Zm.: przepisy o kosztach sądowych.

DEKRET
z dnia 27 lutego 1945 r.
o zmianie przepisów o kosztach sądowych.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o kosztach sądowych (Dz. U. R. P. Nr 93, poz. 837), zmienionym dekretami Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 stycznia 1936 r. (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 19) i z dnia 21 listopada 1938 r. (Dz. U. R. P. Nr 89, poz. 609), wprowadza się zmiany następujące:

(1)
Art. 3 otrzymuje brzmienie:

"Art. 3. Uwolnienie od kosztów sądowych służy:

1) stronie, której sąd przyznał prawo ubogich,

2) kuratorowi, wyznaczonemu przez sąd do danej sprawy,

3) stronie powodowej w sprawie o należność za pracę,

4) stronie powodowej w sprawie o alimenty.

Za strony, wymienione pod pkt 1), 3) i 4), koszty postępowania uiszcza tymczasowo Skarb Państwa, a za kuratora, jeżeli obowiązujące przepisy nie stanowią inaczej, strona, dla której kurator został ustanowiony, lub też, gdyby to było niemożliwe, strona, która swym wnioskiem lub swą czynnością spowodowała ustanowienie kuratora.

Do przyznania prawa ubogich stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a w sprawach karnych - przepisy kodeksu postępowania karnego."

(2)
Wysokość wpisu stałego, przewidzianą w art.: 36, 54, 86, 89, 90, 109 i 111, granic wpisu stosunkowego - w art. 26 i 28 oraz opłat - w art. 41, 42, 44, 45, 56 pkt 3), 65 pkt 2), 74, 81, 94 i 98 podwyższa się czterokrotnie.
(3)
Art. 25 otrzymuje brzmienie:

"Art. 25. Wysokość wpisu stosunkowego zależna jest od wartości przedmiotu sprawy i wynosi:

1) przy wartości przedmiotu do 5.000 zł włącznie 2%;

2) przy wartości przedmiotu do 50.000 zł włącznie od pierwszych 5.000 zł - 100 zł, od nadwyżki 21/2%;

3) przy wartości przedmiotu ponad 50.000 zł od pierwszych 50.000 zł - 1.225 zł, od nadwyżki 3%.

Każde rozpoczęte 100 zł, a w przypadku gdy wartość przedmiotu przewyższa 50.000 zł każde rozpoczęte 1.000 zł liczy się za pełne".

(4)
Art. 93 otrzymuje brzmienie:

"Art. 93. Od każdej projektowanej do wykazu hipotecznego treści oraz od każdego wniosku hipotecznego pobiera się opłatę hipoteczną stałą lub stosunkową.

Opłata stosunkowa nie może wynosić mniej niż 12 zł. Wartość, według której pobiera się opłatę stosunkową, ustala się w kwocie, jaka jest podstawą wymiaru opłaty stemplowej od czynności prawnej, z której wynika prawo, będące przedmiotem treści lub wniosku.

Za wciągnięcie treści do wykazu hipotecznego pobiera się za każdą treść 2 zł."

(5)
Art. 95. otrzymuje brzmienie:

"Art. 95. Od treści, niewymienionych w artykule poprzedzającym, pobiera się opłatę stosunkową od wartości w wysokości 1/5%. Jeżeli treść, podlegającą opłacie stosunkowej, projektuje się do kilku miejsc tego samego wykazu hipotecznego lub nawet do różnych wykazów hipotecznych, pobiera się od niej opłatę stosunkową raz jeden, poza tym opłatę stałą";

(6)
Art. 96 otrzymuje brzmienie:

"Art. 96. Pobiera się opłatę stosunkową w wysokości:

1) od wniosku o przepisanie tytułu własności, wciągnięcie do ksiąg hipotecznych (wykazu hipotecznego) tytułów dłużnych oraz regulacji spadku 1%;

2) od wniosku o wpisanie do wykazu hipotecznego kaucji, hipotek sądowych i hipotek prawnych oraz wszelkich ostrzeżeń 1%;

3) od wniosku o wykreślenie praw hipotecznych 1/2%, nie więcej jednak niż 200 zł.

4) za wciągnięcie listów zastawnych Towarzystw Kredytowych Miejskich do księgi kontroli hipotecznej przy aktach wypłaty pożyczek tychże towarzystw kredytowych - od wartości nominalnej listów zastawnych 0,04%;

za tę samą czynność przy konwersjach tychże pożyczek - od wartości nominalnej listów zastawnych 0,02%;

5) od wniosku, ustalającego wynik przerachowania wierzytelności hipotecznych w myśl rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 maja 1924 r. o przerachowaniu zobowiązań prywatno prawnych (Dz. U. R. P. Nr 42, poz. 441) opłata wynosi 1/5% od sumy, jaka w złotych będzie zabezpieczona wzamian dawnej wierzytelności, przy czym wykreślenie dawnej sumy hipotecznej opłacie nie podlega".

(7)
Art. 97 otrzymuje brzmienie:

"Art. 97. Pobiera się opłatę stałą w wysokości:

1) od wniosku o odłączenie ksiąg hipotecznych lub połączenie ksiąg oddzielnych:

a) w księdze głównej 72 zł

b) w księdze nowozałożonej 24 zł;

2) od wniosku o przerobienie czyli uporządkowanie wykazu hipotecznego 48 zł, ponadto od każdej treści ulegającej przepisaniu 2 zł;

3) od protokółu pierwiastkowej regulacji hipotecznej:

I. nieruchomości o obszarze nie przekraczającym 50 ha położonej poza granicami administracyjnymi miast, wydzielonych z powiatowych związków samorządowych 24 zł,

II. innej nieruchomości:

a) w kancelariach hipotecznych sądów grodzkich 40 zł,

b) w kancelariach hipotecznych sądów okręgowych 72 zł;

4) od wszelkich innych wniosków jak to: o wezwanie do pierwiastkowego zaprowadzenia hipoteki, o ogłoszenie postępowania spadkowego, o podniesienie decyzji zwierzchności hipotecznej, ujawnienie spadku wakującego, działów, wniosków o pozostanie w niepodzielności, wdrożenie postępowania egzekucyjnego, od wniosków łącznych (dodatkowych) i t. p. 24 zł".

(8)
W art. 99 dodaje się zdanie trzecie o brzmieniu:

"Za świadectwa z wykazu hipotecznego specjalne (rozumowane) opłata kancelaryjna wynosi 24 zł, a od każdej pozycji świadectwa zamieszkań osób, mających ujawnione prawa w wykazie hipotecznym 2 zł, najmniej jednak 12 zł".

Art.  2.

W sprawach, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego dekretu, przepisy tego dekretu stosuje się do wszelkich powodujących opłaty czynności, które nastąpią po tej dacie.

Art.  3.

Upoważnia się Ministra Sprawiedliwości do ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej jednolitego tekstu przepisów o kosztach sądowych z uwzględnieniem zmian, wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu.

Art.  4.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

Art.  5.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1945 r. Jednocześnie tracą moc obowiązującą ustawa z dnia 14 lipca 1920 r. w przedmiocie taksy tymczasowej dla pisarzy hipotecznych (Dz. U. R. P. Nr 67, poz. 451) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 marca 1924 r. o taksie dla pisarzy hipotecznych (Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 264) wraz z późniejszymi zmianami.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.9.44

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Zm.: przepisy o kosztach sądowych.
Data aktu: 27/02/1945
Data ogłoszenia: 22/03/1945
Data wejścia w życie: 01/04/1945