Szczegółowy zakres działania Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 17 czerwca 1972 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki.

Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 29 marca 1972 r. o utworzeniu urzędu Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki (Dz. U. Nr 11, poz. 70) zarządza się, co następuje:
§  1.
Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki jest naczelnym organem administracji państwowej w dziedzinie:
1)
rozwoju nauki i techniki,
2)
kształcenia i wychowywania studentów w szkołach wyższych,
3)
kształcenia, rozwoju, zapewnienia należytych warunków pracy i właściwego wykorzystania kadry naukowej,
4)
dokształcania i doskonalenia pracowników z wyższym wykształceniem,
5)
współpracy naukowej i technicznej z zagranicą.
§  2.
Do zakresu działania Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki należy w szczególności:
1.
w zakresie rozwoju nauki i techniki:
1)
ustalanie jednolitej polityki naukowej i technicznej,
2)
organizowanie prac prognostycznych z zakresu nauki i techniki,
3)
opracowywanie projektów programów i planów rozwoju nauki i techniki, dostosowanych do programów rozwoju poszczególnych dziedzin życia gospodarczego i społecznego kraju, w tym również inicjowanie lub przygotowywanie projektów kompleksowych planów koordynacyjnych prac naukowo-badawczych i rozwojowych o szczególnym znaczeniu dla rozwoju gospodarki narodowej,
4)
rozdział środków przeznaczonych na finansowanie zadań w zakresie działalności naukowo-badawczej i rozwojowej pomiędzy ministerstwa (urzędy centralne) i Polską Akademię Nauk według zasad finansowania podmiotowego i przedmiotowego, w powiązaniu z zadaniami szczególnie ważnymi dla gospodarki narodowej,
5)
dysponowanie rezerwami wszystkich rodzajów środków na rozszerzenie zakresu rzeczowego prac planowych i na przyspieszenie ich wykonania lub podejmowania prac nie przewidzianych w planie,
6)
opracowywanie zasad oddziaływania ekonomicznego na rozwój nauki i techniki,
7)
organizowanie działalności związanej z produkcją, obrotem krajowym i zagranicznym oraz wykorzystaniem aparatury naukowo-badawczej,
8)
ustalanie zasad i systemu zaopatrzenia materiałowo-technicznego szkół wyższych i jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych,
9)
ustalanie zasad i programów rozmieszczenia jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych,
10)
opiniowanie wieloletnich programów ważniejszych inwestycji placówek naukowych Polskiej Akademii Nauk oraz jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych podporządkowanych innym ministerstwom,
11)
ustalanie zasad organizacji prac badawczo-rozwojowych oraz organizacji szkół wyższych, jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych, a także ustalanie zasad ich współdziałania,
12)
ustalanie wykazów wyników ważniejszych prac naukowo-badawczych i rozwojowych przeznaczonych do wdrożenia lub upowszechniania,
13)
sprawy informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej,
14)
ustalanie zasad i programów rozwoju publikacji naukowych oraz publikacji dydaktycznych,
15)
opracowywanie programów ogólnokrajowych rozwoju informatyki oraz koordynacja ich realizacji i zastosowań informatyki dla potrzeb gospodarki narodowej i zarządzania; realizacja tych programów w jednostkach podległych,
16)
ustalanie zasad oceny nowoczesności produkcji i usług oraz oceny technicznej wyrobów; współdziałanie przy ustalaniu systemów i środków zachęty do unowocześnienia produkcji,
2.
