Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Strategia na rzecz MŚP.

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Strategia na rzecz MŚP

(2020/C 440/11)

(Dz.U.UE C z dnia 18 grudnia 2020 r.)

Sprawozdawca:	Eddy VAN HIJUM (NL/EPL), członek rady prowincji Overijssel
Dokumenty	Sprawozdanie roczne w sprawie europejskich MŚP. Badania, rozwój i innowacje za
źródłowe:	sprawą MŚP Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. Strategia MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy COM(2020) 103 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

1. Uznaje znaczenie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w gospodarce UE, które stanowią 99,8 % wszystkich przedsiębiorstw w sektorze pozafinansowym, odpowiadają za 2/3 zatrudnienia i 56,4 % całkowitej wartości dodanej, wytwarzanej przez sektor pozafinansowy ¹ .

2. Rozumie, że przejście do zrównoważonej i cyfrowej gospodarki nie może nastąpić bez konkretnych zobowiązań ze strony przedsiębiorców i przedsiębiorstw rodzinnych, tworzących i zarządzających 25 milionami MŚP w Europie, i podkreśla potrzebę wspierania ich, by sięgały po nowe możliwości, zdecydowanie wychodziły naprzeciw zmianom zachodzącym w świecie biznesu, a podejmując takie działania, przyczyniały się do zrównoważonego wzrostu i tworzenia miejsc pracy i wzmacniały długofalową konkurencyjność Europy w procesie tych przemian.

3. Wspiera UE w promowaniu równych warunków działania dla MŚP przez zmniejszanie obciążeń regulacyjnych, poprawę dostępu do jednolitego rynku i zwiększanie dostępności usług finansowych.

4. Podkreśla, że gminy i regiony są naturalnym środowiskiem funkcjonowania MŚP, stanowią bowiem ekosystem, w którym MŚP mogą korzystać ze wsparcia infrastruktury sieciowej, rynków pracy, działalności instytucji oświatowych i badawczych, nabywców i dostawców, usług finansowych i biznesowych, działalności izb handlowo-przemysłowych oraz władz lokalnych i regionalnych.

5. W związku z tym z dużym zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji z dnia 10 marca 2020 r. Strategia MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy i podziela przyjęte w nim cele ograniczenia obciążeń administracyjnych i regulacyjnych dla MŚP, poprawy dostępu do finansowania, jak również zobowiązanie Komisji do zachęcania MŚP, by angażowały się w proces przemian w kierunku zrównoważonego rozwoju i cyfryzacji.

6. Zdaje sobie sprawę, że od czasu przedstawienia strategii na rzecz MŚP świat znacząco się zmienił. Należy się spodziewać, że kryzys gospodarczy w następstwie wybuchu pandemii COVID-19 bardzo wpłynie na wszystkie regiony i MŚP w Europie. Kryzys trzeba jednak także postrzegać jako historyczną szansę na to, aby dostosować odrodzenie gospodarki do standardów Europejskiego Zielonego Ładu, zrównoważonego rozwoju i cyfryzacji, które muszą być integralną częścią strategii na rzecz MŚP. Należy stworzyć plan naprawy gospodarczej dla MŚP, a władze lokalne i regionalne powinny tu wieść prym, tak by odpowiadać na ich różnorodne potrzeby oraz brać pod uwagę różne warunki gospodarcze i instytucjonalne w całej Europie. Środki naprawy gospodarczej w UE będą najskuteczniejsze, jeżeli zostaną zsynchronizowane z inicjatywami regionalnymi i krajowymi i jeśli będą spójne z ekosystemami lokalnymi. Zasadnicze znaczenie ma zatem koordynacja i wymiana najlepszych sposobów postępowania.

Wzięcie pod uwagę potrzeb wszystkich MŚP

7. W związku z tym wyraża przekonanie, że choć strategia na rzecz MŚP obejmuje istotne priorytety i środki, to nie zawiera wizji, pozwalającej na zajęcie się w pełni różnymi potrzebami MŚP. W ramach takiej wizji należałoby położyć duży nacisk na zapewnienie MŚP równych warunków działania na całkowicie ukończonym i pogłębionym jednolitym rynku oraz zachęcać do integracji i wzajemnego uzupełniania się środków na wszystkich poziomach sprawowania rządów, w tym w ramach silnego wymiaru regionalnego, co pozwoli zadbać o podejście oparte na miejscu prowadzenia działalności, dostosowane do potrzeb lokalnych MŚP.

