Powołanie Zakładowych Komisji Norm Pracy dla orzekania w sporach, wynikłych na tle stosowania norm pracy w uspołecznionej części gospodarki narodowej.

UCHWAŁA
PREZYDIUM KOMITETU EKONOMICZNEGO RADY MINISTRÓW
z dnia 31 marca 1949 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Ścisłego Prezydium Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 31 marca 1949 r. w sprawie powołania Zakładowych Komisji Norm Pracy dla orzekania w sporach, wynikłych na tle stosowania norm pracy w uspołecznionej części gospodarki narodowej. *

Na podstawie pkt III uchwały Prezydium Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1950 r. w przedmiocie zmiany uchwały Ścisłego Prezydium Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 31 marca 1949 r. w sprawie powołania Zakładowych Komisji Norm Pracy dla orzekania w sporach, wynikłych na tle stosowania norm pracy w uspołecznionej części gospodarki narodowej, ogłaszam w załączeniu jednolity tekst uchwały Ścisłego Prezydium Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 31 marca 1949 r. w sprawie powołania Zakładowych Komisji Norm Pracy dla orzekania w sporach, wynikłych na tle stosowania norm pracy w uspołecznionej części gospodarki narodowej, z uwzględnieniem zmian, wprowadzonych uchwałą Prezydium Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1950 r.

ZAŁĄCZNIK 

UCHWAŁA ŚCISŁEGO PREZYDIUM KOMITETU EKONOMICZNEGO RADY MINISTRÓW

z dnia 31 marca 1949 r.

w sprawie powołania Zakładowych Komisji Norm Pracy dla orzekania w sporach, wynikłych na tle stosowania norm pracy w uspołecznionej części gospodarki narodowej.

Zgodnie z wnioskiem Prezydium Centralnej Rady Związków Zawodowych stanowi się, co następuje:

§ 1.
Dla rozstrzygania sporów, mogących wyniknąć na tle stosowania norm pracy, powołuje się we wszystkich wytwórczych zakładach pracy w uspołecznionej części gospodarki narodowej Zakładowe Komisje Norm Pracy dla orzekania w sporach, wynikłych na tle stosowania norm pracy, zwane dalej w skrócie: "Komisjami".
§  2.
Komisje są organami orzekającymi na wniosek pracownika lub grupy pracowników zakładu o słuszności normy pracy, od której wykonania i przekroczenia zależne jest wynagrodzenie pracownika, lub grupy pracowników.
§  3.
1.
Komisja działa w składzie najwyżej 6 osób, z których połowę deleguje rada zakładowa zakładu pracy, połowę - administracja zakładu.
2.
W większych zakładach pracy mogą być tworzone za zgodą administracji zakładu i rady zakładowej Oddziałowe Komisje, działające pod nadzorem Komisji.

Oddziałowe Komisje orzekają w imieniu Komisji i działają w składzie najwyżej 6 osób, delegowanych w sposób, określony w pkt 1.

3.
Zakładowe i Oddziałowe Komisje zbierają się poza godzinami normalnej pracy zakładu, względnie zmiany, w której zatrudnieni są członkowie Komisji.
§  4.
1.
Pierwsze zebranie Komisji zwołuje dyrektor zakładu w porozumieniu z radą zakładową. Na pierwszym zebraniu Komisji członkowie Komisji dokonają wyboru przewodniczącego i zastępcy przewodniczącego. Jeśli przewodniczącym Komisji wybrany zostanie jeden z delegatów administracji zakładu, to zastępcę przewodniczącego należy wybrać spośród delegatów rady zakładowej i odwrotnie.
2.
Obradom Komisji przewodniczy kolejno przewodniczący i zastępca przewodniczącego.
§  5.
1.
Komisja wydaje orzeczenie na podstawie jednomyślnej decyzji wszystkich jej członków. W przypadku, gdy jednomyślności tej osiągnąć nie można, Komisja wydaje orzeczenie oddalające spór. Od orzeczenia, oddalającego spór, może dyrekcja zakładu lub rada zakładowa wnieść odwołanie do Głównej Komisji Norm Pracy przy danym Centralnym Zarządzie Przemysłu (C.Z.P.). Jeśli odwołanie takie nie zostanie wniesione w ciągu 2 dni od dnia wydania orzeczenia - orzeczenie nabiera mocy ostatecznie wiążącej.
2.
Komisja nie może stanowić o zmianie obowiązujących zakład pracy norm pracy, współczynników ułatwienia względnie utrudnienia oraz normatywów (elementów norm stanowiących podstawę do obliczenia norm pracy), ustanowionych przez Ministerstwo lub C.Z.P. w porozumieniu z Zarządem Głównym Związku Zawodowego.

W przypadku zastrzeżeń co do słuszności norm, współczynników i normatywów, ustanowionych jak wyżej, Komisja skierowuje umotywowany wniosek do Głównej Komisji Norm Pracy przy C.Z.P. o wprowadzenie koniecznych zmian. Wniosek ten Komisja przesyła za pośrednictwem administracji zakładu, działającej w porozumieniu z radą zakładową.

