Noszenie i użycie broni palnej przez organy ochrony kolei oraz działalność tych organów poza obszarem kolejowym.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 7 września 1961 r.
w sprawie noszenia i użycia broni palnej przez organy ochrony kolei oraz w sprawie działalności tych organów poza obszarem kolejowym. *

Na podstawie art. 40 ust. 6 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. Nr 54, poz. 311) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Prawo noszenia broni palnej w czasie pełnienia służby przysługuje organom Służby Ochrony Kolei.
2.
Funkcjonariusz Służby Ochrony Kolei obowiązany jest w czasie pełnienia służby z bronią posiadać przy sobie świadectwo broni oraz legitymację służbową.
§  2.
Funkcjonariusz Służby Ochrony Kolei może używać broni tylko w następujących przypadkach:
1)
w obronie własnej oraz w celu odparcia bezpośredniego zamachu na życie innych osób;
2)
przciwko napastnikowi, który usiłuje odebrać broń funkcjonariuszowi Służby Ochrony Kolei lub osobie z nim współdziałającej;
3)
przeciwko napastnikowi, który nie usłucha wezwania do natychmiastowego porzucenia broni lub niebezpiecznego narzędzia, jeżeli zachowanie się napastnika wskazuje na bezpośrednie niebezpieczeństwo użycia przez niego broni lub niebezpiecznego narzędzia;
4)
w celu odparcia zamachu na obiekty i urządzenia kolejowe, których uszkodzenie lub unieruchomienie wskutek tego zamachu mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia podróżnych lub katastrofę kolejową;
5)
w celu odparcia zamachu na znacznej wartości mienie kolei lub kolei powierzone;
6)
w celu udaremnienia ucieczki sprawcy zamachu określonego w pkt 1-5 lub innego niebezpiecznego przestępcy.
§  3.
1.
Organy Służby Ochrony Kolei mają prawo użycia broni jako środka ostatecznego, dopuszczalnego tylko wówczas, gdy inne środki wymuszenia posłuchu nie odniosły skutku.
2.
Użycie broni nie może mieć na celu pozbawienia życia, lecz unieszkodliwienie sprawcy, przy możliwie jak najmniejszym wyrządzeniu szkody osobie, przeciwko której broń została użyta, a zarazem bez narażenia życia lub zdrowia innych osób.
3.
Jeżeli wskutek użycia broni nastąpiło zranienie człowieka, należy niezwłocznie udzielić zranionemu pierwszej pomocy i zapewnić mu opiekę lekarską.
§  4.
1.
Przed użyciem broni należy wezwać do określonego zachowania się, np. do zaniechania napaści, porzucenia broni, i zagrozić jej użyciem wezwaniem "Stój - Służba Ochrony Kolei - stój, bo strzelam".
2.
Jeżeli wezwanie okaże się bezskuteczne, należy oddać strzał ostrzegawczy w górę w celu wymuszenia posłuchu, a w razie konwoju pociągu, gdy wezwanie może być niesłyszalne, należy oddać trzy strzały ostrzegawcze w górę.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do przypadków, w których wszelka zwłoka groziłaby niebezpieczeństwem dla życia funkcjonariusza Służby Ochrony Kolei lub innej osoby, bądź też groziłaby powszechnym niebezpieczeństwem dla życia ludzkiego albo dla mienia kolei lub kolei powierzonego o znacznej wartości.
§  5.
1.
O każdym przypadku użycia broni funkcjonariusz Służby Ochrony Kolei obowiązany jest bezzwłocznie zawiadomić swego przełożonego, który ustala, czy użycie broni nastąpiło zgodnie z przepisami.
2.
W przypadku użycia broni, w wyniku którego nastąpiła śmierć lub zranienie człowieka, albo gdy użycie broni nastąpiło niezgodnie z obowiązującymi przepisami, przełożony obowiązany jest zawiadomić niezwłocznie właściwą terytorialnie jednostkę Milicji Obywatelskiej lub właściwego prokuratora.
§  6.
Działalność organów Służby Ochrony Kolei sięgać może poza obszar kolejowy w następujących przypadkach:
1)
w razie bezpośredniego pościgu za osobą, która dopuściła się przestępstwa na obszarze kolejowym;
2)
w razie konieczności doprowadzenia osoby zatrzymanej na obszarze kolejowym do najbliższego organu Milicji Obywatelskiej lub organów wojskowych;
3)
w razie konieczności ochrony mienia kolejowego lub kolei powierzonego w czasie transportu poza obszarem kolejowym;
4)
w razie sprawowania ochrony budynków i obiektów kolejowych lub obiektów Ministerstwa Komunikacji;
5)
w razie konieczności współdziałania z organami Milicji Obywatelskiej i ochrony granic.
§  7.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
*Z dniem 14 listopada 1997 r. rozporządzenie zachowuje moc w części niesprzecznej z ustawą z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz.U.97.96.591), nie dłużej jednak niż do dnia 15 sierpnia 1998 r. - zobacz art. 61 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1961.44.233

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Noszenie i użycie broni palnej przez organy ochrony kolei oraz działalność tych organów poza obszarem kolejowym.
Data aktu: 07/09/1961
Data ogłoszenia: 07/10/1961
Data wejścia w życie: 07/10/1961