8. Podziela opinię Komisji Europejskiej w zakresie różnorodności MŚP, jednak uważa, że ta różnorodność nie została dostatecznie przełożona na proponowane środki. Strategia Komisji przede wszystkim skupia się na startupach i scale-upach oraz MŚP zajmujących się zaawansowanymi technologiami. Choć grupy te mają kluczowe znaczenie dla wzrostu i innowacyjności, nie oznacza to, że tradycyjne i rodzinne przedsiębiorstwa mają jedynie podążać w ślad za nimi.

9. Z żalem przyjmuje sposób, w jaki Komisja scharakteryzowała tzw. tradycyjne przedsiębiorstwa, gdy odniosła się do ugruntowanych i zakorzenionych MŚP, dojrzałych podmiotów w społeczności MŚP. Takie dobrze zakorzenione przedsiębiorstwa będą czynnikiem stabilizacyjnym gospodarek i społeczności lokalnych w czasach bieżącego kryzysu i przełożą się na długofalowy, zrównoważony wzrost.

10. Uznaje silne powiązania między MŚP a regionami, w których działają, zwłaszcza między dojrzałymi MŚP, które są zakorzenione w lokalnym środowisku i dążą do długofalowego funkcjonowania. Nie zawsze, acz często, firmy te są własnością rodzinną i w związku z tym są bardziej skłonne do przyjmowania na siebie odpowiedzialności społecznej, ponieważ ich kapitał społeczny jest powiązany z ich lokalną reputacją. Ich właściciele, kierownictwo i pracownicy mogą stać się ambasadorami przemian ku zrównoważonemu rozwojowi i wziąć udział w ustrukturyzowanej współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi.

11. Wzywa Komisję do stworzenia strategii politycznych ukierunkowanych na potrzeby przedsiębiorstw rodzinnych w Europie, w tym na kwestie dziedziczenia i przedsiębiorczości międzypokoleniowej. Choć przedsiębiorstwa rodzinne odgrywają istotną rolę w naszej gospodarce, twórcy strategii politycznych poświęcają im niewiele uwagi. Kwestia ta wciąż tkwi w martwym punkcie, pomimo ostatnich uwag przewodniczącej Komisji, Ursuli von der Leyen i wcześniejszych inicjatyw.

12. Podkreśla, że przedsiębiorstwa rodzinne są najpopularniejszym typem przedsiębiorstw i stanowią około 70 % wszystkich firm w Europie ² . Struktura właścicielska w znacznym stopniu określa, w jaki sposób i przez kogo zarządzane są MŚP, jak również wyznacza strategię biznesową i inwestycyjną firmy. Jednak w istniejących strategiach politycznych na rzecz MŚP zasadniczo brakuje spojrzenia z punktu widzenia struktury własności.

13. Wzywa Komisję do kontynuacji analiz statystycznych i rozszerzania ich zakresu w ramach programu na rzecz konkurencyjności MŚP (COSME), aby umożliwić badaczom i organom statystycznym pełne uchwycenie różnorodnych form własności w MŚP w Europie i przeanalizowanie istotnych międzynarodowych i międzyregionalnych różnic. W związku z tym uważa, że konieczne jest zapewnienie gromadzenia danych z uwzględnieniem aspektu płci.

14. Podkreśla, że przedsiębiorstwa rodzinne są nieproporcjonalnie skoncentrowane w regionach, które mają PKB bliskie europejskiej średniej oraz że te regiony stają w obliczu tak zwanej pułapki średnich dochodów ³ . Zgodnie z 7. sprawozdaniem na temat spójności, w tych regionach o średnich dochodach odnotowano wolniejszy wzrost w porównaniu z wiodącymi regionami i regionami w trudnej sytuacji.

