Obowiązkowe dostawy zbóż, gryki, prosa, ziemniaków, siana, słomy, nasion oleistych, strączkowych i strączkowych pastewnych.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 9 lutego 1945 r.
o obowiązkowych dostawach zbóż, gryki, prosa, ziemniaków, siana, słomy, nasion oleistych, strączkowych i strączkowych pastewnych.

Na podstawie art. 1, 3, 46, 49 i 65 ustawy z dnia 30 marca 1939 r. o powszechnym obowiązku świadczeń rzeczowych (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 200), §§ 111-118 i 161-164 rozporządzenia Ministrów: Spraw Wojskowych, Spraw Wewnętrznych, Spraw Zagranicznych, Skarbu, Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, Rolnictwa i Reform Rolnych, Przemysłu i Handlu, Komunikacji, Opieki Społecznej oraz Poczt i Telegrafów z dnia 26 sierpnia 1939 r. w sprawie wykonania ustawy o powszechnym obowiązku świadczeń rzeczowych (Dz. U. R. P. Nr 81, poz. 529) zarządza się, co następuje:
§  1.
Na terenach województw: pomorskiego, poznańskiego, łódzkiego, śląskiego oraz nowowyzwolonych części warszawskiego, krakowskiego i kieleckiego podlegają zajęciu dla celów świadczeń rzeczowych żyto, pszenica, jęczmień, owies, gryka, proso, siano, słoma, ziemniaki, nasiona oleiste, strączkowe i strączkowe pastewne ze skutkami, przewidzianymi w art. 48 ust. (3) i art. 49 wyżej powołanej ustawy o powszechnym obowiązku świadczeń rzeczowych, wobec czego te ziemiopłody zostają wyłączone z obrotu i nie mogą być przerabiane ani przenoszone na inne miejsce.
§  2.
Minister Aprowizacji i Handlu ustali w drodze zarządzenia:
a)
wysokość obowiązkowych dostaw, przypadającą na poszczególne województwa, oraz
b)
ceny, płacone za nie przez organizacje, przyjmujące z ramienia Państwa obowiązkowe dostawy.
§  3.
Rozdziału dostaw dokonuje na poszczególne:
a)
powiaty - wojewódzka rada narodowa,
b)
gminy - powiatowa rada narodowa,
c) 1
gromady - gminna rada narodowa, biorąc pod uwagę powierzchnię zasiewów danych kultur w województwie, powiecie i gminie z uwzględnieniem jakości gleby. Rozdziału dostaw na poszczególne gospodarstwa w gromadzie dokonuje gromadzka komisja dostawowa, składająca się z dwóch członków, wybranych na ogólnym zebraniu mieszkańców gromady oraz sołtysa. Wybory do gromadzkich komisyj dostawowych odbyć się winny najpóźniej w ciągu pięciu dni od daty ogłoszenia niniejszego rozporządzenia.
§  4.
Przy rozdziale dostaw na poszczególne gospodarstwa komisje dostawowe kierują się następującymi zasadami:
a)
gospodarstwa powyżej 50 ha dokonują dostawy całkowitego zbioru ziemiopłodów, określonych w § 1 z wyłączeniem ilości, niezbędnej do zaopatrzenia pracowników i robotników majątku do końca roku gospodarczego, wyżywienia inwentarza oraz na zasiew,
b)
gospodarstwa rolne poniżej 2 ha użytków rolnych mogą być całkowicie zwolnione od dostaw obowiązkowych,
c)
gospodarstwa rolne, będące własnością osób narodowości niemieckiej oddają całkowity zbiór ziemiopłodów, określonego w § 1 bez względu na obszar gospodarstwa. Do chwili zdania całkowitych zbiorów właściwe rady narodowe obowiązane są zabezpieczyć produkty przed ukryciem, zniszczeniem lub sprzedażą.
§  5.
Zobowiązani do dostaw mają dostarczać ziemiopłody własnymi środkami transportowymi do składów, magazynów lub stacji, wyznaczonych dla każdej gminy przez powiatową radę narodową.
§  6.
Dostawy dokonane przez gospodarstwa bezpośrednio dla Wojska Polskiego lub Armii Czerwonej zostają zaliczone na poczet obowiązkowych dostaw. Jako dowód dokonania dostaw służą pokwitowane przez jednostki wojskowe dowody zapotrzebowania lub tak zwane "nariady".
§  7.
Skarb Państwa, udzieli za pośrednictwem instytucji finansowych organizacjom rolniczym, dokonywującym skupu ziemiopłodów, kredytów dla przeprowadzenia operacji skupowych.
§  8.
Gospodarstwa, które wykonają całkowicie obowiązkowe dostawy, otrzymają premie w artykułach przemysłowych po cenach urzędowych. Zasady premiowania ustali zarządzenie Ministra Aprowizacji i Handlu, wydane w porozumieniu z Ministrem Przemysłu.
§  9.
Terminy rozdziału dostaw, przewidzianego w § 3, ustali Minister Aprowizacji i Handlu.
§  10.
Dostawy obowiązkowe winny być wykonane w terminie do dnia 15 kwietnia 1945 r. Minister Aprowizacji i Handlu może przedłużyć ten termin.
§  11.
Minister Aprowizacji i Handlu może zezwolić na zastąpienie dostaw pewnych ziemiopłodów innymi, na warunkach przez siebie ustalonych.
§  12.
Zakazuje się używania na cele konsumcyjne ziemiopłodów siewnych: zboża - elity, superelity, oryginału I i II odsiewu, sadzeniaków (elity uznanej i handlowej). Zboże siewne winno być odstawione w całości i zmagazynowane w składach organizacji, której stanie powierzony skup ziemiopłodów z dostaw obowiązkowych, z zastrzeżeniem przepisów § 4 pkt a).
§  13.
Prawo wolnej sprzedaży poszczególnych ziemiopłodów nabywa rolnik wtedy, gdy powiat w całości wywiąże się z dostaw obowiązkowej danego gatunku ziemiopłodów.
§  14.
Naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia lub zarządzeń, wydanych na jego podstawie, będzie karane z mocy art. 10 dekretu o ochronie Państwa z dnia 30 października 1944 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 50).
§  15.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 3 lit. c) zmieniona przez § 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 1945 r. (Dz.U.45.8.40) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 20 marca 1945 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.6.23

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Obowiązkowe dostawy zbóż, gryki, prosa, ziemniaków, siana, słomy, nasion oleistych, strączkowych i strączkowych pastewnych.
Data aktu: 09/02/1945
Data ogłoszenia: 15/02/1945
Data wejścia w życie: 15/02/1945