Zalecenie 2019/1888 w sprawie monitorowania obecności akryloamidu w niektórych środkach spożywczych

ZALECENIE KOMISJI (UE) 2019/1888
z dnia 7 listopada 2019 r.
w sprawie monitorowania obecności akryloamidu w niektórych środkach spożywczych

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzeniem Komisji (UE) 2017/2158 1  wprowadzono szczególne obowiązki dla podmiotów, które produkują i wprowadzają do obrotu niektóre środki spożywcze, w zakresie ustanowienia programu pobierania próbek i analizy poziomów akryloamidu w środkach spożywczych oraz stosowania szczególnych środków łagodzących w celu osiągnięcia najniższych racjonalnie osiągalnych poziomów akryloamidu poniżej poziomów odniesienia ustanowionych w tym rozporządzeniu.

(2) Rozporządzeniem (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady 2  ustanowiono obowiązek przeprowadzania przez właściwe organy urzędowych kontroli mających na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi w szczególności na: a) zapobieganie zagrożeniom dla ludzi i zwierząt, ich eliminowanie lub ograniczanie do dopuszczalnych poziomów, bezpośrednio lub poprzez środowisko naturalne, b)gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom. Kontrole urzędowe powinny być przeprowadzane również w celu zweryfikowania zgodności z obowiązkami ustanowionymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/2158.

(3) Uznaje się, że dostępne dane na temat obecności akryloamidu w niektórych środkach spożywczych, o których mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2017/2158, są niewystarczające pomimo obowiązków określonych w art. 4 tego rozporządzenia i wyników przeprowadzonych kontroli urzędowych. Dostępne dane na temat obecności akryloamidu również w żywności, która nie jest objęta zakresem stosowania rozporządzenia (UE) 2017/2158 ale może zawierać znaczące poziomy akryloamidu lub znacząco przyczyniać się do narażenia z dietą na akryloamid, są niewystarczające.

(4) W celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi właściwe jest zatem, aby właściwe organy i podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze, w ramach swoich kompetencji, bez uszczerbku dla zobowiązań ustanowionych rozporządzeniem (UE) 2017/2158 oraz na podstawie rozporządzenia (WE) nr 882/2004, monitorowały obecność akryloamidu w takiej żywności w celu przyjęcia ewentualnych środków zarządzania ryzykiem, które powinny uzupełniać środki przewidziane już w rozporządzeniu (UE) 2017/2158.

(5) Aby właściwe organy i podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze miały do dyspozycji wytyczne dotyczące żywności, którą należy monitorować, należy ustanowić niewyczerpujący wykaz kategorii/rodzajów żywności.

(6) Wraz z przyjęciem rozporządzenia (UE) 2017/2158 i niniejszego zalecenia nieaktualne stają się zalecenia Komisji 2010/307/UE 3  i 2013/647/UE 4 , należy więc je uchylić,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

1)
Bez uszczerbku dla obowiązków określonych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 882/2004 właściwe organy w państwach członkowskich powinny regularnie monitorować obecność akryloamidu i jego poziomów w żywności, w szczególności w żywności wymienionej w załączniku.

Bez uszczerbku dla obowiązków określonych w rozporządzeniu (UE) 2017/2158 podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze powinny regularnie monitorować obecność akryloamidu i jego poziomy w żywności, w szczególności w żywności wymienionej w załączniku.

2)
Państwa członkowskie i podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze powinny przekazywać Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) do dnia 1 października każdego roku dane zebrane w poprzednim roku w ramach działań monitorujących w celu ich zamieszczenia w jednej bazie danych, zgodnie z wymogami określonymi w wytycznych EFSA w sprawie standardu opisu próbek (SOP) dla żywności i paszy oraz dodatkowymi szczególnymi wymogami EFSA dotyczącymi sprawozdawczości 5 .
3)
W celu zapewnienia reprezentatywności próbek państwa członkowskie powinny przestrzegać procedur pobierania próbek ustanowionych w części B załącznika do rozporządzenia Komisji (WE) nr 333/2007 6

Procedura pobierania próbek zastosowana przez podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze może odbiegać od przepisów rozporządzenia (WE) nr 333/2007, ale powinna pozostać reprezentatywna dla danej partii.