15. Podkreśla, że strategie polityczne dotyczące MŚP powinny bardziej priorytetowo traktować ugruntowane MŚP i ich potrzeby, w tym dostosowanie do nowych technologii, przenoszenie działalności, umiędzynarodowienie, dostęp do finansowania, profesjonalne zarządzanie oraz profesjonalną sprawozdawczość. Należy korzystać z istniejących już systemów jednego okienka - sprawdzonych w środowisku regionalnym - jako z punktów dostępu do lokalnych usług dla MŚP, w tym usług doradczych w zakresie szerokiej gamy programów, środków i instrumentów finansowania, oferowanych na poziomie UE, krajowym i regionalnym.

16. Opowiada się za ścisłym powiązaniem - również za pomocą międzyregionalnych inwestycji w innowacje - silnych ekosystemów regionalnych na poziomie europejskim w ramach międzynarodowej wymiany wiedzy między MŚP i między władzami regionalnymi. Z zadowoleniem przyjmuje strategie inteligentnej specjalizacji oraz inicjatywy, takie jak Platforma Inteligentnej Specjalizacji, inicjatywa Vanguard oraz różnorakie projekty oparte na współpracy między Europejskimi Regionami Przedsiębiorczości (ERP), które dowiodły swojej wartości i zasługują na dalsze wsparcie, w tym ustanowienie specjalnych ram finansowania ich propagowania.

Budowanie potencjału na rzecz cyfryzacji i zrównoważonego wzrostu

17. Przyjmuje do wiadomości plan Komisji na rzecz wzmocnienia Europejskiego Centrum Wiedzy na temat Wydajności Zasobów oraz plan wyznaczenia specjalnych doradców ds. zrównoważonego rozwoju w ramach Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości (EEN).

18. Wyraża zaniepokojenie, że te inicjatywy europejskie nie są trwałym elementem infrastruktury regionalnej na rzecz MŚP. Pozytywnym wyjątkiem jest tu sprawozdanie Komisji w zakresie gęstej sieci nawet 240 centrów innowacji cyfrowych (DIH).

19. Podkreśla, że MŚP, które działają w branży technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) mogą w kontekście "

regionalnym być podmiotami ułatwiającymi coraz większej grupie MŚP zależnych od technologii cyfrowych funkcjonowanie w cyfryzacji. Centrum Cyfrowe (digitalHUB Aachen) w Akwizgranie jest przykładem takiej inicjatywy ⁴ ; wzywa do rozpropagowania tworzenia większej liczby Sojuszy MŚP na rzecz sztucznej inteligencji w strategicznych łańcuchach wartości;

20. Wzywa MŚP do zadbania o większą efektywność energetyczną ich działalności, ograniczenie zużycia energii, zwiększenie produkcji i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych oraz pójście drogą procesu produkcyjnego o obiegu zamkniętym z myślą o zmniejszeniu kosztów i zbudowaniu konkurencyjnej i zrównoważonej gospodarki. Jednakże MŚP oraz mikroprzedsiębiorstwa nie powinny ponosić nieproporcjonalnych kosztów w ramach przemian na rzecz zrównoważonego rozwoju, nie powinny też być narażone na nieuczciwą konkurencję ze strony krajów trzecich, gdzie panują niższe normy w zakresie ochrony środowiska. W związku z tym uważa, że należy przewidzieć mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ w trosce o to, by nie doszło do nieuczciwej konkurencji ze strony państw trzecich.

21. Podkreśla, że strategia na rzecz kapitału ludzkiego dla MŚP, obejmująca programy poszerzania umiejętności cyfrowych i w zakresie ekologii, powinna nie tylko być dostosowana do pracowników, lecz również do przedsiębiorców, właścicieli przedsiębiorstw i ich kadry kierowniczej, i wzywa Komisję do nowelizacji europejskiego programu na rzecz umiejętności, tak by odpowiednio brał on pod uwagę te zagadnienia. To przedsiębiorcy, właściciele i kierownicy przedsiębiorstw nie tylko decydują o priorytetach strategicznych, lecz również kształtują programy szkoleniowe w swoich przedsiębiorstwach.

22. Proponuje organizację szkoleń partnerskich, w których regionalny model potrójnej helisy będzie odgrywać rolę infrastruktury pośredniczącej. Zasadnicze znaczenie ma, by przedsiębiorcy, właściciele MŚP, ich kierownicy i pracownicy mieli dostęp do programów uczenia się przez całe życie, szkół zawodowych, innych instytucji kształcenia zawodowego i laboratoriów branżowych. Szeroko zakrojona strategia na rzecz kapitału ludzkiego skierowana do MŚP uwzględniająca również aspekt płci może wzmocnić zarówno bardzo innowacyjne regiony, jak i regiony, które borykają się z drenażem mózgów.