§  6.
1.
Komisja obowiązana jest rozpatrzyć spór i wydać orzeczenie w zasadzie najpóźniej w piątym dniu od dnia wniesienia sporu.
2.
Sekretariat Komisji powiadamia na piśmie pracownika wnoszącego spór oraz administrację zakładu o dniu i godzinie zebrania Komisji dla rozpatrzenia sporu.
3.
Spór może być rozpatrzony również pod nieobecność zainteresowanego pracownika, jeśli pracownik nadeśle przed wyznaczonym dniem zebrania Komisji wniosek o rozpatrzenie sporu w jego nieobecności. Komisja może jednak zażądać stawienia się pracownika wiodącego spór, a w razie jego niestawiennictwa - odroczyć rozpatrzenie sporu najwyżej jednak na dalsze 5 dni.
§  7.
1.
Komisja wydaje orzeczenie po zbadaniu, czy wprowadzona dla danej pracy norma pracy jest zgodna z wzorcową normą pracy, obowiązującą dany zakład pracy, z uwzględnieniem obiektywnych wskaźników, ułatwiających lub utrudniających wykonanie wzorcowej normy pracy. W tym celu Komisja obowiązana jest przed wydaniem orzeczenia wysłuchać osobę odpowiedzialną za wprowadzenie spornej normy pracy. Osobą tą winien być z reguły zakładowy technik normowania pracy.
2.
W przypadku uznania przez Komisję spornej normy pracy za niezgodną z wzorcową normą pracy, lub w przypadku stwierdzenia zastosowania niewłaściwych wskaźników ułatwienia lub utrudnienia, administracja zakładu obowiązana jest wprowadzić dla danej pracy, w porozumieniu z radą zakładową i w ciągu 5-ciu dni, nową normę, opartą na wzorcowej normie pracy i na właściwych wskaźnikach ułatwienia lub utrudnienia.
3.
W przypadku uznania przez Komisję normy, ustalonej przez zakład pracy dla czynności niepowtarzających się, za niesłuszną - administracja obowiązana jest w porozumieniu z radą zakładową w ciągu 5-ciu dni wprowadzić nową normę uwzględniającą wskazania Komisji.
4.
W przypadku uznania przez Komisję normy obliczeniowej (opracowanej w zakładzie pracy na podstawie obowiązujących normatywów) za niesłuszną na skutek przeprowadzenia błędnego rachunku lub użycia niewłaściwych elementów normatywów - administracja obowiązana jest, w porozumieniu z radą zakładową, wprowadzić w ciągu 5-ciu dni nową normę prawidłowo obliczoną.
§  8.
1.
Do czasu wprowadzania przez administrację nowej normy obowiązuje norma dotychczasowa.
2.
Straty, wynikłe dla pracownika na skutek stosowania normy uznanej prawomocnym orzeczeniem Komisji za nieprawidłową, muszą być pracownikowi wyrównane za okres od dnia wniesienia sporu pod obrady Komisji.
§  9.
Komisja ma prawo wystąpić do Głównej Komisji Norm Pracy danego przemysłu z umotywowanym wnioskiem o rewizję obowiązujących zakład norm pracy również i z własnej inicjatywy, bez wyczekiwania na wniesienie sporu.

Wniosek ten zaopatrzony w opinię rady zakładowej Komisja przesyła za pośrednictwem administracji zakładu.

Administracja zakładu przesyła wniosek do Głównej Komisji Norm Pracy najpóźniej w ciągu 3 dni po otrzymaniu wniosku, dołączając do niego swoją opinię.

§  10.
Komisja może w razie potrzeby powoływać rzeczoznawców spośród inżynierów, techników lub przodowników pracy, zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy tej gałęzi przemysłu, do której należy zakład, przy którym Komisja działa.
§  11.
Na podstawie własnej praktyki Komisja ma prawo wystąpić:
1)
do administracji zakładu z wnioskiem o usunięcie przeszkód utrudniających pracownikom wykonywanie i przekraczanie norm ze wskazaniem środków dla ich usunięcia;
2)
do rady zakładowej - w sprawie zorganizowania pomocy przodowników pracy dla pracowników nie wykonujących norm, lub pracujących metodą mało wydajną.
§  12.
Zakład pracy obowiązany jest dostarczyć lokalu na zebrania Komisji oraz udzielić pomocy technicznej dla uruchomienia Sekretariatu, pokrywając potrzebne wydatki ze środków obrotowych zakładu.
§  13.
Powoływanie dla rozstrzygania sporów, wynikających na tle stosowania norm pracy innych komisji, których działalność nie byłaby oparta o postanowienia tej uchwały, jest zakazane.
§  14.
Posiedzenia Komisji są jawne.
§  15.
Wykonanie uchwały porucza się Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego oraz właściwym ministrom.
§  16.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 kwietnia 1950 r.
* Z dniem 7 marca 1958 r. nin. uchwała traci moc w zakresie uregulowanym w §§ 4, 5, 6 i 9 uchwały nr 50 z dnia 7 marca 1958 r. w sprawie płace w przedsiębiorstwach budowlano-montażowych (M.P.58.20.125), zgodnie z § 15 ust. 2 pkt 1 uchwały zmieniającej.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1950.A-61.714

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Powołanie Zakładowych Komisji Norm Pracy dla orzekania w sporach, wynikłych na tle stosowania norm pracy w uspołecznionej części gospodarki narodowej.
Data aktu: 31/03/1949
Data ogłoszenia: 31/05/1950
Data wejścia w życie: 31/05/1950