Zm.: ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.

USTAWA
z dnia 15 lutego 1989 r.
o zmianie ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.

Art.  1.

W ustawie z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 42, poz. 202) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 4:
a)
dodaje się nowe ust. 4 i 5 w brzmieniu:

"4. Zakład pracy jest obowiązany zgłosić do ubezpieczenia społecznego wszystkich zatrudnionych pracowników. W razie niezgłoszenia pracownika do ubezpieczenia objęcie ubezpieczeniem następuje z urzędu.

5. Odmowa objęcia ubezpieczeniem społecznym osoby zgłoszonej przez zakład pracy oraz objęcie ubezpieczeniem z urzędu następuje w formie decyzji.",

b)
dotychczasowy ust. 4 otrzymuje oznaczenie ust. 6; w przepisie tym wyrazy "a także szczególne formy decyzji w sprawach ustalania i stwierdzania obowiązku ubezpieczenia" skreśla się;
2)
w art. 7:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Zadania, o których mowa w ust. 1, Zakład wykonuje za pośrednictwem Centrali Zakładu, oddziałów oraz Biura Rent Zagranicznych.",

b)
dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

"5. Zakłady pracy i inne jednostki, o których mowa w ust. 4, są obowiązane kierować na szkolenie specjalistyczne dotyczące ubezpieczeń społecznych pracowników, którym powierzają obowiązki z tego zakresu.";

3)
w art. 9:
a)
w ust. 3 po wyrazach "stopnia wojewódzkiego" dodaje się wyrazy "oraz po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Nadzorczej",
b)
ust. 6 otrzymuje brzmienie:

"6. Prezes Zakładu składa Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej oraz Naczelnej Radzie Nadzorczej okresowe sprawozdania z działalności Zakładu.";

4)
w art. 10 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1. Przy Zakładzie działają komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, które powołuje i rozwiązuje Prezes Zakładu.

2. Komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia przy oddziałach Zakładu powołuje i rozwiązuje Prezes Zakładu na wniosek dyrektora oddziału.";

5)
w art. 11:
a)
w ust. 1 skreśla się pkt 6,
b)
dodaje się nowy ust. 2 w brzmieniu:

"2. Zakład inicjuje oraz może finansowo lub w innej formie wspierać:

1) działalność zmierzającą do zapobiegania zachorowaniom, inwalidztwu i wypadkom oraz działalność dotyczącą rehabilitacji zawodowej, w szczególności w zakresie:

a) edukacji zdrowotnej,

b) rozwijania ośrodków rehabilitacji zawodowej,

c) szkolenia inwalidów oraz tworzenia dla nich miejsc pracy,

d) rozwijania produkcji protez, przedmiotów ortopedycznych i sprzętu rehabilitacyjnego,

e) badań i analiz przyczyn inwalidztwa, a zwłaszcza z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

2) rozwój sieci domów-pensjonatów dla emerytów i rencistów.",

c)
dotychczasowy ust. 2 otrzymuje oznaczenie ust. 3;
6)
w art. 12 wyraz "Komunikacji" zastępuje się wyrazami "Transportu, Żeglugi i Łączności", a wyrazy "Sprawiedliwości oraz Urzędu do Spraw Kombatantów" zastępuje się wyrazami "oraz Sprawiedliwości";
7)
w art. 14:
a)
w pkt 2 na końcu dodaje się wyrazy "oraz przedkładanie opinii właściwym komisjom sejmowym",
b)
dodaje się nowe pkt 5 i 6 w brzmieniu:

"5) rozpatrywanie projektów wspierania działalności, o której mowa w art. 11 ust. 2,

6) udzielanie radom nadzorczym wytycznych w zakresie realizowania zadań określonych ustawą oraz koordynowanie działalności tych rad,",

c)
dotychczasowy pkt 5 otrzymuje oznaczenie pkt 7;
8)
w art. 26 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) dotacje celowe z budżetu państwa na zrefundowanie świadczeń, o których mowa w art. 28 pkt 1, i kosztów ich obsługi oraz inne dotacje przewidziane w odrębnych przepisach,";

9)
art. 27 otrzymuje brzmienie:

"Art. 27. Ze środków Funduszu pokrywa się:

1) wydatki na świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego oraz należne od Zakładu odsetki za opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczeń lub ich wypłacie,

2) koszty działalności bieżącej Zakładu, rad nadzorczych, komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, z uwzględnieniem art. 28a,

3) wydatki Zakładu na inwestycje i remonty kapitalne,

4) wydatki związane ze wspieraniem działalności, o której mowa w art. 11 ust. 2, po uprzedniej akceptacji Naczelnej Rady Nadzorczej.";

10)
po art. 27 dodaje się art. 27a w brzmieniu:

"Art. 27a. Zasady finansowania świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników i członków ich rodzin określają odrębne przepisy.";

11)
w art. 28:
a)
w pkt 1 wyrazy "wraz z opłatami pocztowymi za ich przesłanie" skreśla się,
b)
w pkt 2 wyrazy "wraz z opłatami pocztowymi za przesyłanie tych należności, które podlegają refundacji z dotacji celowej z budżetu państwa" skreśla się;
12)
po art. 28 dodaje się art. 28a w brzmieniu:

"Art. 28a. Koszty bieżącej działalności, o której mowa w art. 27 pkt 2, podlegają refundacji z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego Rolników i Funduszu Alimentacyjnego w części proporcjonalnej do liczby świadczeń finansowanych z tych źródeł.";

13)
art. 30 otrzymuje brzmienie:

"Art. 30. 1. Nadwyżkami Funduszu Zakład gospodaruje w sposób gwarantujący terminową wypłatę świadczeń.

2. Zakład może lokować nadwyżki w bankach w formie oprocentowanych lokat zwrotnych lub udziałów w przedsięwzięciach podejmowanych przez inne podmioty gospodarcze po uprzedniej akceptacji Naczelnej Rady Nadzorczej.";

14)
w art. 31 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii właściwych komisji sejmowych, określa wysokość i podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, terminy i tryb ich opłacania, zasady rozliczania przez zakłady pracy składek i wypłaconych świadczeń.";

15)
w art. 33 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Składki na ubezpieczenie społeczne pracowników oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę i dodatkowych opłat, o których mowa w ust. 2, nie opłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.";

16)
po art. 37 dodaje się art. 37a w brzmieniu:

"Art. 37a. 1. Zakład kontroluje prawidłowość i efektywność wykorzystywania środków przyznanych na wspieranie działalności, o której mowa w art. 11 ust. 2.

2. Jednostki organizacyjne, którym przyznano z Funduszu środki na działalność określoną w art. 11 ust. 2, są obowiązane udostępniać Zakładowi wszelkie materiały dotyczące tej działalności oraz udzielać w tych sprawach niezbędnych wyjaśnień i informacji."

Art.  2.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej ogłosi w Dzienniku Ustaw jednolity tekst ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji artykułów, ustępów i punktów oraz porządku alfabetycznego liter.

Art.  3.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem art. 27 pkt 2 i 3 ustawy określonej w art. 1, który wchodzi w życie z mocą od dnia 1 stycznia 1989 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1989.6.35

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.
Data aktu: 15/02/1989
Data ogłoszenia: 21/02/1989
Data wejścia w życie: 21/02/1989, 01/01/1989