Zmniejszanie obciążeń regulacyjnych i administracyjnych oraz poprawa dostępu do rynku

23. Wzywa Komisję do usprawnienia testu MŚP w ramach oceny skutków proponowanych przepisów, zgodnie z zasadą "najpierw myśl na małą skalę". Dobry test MŚP obejmuje zróżnicowaną analizę kosztów i korzyści dla MŚP i dużych przedsiębiorstw, jak również porównanie MŚP różnej wielkości i różnych rodzajów, a zatem stwarza liczne możliwości do konsultacji z zainteresowanymi podmiotami, do ujęcia skutków w wartości liczbowe i do rzetelnego nadzoru ze strony Rady ds. Kontroli Regulacyjnej.

24. Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą opracowania unijnego standardu wspierania startupów, którego celem jest uczynienie Europy najbardziej atrakcyjnym kontynentem dla przedsiębiorstw typu startup i scale-up. Jednocześnie podkreśla potrzebę zaangażowania w tę inicjatywę wszystkich szczebli sprawowania rządów.

25. Wzywa Komisję do przyjęcia przyjaźniejszego podejścia do MŚP, co pozwoli zadbać o to, by przepisy zachęcały do innowacji i nie utrudniały MŚP prowadzenia działalności, jak często się dzieje w kontekście transgranicznym. Przełoży się to na większą odporność i konkurencyjność, a nie dodatkowe obciążenia i koszty związane z koniecznością zachowania zgodności z przepisami w handlu międzynarodowym. Aby zachęcić MŚP, by zaczęły korzystać z dobrodziejstw sprawiedliwych umów o wolnym handlu, a jednocześnie by pozostały świadome zagrożeń związanych z nieuczciwą konkurencją związaną z eksportem z krajów trzecich o mniej rygorystycznych wymogach środowiskowych, należy w sposób innowacyjny i oszczędny ograniczyć bariery, na przykład przez interaktywne narzędzia internetowe takie jak kalkulator reguł pochodzenia dla MŚP lub mechanizmy identyfikacji emisji z produktów (takie jak dostosowywanie cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla lub określenie "paszportów" dla produktów).

26. Z zadowoleniem przyjmuje kontynuację monitorowania adekwatności przepisów w ramach platformy ds. dostosowania się do wymogów przyszłości. Jednakże należy tu wzmocnić rolę zarówno Komitetu Regionów, jak i MŚP w porównaniu z poprzednią platformą REFIT. Wiele przepisów, które wpływają na MŚP, wdraża się na poziomie niższym niż krajowy, a mnogość przepisów, zbyt rygorystyczne ich wdrażanie oraz kwestie związane z proporcjonalnością i pomocniczością są bardziej dostrzegalne u podstawy piramidy. W związku z tym podkreśla, że Komisja skoncentruje się również na usunięciu biurokracji, jeśli chodzi o współpracę transgraniczną, tak aby ułatwić wymianę personelu między regionami przygranicznymi również w krótkich okresach czasu.

27. Wzywa Komisję do aktywnego konsultowania się z MŚP i grupami interesów reprezentującymi różne modele biznesowe, w tym przedsiębiorstwa gospodarki społecznej, podczas ocen skutków i przeglądu prawodawstwa UE. Otoczenie regulacyjne sprzyjające przedsiębiorczości społecznej pomoże przetrwać większej liczbie przedsiębiorstw typu startup mających wpływ społeczny, będzie zachęcać do innowacji społecznych i promować społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw, przybliżając nas tym samym do realizacji Europejskiego Zielonego Ładu i celów zrównoważonego rozwoju.

28. Uważa, że ograniczenie barier wobec MŚP związanych z zasadami certyfikacji w ramach unijnego aktu o cyberbezpieczeństwie, w tym normami i specyfikacjami technicznymi, jest nieodzownym warunkiem udziału MŚP w jednolitym rynku cyfrowym i doprowadzenia do stworzenia innowacyjnej, zrównoważonej i integracyjnej Europy cyfrowej sprzyjającej wymianie danych i zaufaniu cyfrowemu.

