wykorzystane jako osłona dla postawy lub akcji nieprzyjaznej wobec Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej lub też dla jawnej bądź też zamaskowanej działalności politycznej, sprzecznej z założeniami Konstytucji oraz z opartymi na nich wymaganiami prawnymi i zarządzeniami władz państwowych.
§  2.
Przez "duchowne stanowiska kościelne" rozumie się wszystkie stanowiska kościelne - stałe i tymczasowe, jak również pomocnicze lub zastępcze, piastowane przez duchownych.
§  3.
1.
Terytorialną właściwość prezydium wojewódzkiej rady narodowej w rozumieniu art. 4 dekretu określa się według siedziby danego stanowiska kościelnego. W przypadkach wątpliwych (np. gdy obszar działania obejmuje dwa lub więcej województw) rozstrzyga Urząd do Spraw Wyznań.
2.
Postanowienia o prezydiach wojewódzkich rad narodowych stosuje się odpowiednio do Prezydiów Rad Narodowych m. st. Warszawy i m. Łodzi.
§  4.
Postanowienia dekretu o "duchownych stanowiskach kościelnych" dotyczą również czasowego powierzania wszystkich lub niektórych funkcji związanych z duchownym stanowiskiem kościelnym, z wyjątkiem przypadków krótkotrwałego powierzenia zastępstwa.
§  5.
W wykonaniu postanowień dekretu wszystkie osoby zajmujące duchowne stanowiska kościelne składają na żądanie prezydium wojewódzkiej rady narodowej lub Urzędu do Spraw Wyznań, wedle właściwości dla danego stanowiska, wypełniony kwestionariusz według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 i życiorys.

II.

Wnioski w sprawie tworzenia, przekształcania i znoszenia oraz zmiany zakresu działania duchownych stanowisk kościelnych.

§  6.
1.
Utworzenie nowego duchownego stanowiska kościelnego może nastąpić nie wcześniej niż po wyrażeniu zgody przez właściwy organ państwowy.
2.
Przekształcenie lub zniesienie istniejącego duchownego stanowiska kościelnego, a także zmiana jego przedmiotowego lub terytorialnego zakresu działania może również nastąpić tylko po wyrażeniu zgody przez właściwy organ państwowy.
3.
Wnioski dotyczące spraw wymienionych w ust. 1 i 2 powinny być składane przez właściwą kurię do prezydium wojewódzkiej rady narodowej, a w przypadkach gdy organem właściwym do wyrażenia zgody jest Prezydium Rządu (art. 4 dekretu) - w Urzędzie do Spraw Wyznań.
4.
Odpowiedź na wniosek powinna nastąpić w terminie nie przekraczającym jednego miesiąca.

III.

Wnioski w sprawie objęcia duchownego stanowiska kościelnego.

§  7.
1.
Wnioski w sprawie objęcia duchownego stanowiska kościelnego, zarówno istniejącego jak i tworzonego albo przekształcanego, składa właściwa kuria do prezydium wojewódzkiej rady narodowej - co do każdego stanowiska oddzielnie.
2.
Wniosek w sprawie objęcia stanowiska ordynariusza diecezji lub sufragana składa się w Urzędzie do Spraw Wyznań.
3.
Odpowiedź na wniosek powinna nastąpić w terminie nie przekraczającym jednego miesiąca. Objęcie stanowiska może nastąpić tylko po wyrażeniu zgody przez właściwy organ państwowy.
§  8.
1.
Postanowienia § 7 stosuje się odpowiednio do spraw zwolnienia z dotychczas zajmowanego duchownego stanowiska kościelnego z jakichkolwiek przyczyn i w jakimkolwiek trybie, jak również do spraw przeniesienia na inne stanowisko.
2.
W przypadku przeniesienia na stanowisko leżące na obszarze właściwości innego prezydium wojewódzkiej rady narodowej wymagana jest zgoda prezydiów właściwych zarówno ze względu na dotychczasowe, jak i ze względu na nowe stanowisko. O decyzji zawiadamia jednak prezydium właściwe ze względu na stanowisko dotychczasowe, chyba że wniosek złożony był w myśl § 7 ust. 2 w Urzędzie do Spraw Wyznań.

IV.

Ślubowanie.

§  9.
Wszystkie osoby zajmujące duchowne stanowiska kościelne składają zgodnie z art. 5 dekretu ślubowanie na wierność Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według wzorów stanowiących załącznik nr 2 względnie 3.
§  10.
Ślubowanie składają:
a)
ordynariusze diecezji lub sufragani - w Urzędzie do Spraw Wyznań,
b)
duchowni na pozostałych stanowiskach kościelnych - w prezydium wojewódzkiej rady narodowej, chyba że Urząd do Spraw Wyznań zarządzi w danym przypadku złożenie ślubowania w Urzędzie.

V.

Decyzje i odwołania.

§  11.
Przed podjęciem decyzji prezydium wojewódzkiej rady narodowej lub Urząd do Spraw Wyznań w razie potrzeby zwraca się do właściwej kurii o udzielenie odpowiednich wyjaśnień i materiałów, a także może zażądać ich od osoby, która zajmuje lub objąć ma dane stanowisko.
§  12.
W przypadkach przewidzianych w art. 6 dekretu prezydium wojewódzkiej rady narodowej lub Urząd do Spraw Wyznań zwraca się do właściwej kurii z żądaniem usunięcia danej osoby z zajmowanego stanowiska w terminie zakreślonym w żądaniu.
§  13.
Od decyzji prezydium wojewódzkiej rady narodowej, wydanej na podstawie art. 2, 3 i 6 dekretu, ordynariusz lub zainteresowana osoba, która zajmuje lub ma objąć dane stanowisko, może wnieść odwołanie. Odwołanie składa się w Urzędzie do Spraw Wyznań. Urząd do Spraw Wyznań zawiadamia ordynariusza lub zainteresowaną osobę o decyzji, wydanej na skutek odwołania. Decyzja ta jest ostateczna.

VI.

Przepis końcowy.

§  14.
W sprawach nie uregulowanych niniejszym zarządzeniem prezydia rad narodowych zwracać się powinny o wyjaśnienie do Urzędu do Spraw Wyznań.

Warszawa, dnia 5 maja 1953 r.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

KWESTIONARIUSZ DLA OSÓB PIASTUJĄCYCH DUCHOWNE STANOWISKA KOŚCIELNE

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

ŚLUBOWANIE

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 3

ŚLUBOWANIE

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-43.522

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Wykonanie dekretu o obsadzaniu duchownych stanowisk kościelnych.
Data aktu: 05/05/1953
Data ogłoszenia: 13/05/1953
Data wejścia w życie: 13/05/1953