4)
Państwa członkowskie powinny przeprowadzić analizę akryloamidu zgodnie z kryteriami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 333/2007.

Podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze powinny zapewnić, aby analiza akryloamidu była przeprowadzana zgodnie z wymogami i kryteriami określonymi w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2017/2158.

5)
Zalecenia 2010/307/UE i 2013/647/UE niniejszym tracą moc.
Sporządzono w Brukseli dnia 7 listopada 2019 r.
W imieniu Komisji
Vytenis ANDRIUKAITIS
Członek Komisji

ZAŁĄCZNIK

Niewyczerpujący wykaz żywności do celów monitorowania obecności akryloamidu

Produkty ziemniaczane
-
Rösti
-
Krokiety ziemniaczane (fr. croquettes), ziemniaki księżnej (fr. pommes duchesse), kulki ziemniaczane (fr. pommes noisettes),

...

-
Zapiekanki ziemniaczane (i zapiekanki warzywne)
-
Dania ziemniaczano-mięsne
-
Dania ziemniaczano-serowe

Produkty piekarnicze

-
Bułki (bułki do hamburgerów, bułki pełnoziarniste, bułki mleczne, ...)
-
Chleb pita, meksykańskie tortille
-
Rogaliki (fr. croissants)
-
Pączki
-
Pieczywo specjalne (takie jak pumpernikiel, ciabatta z oliwkami, chleb cebulowy, ...)
-
Naleśniki
-
Kruche ciastka z cienkich pasków ciasta smażone na głębokim tłuszczu
-
Churros

Produkty zbożowe

-
Krakersy ryżowe
-
Krakersy kukurydziane
-
Przekąski zbożowe (takie jak produkty z ekstrudowanej kukurydzy i/lub pszenicy)
-
Muesli prażone z miodem

Inne

-
Chipsy/frytki warzywne
-
Orzechy prażone
-
Prażone nasiona oleiste
-
Owoce suszone
-
Palone ziarna kakao i wyroby kakaowe na bazie tych ziaren
-
Oliwki w solance
-
Substytuty kawy nieoparte na cykorii lub zbożach
-
Krówki, karmel, nugat, ...
1 Rozporządzenie Komisji (UE) 2017/2158 z dnia 20 listopada 2017 r. ustanawiające środki łagodzące i poziomy odniesienia służące ograniczeniu obecności akryloamidu w żywności (Dz.U. L 304 z 21.11.2017, s. 24).
2 Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. L 165 z 30.4.2004, s. 1).
3 Zalecenie Komisji 2010/307/UE z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie monitorowania poziomów akryloamidu w żywności (Dz.U. L 137 z 3.6.2010, s. 4).
4 Zalecenie Komisji 2013/647/UE z dnia 8 listopada 2013 r. w sprawie dochodzeń dotyczących poziomów akryloamidu w żywności (Dz.U. L 301 z 12.11.2013, s. 15).
6 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 333/2007 z dnia 28 marca 2007 r. ustanawiające metody pobierania próbek i metody analiz do celów urzędowej kontroli poziomów ołowiu, kadmu, rtęci, cyny nieorganicznej, 3-MCPD i benzo[a]pirenu w środkach spożywczych (Dz.U. L 88 z 29.3.2007, s. 29).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2019.290.31

Rodzaj: Zalecenie
Tytuł: Zalecenie 2019/1888 w sprawie monitorowania obecności akryloamidu w niektórych środkach spożywczych
Data aktu: 07/11/2019
Data ogłoszenia: 11/11/2019
Data wejścia w życie: 07/11/2019