29. Apeluje do Komisji o wdrożenie przyjaznych dla MŚP środków w dziedzinie zamówień publicznych zaproponowanych w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych z 2014 r. Obejmuje to zasadę "podziału lub wyjaśnienia", zmniejszenie wymogów dotyczących obrotu oraz wdrożenie rozwiązań elektronicznych takich jak jednolity europejski dokument zamówienia i e-Certis. Wzywa Komisję do opracowania planu działania na rzecz stosowania zasady jednorazowości w procesie udzielania zamówień publicznych, co pozwoli zmniejszyć obciążenia administracyjne i zwiększyć przejrzystość.

30. Podkreśla, że władze lokalne i regionalne aktywnie pracują nad poprawą dostępu MŚP do przetargów publicznych, a jednocześnie promują innowacje i stawiają czoła wyzwaniom społecznym jako pierwsi klienci wprowadzający. Uhonorowane w 2019 r. Europejską Nagrodą Promocji Przedsiębiorczości miasto Valladolid przygotowało przewodnik przetargów publicznych przyjaznych dla MŚP, który może służyć jako przykład ⁵ .

31. Życzy sobie inwestycji we współpracę ponadgraniczną na rzecz MŚP, w tym integrację rynków pracy, ponadgraniczne stosunki między przedsiębiorstwami oraz współpracę między organami publicznymi, instytucjami akademickimi i centrami wspierania MŚP po obu stronach granicy. Przy tym szczególna rola we współpracy transgranicznej powinna przypaść samorządom lokalnym i regionalnym, ponieważ są w stanie najlepiej określić właściwe środki na rzecz wzmocnienia miejscowej gospodarki i prędko zauważyć przeszkody utrudniające współpracę transgraniczną. Powinny otrzymać za pośrednictwem strategii polityczne poparcie, aby mogły szybko, bez komplikacji podjąć działania w tym zakresie.

32. Należy również inwestować w międzyregionalną współpracę na rzecz MŚP oraz we współpracę między organami publicznymi, instytucjami akademickimi i centrami wspierania MŚP w regionach wyspiarskich i najbardziej oddalonych.

34. Zdaje sobie sprawę z zagrożeń podczas przenoszenia własności przedsiębiorstw w wyniku dziedziczenia i w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje proponowane przez Komisję ułatwienia poprzez stworzenie ram wsparcia i promowanie przenoszenia własności przedsiębiorstw w całej UE.

Dostęp do finansowania

35. Zwraca uwagę na fakt, że ponad 60 % MŚP nie otrzymuje terminowych płatności, co jest jedną z głównych przyczyn bankructwa tych przedsiębiorstw. Dlatego wzywa do odpowiedniego wdrożenia dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych i z zadowoleniem przyjmuje proponowane narzędzie w zakresie monitorowania i wdrażania. Podkreśla, że MŚP nie powinny ponosić strat związanych z opóźnionymi płatnościami ze strony dużych przedsiębiorstw i organów publicznych.

36. Pragnie podkreślić, że agencje rozwoju regionalnego mogą zaangażować się w rozwój regionalnego systemu finansowego, nie tylko biorąc udział w projektach wysokiego ryzyka, lecz również dbając o kontynuację działalności doświadczonych firm, w tym o ich zaangażowanie w rozwój kadr w regionie. Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego powinna uznać korzystny wpływ społeczny firm o dużym dorobku i priorytetowo podejść do utrzymania ich działalności, umożliwiając im korzystanie ze specjalnych instrumentów finansowania kapitałowego.

37. Z zadowoleniem przyjmuje integrację funduszy i uproszczenie procedur w ramach programu InvestEU. Jednak wzywa, by dostęp MŚP do finansowania nie był ograniczany do specjalnego obszaru dla MŚP (okno MŚP), a stał się priorytetem w pozostałych trzech obszarach (oknach).