w zakresie kształcenia i wychowywania studentów:
1)
ustalanie kierunków i specjalności potrzebnych dla gospodarki narodowej i rozwoju kultury w całym szkolnictwie wyższym,
2)
ustalanie projektów perspektywicznych i okresowych planów rozwoju szkolnictwa wyższego,
3)
sprawy ustalania zasad i ramowych programów nauczania i wychowania studentów,
4)
ustalanie kierunków specjalności i zakresu studiów dla pracujących,
5)
sprawy doskonalenia metod nauczania oraz opracowywania programów wydawniczych podręczników i programów produkcji pomocy dydaktycznych; nadzór nad realizacją tych programów,
6)
sprawy kształcenia pedagogicznego nauczycieli akademickich,
7)
ustalanie zasad i programów polityki kadrowej w szkołach wyższych,
8)
sprawowanie opieki i pomocy nad organizacjami studenckimi i innymi organizacjami działającymi wśród studentów,
9)
sprawy rozwoju wybitnie utalentowanych studentów,
10)
ustalanie systemu praktyk i stażów studenckich,
11)
ustalanie zasad i form pomocy materialnej oraz opieki socjalnej i kulturalnej nad studentami i pracownikami szkół wyższych,
12)
organizowanie wymiany doświadczeń z zagranicą z zakresu metod i środków oraz treści nauczania,
13)
ustalanie zasad i wytycznych dla organizacji szkół wyższych i pracy dydaktyczno-wychowawczej,
3.
w zakresie kształcenia, rozwoju, zapewniania należytych warunków pracy i właściwego wykorzystania kadry naukowej:
1)
ustalanie programów kształcenia i doskonalenia kadry naukowej,
2)
ustalanie systemu i zasad odbywania stażów naukowych krajowych i zagranicznych oraz zasad tworzenia i rozdzielania stypendiów naukowych,
3)
ustalanie zasad i kierowanie procesem rozmieszczania pracowników naukowych ze stopniami i tytułami naukowymi oraz nadawanie uprawnień do zatrudniania pracowników naukowych w jednostkach organizacyjnych prowadzących prace naukowo-badawcze lub koordynujących te prace,
4)
ustalanie jednostek uprawnionych do nadawania stopni naukowych oraz określanie stopni naukowych, które mogą być przez te jednostki nadawane,
5)
sprawy pomocy dla pracowników naukowych i inżynieryjno-technicznych wyróżniających się twórczym dorobkiem,
6)
prowadzenie centralnej ewidencji przyznanych stopni naukowych,
4.
w zakresie dokształcania i doskonalenia pracowników z wyższym wykształceniem:
1)
sprawowanie ogólnego nadzoru nad przebiegiem obowiązkowego dokształcania i doskonalenia,
2)
ustalanie specjalności, tematyki oraz zakresu dokształcania i doskonalenia pracowników z wykształceniem wyższym i pracowników, którzy ukończyli szkoły policealne,
3)
ustalanie zasad organizowania i wprowadzania specjalizacji zawodowej,
4)
zapewnianie zgodności kierunków dokształcania i doskonalenia z kierunkami rozwoju nauki i techniki,
5.
w zakresie współpracy naukowej i technicznej z zagranicą:
1)
opracowywanie zasad i wytycznych do współpracy naukowej i technicznej z zagranicą,
2)
nadzór nad realizacją zadań wynikających z międzynarodowych umów rządowych o współpracy naukowej i technicznej,
3)
organizowanie prac związanych z działalnością i zadaniami strony polskiej w Komitecie Współpracy Naukowo-Technicznej Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej, naradami ministrów szkolnictwa wyższego krajów Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej i mieszanych międzypaństwowych organów współpracy naukowej i naukowo-technicznej oraz zabezpieczanie interesów polskich w pracach międzynarodowych organizacji w części dotyczącej działalności naukowej i technicznej,
4)
opracowywanie - w toku prac nad pięcioletnimi planami prac naukowo-badawczych i rozwojowych - projektów pięcioletnich programów współpracy z zagranicą i w ich ramach projektów programów zakupów ważniejszych licencji wymagających decyzji rządowych; sporządzanie okresowych analiz oraz ocen wykorzystania i doskonalenia ważniejszych licencji;
5)
ustalanie zasad polityki i organizowanie kształcenia studentów oraz dokształcania i doskonalenia kadr naukowych i specjalistów za granicą oraz sprawy stypendiów zagranicznych,
6)
ustalanie ogólnej polityki i wytycznych kształcenia i doskonalenia obcokrajowców w szkołach wyższych i studiach podyplomowych i dysponowanie środkami finansowymi w tym zakresie,
7)
kierowanie za granicę ekspertów w celu udzielania pomocy naukowo-technicznej,
8)
organizowanie wymiany informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej oraz gromadzenie i publikowanie materiałów z tego zakresu,
9)
wyznaczanie kandydatów na pracowników służb współpracy naukowej i technicznej w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych oraz na pracowników organizacji międzynarodowych.
§  3.
Do zakresu działania Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki poza sprawami wymienionymi w §§ 1 i 2 należą również sprawy określone w ustawie z dnia 5 listopada 1958 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1969 r. Nr 4, poz. 31) i w ustawie z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych (Dz. U. z 1969 r. Nr 4, poz. 32).
§  4.
W zakresie objętym jego właściwością Minister:
1)
nadzoruje podległe mu jednostki organizacyjne,
2)
sprawuje kontrolę działalności innych niż wymienione w pkt 1 państwowych jednostek organizacyjnych,
3)
koordynuje w porozumieniu z Polską Akademią Nauk i zainteresowanymi ministrami działalność i współpracę placówek naukowych Polskiej Akademii Nauk, szkół wyższych oraz jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych.
§  5.
Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki wykonując zadania w zakresie rozwoju nauki, szkolnictwa wyższego i techniki ściśle współdziała z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów i z naczelnymi (centralnymi) organami administracji państwowej oraz - w zakresie objętym ustawą o Polskiej Akademii Nauk - z Sekretarzem Naukowym Polskiej Akademii Nauk.
§  6.
Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki współdziała:
1)
z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów przy ustalaniu celów społeczno-gospodarczych, w których osiąganiu powinny mieć udział instytucje naukowe i techniczne oraz pracownicy z wyższym wykształceniem, i przy ustalaniu środków na działalność naukowo-badawczą i rozwojową we wszystkich ich składnikach, a także przy ustalaniu programów i planów zapotrzebowania na kadry z wyższym wykształceniem oraz ustalaniu liczby przyjmowanych studentów dla wszystkich szkół wyższych,
2)
z Ministrem Finansów przy ustalaniu środków na działalność naukowo-badawczą, rozwojową i szkolnictwa wyższego, przy ustalaniu zasad finansowania jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych oraz przy ustalaniu zasad i systemu finansowania szkół wyższych,
3)
z Ministrem Spraw Zagranicznych przy ustalaniu kierunków i polityki współpracy naukowej i technicznej z zagranicą oraz przy kierowaniu pracowników do pracy naukowej i technicznej w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i organizacjach międzynarodowych,
4)
z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w sprawach polityki wynagrodzeń i opieki socjalnej dla pracowników szkół wyższych, jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych oraz przy ustalaniu programów i planów zapotrzebowania na kadry z wyższym wykształceniem, liczby przyjmowanych studentów dla wszystkich szkół wyższych, a także przy ustalaniu zasad zatrudniania absolwentów z wyższym wykształceniem,
5)
z Ministrem Oświaty i Wychowania w sprawach rozwoju zaplecza naukowego dla potrzeb oświaty i wychowania, opracowywania zasad jednolitego systemu wychowania młodzieży szkolnej i akademickiej, dokształcania i doskonalenia nauczycieli, opracowywania programów szkolnych oraz opracowywania zasad i form wzajemnego uczestniczenia w prowadzeniu zajęć dydaktycznych nauczycieli akademickich i nauczycieli szkół średnich,
6)
z Ministrami Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych przy ustalaniu kierunków rozwoju i finansowania nauki i techniki na potrzeby obronności kraju, a ponadto z Ministrem Obrony Narodowej w sprawach wojskowego szkolenia studentów i przysposobienia obronnego młodzieży szkół wyższych,
7)
z Zarządem Głównym Związku Nauczycielstwa Polskiego w sprawach, o których mowa w art. 106 ustawy z dnia 27 kwietnia 1972 r. - Karta praw i obowiązków nauczyciela (Dz. U. Nr 16, poz. 114).
§  7.
Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki może w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami i Sekretarzem Naukowym Polskiej Akademii Nauk powoływać międzyresortowe komisje i zespoły dla opracowania lub opiniowania oraz realizacji określonych programów i zadań.
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1972.31.213

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy zakres działania Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki.
Data aktu: 17/06/1972
Data ogłoszenia: 08/08/1972
Data wejścia w życie: 08/08/1972