38. Wyraża zaniepokojenie poziomem zadłużenia MŚP w Europie, zwłaszcza MŚP na odizolowanych oraz małych rynkach, jak w przypadku regionów wyspiarskich i najbardziej oddalonych. Strategie polityczne ukierunkowane na poprawienie dostępu MŚP do finansowania kapitałowego należy wzmocnić na wszystkich poziomach zarządzania, jednocześnie ograniczając finansowanie zadłużenia na niezrównoważonym poziomie. Problem jest jeszcze większy, jeżeli weźmie się pod uwagę mikroprzedsiębiorstwa, które nie są w stanie uzyskać dostępu do finansowania za pośrednictwem systemu finansowego.

Zarządzanie

39. Podkreśla, że zgodnie z zasadą pomocniczości za regionalne strategie na rzecz MŚP odpowiadają organy lokalne i regionalne.

40. przyjmuje do wiadomości większe uprawnienia sieci pełnomocników ds. MŚP, by zarządzać polityką na rzecz MŚP w UE; wzywa pełnomocników krajowych do zacieśnienia współpracy z władzami regionalnymi i innymi podmiotami lokalnymi; sugeruje, by organizować doroczną wymianę poglądów między pełnomocnikami ds. MŚP a członkami KR, która pozwoli na podsumowanie wdrażania strategii na rzecz MŚP na poziomie regionalnym i lokalnym.

41. Podkreśla, że ogólnoeuropejska, ponadgraniczna i międzyregionalna współpraca, wymiana wiedzy i uczenie się od siebie nawzajem są istotnymi elementami skoordynowanego podejścia UE do wdrożenia polityki europejskiej, do którego należy zachęcać, które należy ułatwiać i wspierać w ramach programów UE.

42. Wzywa Komisję do poprawy przekrojowej koordynacji strategii MŚP, a w ramach tej poprawy do zwiększenia wpływu samej strategii na przydział europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w okresie 2021-2027.

43. Zwraca się do Komisji o zadbanie o to, by coraz większa liczba MŚP korzystała z funduszy UE, gdyż finansowanie programów skierowanych konkretnie do MŚP, takich jak COSME (2,3 mld EUR w latach 2014-2020) jest niewielkie w porównaniu z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi (460 mld EUR). W programach bezpośrednich i w programach wspólnego zarządzania, takich jak EFRR regionom udaje się zadbać o odpowiednie programowanie,

budżetowe na rzecz MŚP. Wzywa Komisję Europejską do stworzenia konkretnych linii programowych i inicjatyw na rzecz MŚP w programach ramowych, takich jak Horyzont 2020, a także do ułatwienia MŚP dostępu do istniejących już tego rodzaju programów.

44. Podkreśla zasadnicze znaczenie EFSI w finansowaniu przemian na rzecz zrównoważonego rozwoju i przypomina, że sam apelował, aby 30 % całego finansowania z funduszy strukturalnych - zamiast planowanych dotąd 25 % - zostało przewidzianych na priorytety Zielonego Ładu.

Wsparcie MŚP po kryzysie COVID-19

45. Podkreśla, że w konsekwencji środków zachowywania dystansu społecznego w odpowiedzi na pandemię COVID-19^, jeszcze bardziej pilne stało się przejście MŚP na cyfryzację na równych zasadach. Ma to zasadnicze znaczenie dla przetrwania MŚP i dla ogólnej konkurencyjności Europy.

46. Podkreśla zdolność Komisji Europejskiej do reagowania w czasie pandemii poprzez opracowywanie programów mających na celu wspieranie MŚP i utrzymanie zatrudnienia, takich jak system SURE. MŚP w sektorze rolno-spożywczym, usługowym lub turystycznym, które są jednymi z najbardziej dotkniętych pandemią, potrzebują elastycznych mechanizmów, aby zapewnić im przetrwanie po kryzysie, ponieważ poziom zatrudnienia w Europie jest silnie powiązany z ich przetrwaniem.

47. Widzi możliwość znacznych postępów w zakresie zrównoważonych przemian, wynikających z restrukturyzacji, która weźmie pod uwagę wielkość przedsiębiorstw i sektorów dotkniętych kryzysem. Postępy te należy wspierać zachętami inwestycyjnymi dla MŚP, które skorzystały z możliwości ekologicznych technologii i modelu opartego na gospodarce o obiegu zamkniętym.

48. Wzywa Komisję, by monitorowała, czy wpływ środków wsparcia przyjętych w sytuacji kryzysowej nie podkopuje ambitnego celu, jakim jest stworzenie równych warunków prowadzenia działalności dla MŚP. Co więcej wzywa Komisję, by dokonała przeglądu skutków kryzysu COVID-19 na już zachwianą stabilność geopolityczną. Zakłócenia w handlu i w łańcuchach dostaw potencjalnie doprowadzą do repatriacji działalności gospodarczej, zwłaszcza w wypadku infrastruktury o znaczeniu systemowym takiej jak wyroby medyczne, i mogą zarówno stać się szansą dla MŚP i regionów, jak i wyzwaniem, MŚP, które mają problemy z płynnością, mogą być skłonne do przyjęcia ofert od nabywców strategicznych, narażając gospodarkę na niepożądane wpływy zagraniczne.

49. Oczekuje, że Komisja będzie działać ostrożnie w sytuacjach, gdy na tych obszarach zagrożone są interesy MŚP i gospodarki europejskiej. Przykładem może być jej tymczasowa modyfikacja zasad pomocy państwa. Władze lokalne i regionalne pozostaną czujne i będą nadal przekazywać sobie oraz organom na wyższym szczeblu informacje, by umożliwić uczenie się od siebie nawzajem w zakresie adekwatnej odpowiedzi na tę bezprecedensową sytuację.

50. Podkreśla, że Komisja musi brać pod uwagę interesy tych MŚP, które obecnie nie są silnie powiązane z systemem finansowym, ponieważ w znacznym stopniu się samofinansują. Niektóre z tych przedsiębiorstw borykają się z nagłymi problemami z płynnością i po raz pierwszy w swej historii potrzebują pilnie zwrotnych i/lub bezzwrotnych pożyczek. Dotyka to przede wszystkim mikroprzedsiębiorstw, jednak może też wpływać na większe przedsiębiorstwa rodzinne.

51. Wzywa Komisję, by udostępniła władzom lokalnym fundusze europejskie w ramach pakietu naprawy gospodarczej, co pozwoli wystartować z naprawą gospodarczą. Władze lokalne i regionalne najlepiej mogą ocenić potrzeby MŚP w procesie dostosowywania się do gospodarki postpandemicznej.

52. Podkreśla, że cel, którym jest sprawienie, by działalność gospodarcza była stabilniejsza finansowo i bardziej odporna powinien pozostać zasadniczym priorytetem twórców strategii politycznych na wszystkich poziomach. Przestrzega przed nadmiernym poleganiem na instrumentach dłużnych w proponowanych środkach wsparcia dla MŚP.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

	Apostolos TZITZIKOSTAS
	Przewodniczący
	Europejskiego Komitetu Regionów

1 Zob. roczne sprawozdanie dotyczące europejskich MŚP (2019).

2 Badania statystyczne, wspierane ze środków programu COSME pozwoliły określić udział przedsiębiorstw rodzinnych w pozafinansowej działalności gospodarczej w Danii (60 %), Finlandii (70 %), Niderlandach (71 %) i Polsce (92 %)

3 Na podstawie danych statystycznych z Niderlandów regiony o wyższej liczbie przedsiębiorstw rodzinnych są bliżej europejskiej średniej pod względem PKB (Eurostat, 2017. CBS, 2017).

4 https://aachen.digital/

5 https://blogs.ec.europa.eu/promotingenterprise/files/2020/02/2020_PublicPROCUREMENTfosSME-GUIDANCEforCAuthorities.pdf 33. Spodziewa się, że przeniesienia własności przedsiębiorstw staną się palącym wyzwaniem w najbliższych latach z uwagi na starzenie się społeczeństwa w Europie. Szczególnie w Europie Środkowej i Wschodniej duża grupa założycieli przedsiębiorstw zaczęła działalność gospodarczą po 1989 r. i w tej chwili są oni gotowi do przekazania pałeczki następnemu pokoleniu.

• Identyfikator: Dz.U.UE.C.2020.440.60
• Rodzaj: Opinia
• Tytuł: Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Strategia na rzecz MŚP.
• Data aktu: 18/12/2020
• Data ogłoszenia: 18/12/2020