Wykonanie ustawy z dnia 23 lipca 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla osób pozostałych po uczestnikach ruchu podziemnego i partyzanckiego, poległych w walce o wyzwolenie Polski spod najazdu hitlerowskiego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ W POROZUMIENIU Z MINISTRAMI: OBRONY NARODOWEJ, SKARBU I ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ
z dnia 19 października 1945 r.
w sprawie wykonania ustawy z dnia 23 lipca 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla osób pozostałych po uczestnikach ruchu podziemnego i partyzanckiego, poległych w walce o wyzwolenie Polski spod najazdu hitlerowskiego.

Na podstawie art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 23 lipca 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla osób pozostałych po uczestnikach ruchu podziemnego i partyzanckiego, poległych w walce o wyzwolenie Polski spod najazdu hitlerowskiego (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 180) zarządza się, co następuje:
§  1.
Powołane w rozporządzeniu niniejszym artykuły bez bliższego określenia oznaczają artykuły ustawy z dnia 23 lipca 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla osób pozostałych po uczestnikach ruchu podziemnego i partyzanckiego, poległych w walce o wyzwolenie Polski spod najazdu hitlerowskiego.

Do art. 4.

§  2.
(1)
Zasiłki pieniężne wypłacają urzędy skarbowe na podstawie dowodów uprawnienia, wydanych przez komisję kwalifikacyjną przy powiatowej (miejskiej) radzie narodowej.
(2)
Zasiłki wypłaca się 1 dnia każdego miesiąca z góry za ten miesiąc.
(3)
Zasiłki wypłaca się od 1 dnia miesiąca, w którym zgłoszono roszczenie.

Do art. 5.

§  3.
(1)
Komisja kwalifikacyjna przy powiatowej radzie narodowej czuwa nad wykonaniem przepisu art. 5 ust. 1.
(2)
O zawieszeniu prawa do zasiłków (art. 5 ust. 1) i o zwrocie kwot nienależnie pobranych (art. 5 ust. 2) orzeka komisja kwalifikacyjna przy wojewódzkiej radzie narodowej.

Do art. 7.

§  4.
Dokumentem stwierdzającym prawo do uzyskania zasiłków i pomocy lub tylko pomocy jest dowód uprawnienia, wydany przez komisję kwalifikacyjną przy powiatowej (miejskiej) radzie narodowej.
§  5.
Ubezpieczalnie społeczne udzielają osobom uprawnionym (art. 1) pomocy w tym samym zakresie co ubezpieczonym lecz bez ograniczenia co do czasu.
§  6.
W razie zbiegu uprawnień do pomocy leczniczej na podstawie art. 7 pkt c) z uprawnieniami z tytułu ubezpieczenia na wypadek choroby ubezpieczalnia udzieli świadczeń na własny rachunek przez czas przewidziany w ustawie o ubezpieczeniu społecznym, po wyczerpaniu zaś tego okresu - na rachunek Skarbu Państwa.
§  7. 1
Rozrachunki ze Skarbem Państwa z tytułu udzielonej przez ubezpieczalnie społeczne pomocy leczniczej odbywają się na zasadach i w trybie, określonym dla rozrachunków za leczenie inwalidów wojennych.

Rozrachunki te nie obejmują kosztów leczenia w szpitalach państwowych i samorządowych, których ubezpieczalnia nie pokrywa, chociażby uprawniony skierowany był do szpitala przez lekarza ubezpieczalni.

Rozrachunki ze Skarbem Państwa za leczenie w państwowych i samorządowych zakładach leczniczych prowadzą te zakłady z wojewódzkimi władzami administracji ogólnej (wydział opieki społecznej).

Koszty pomocy leczniczej pokrywane są z budżetu Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej.

Do art. 8.

§  8. 2
(1)
Komisje kwalifikacyjne przy powiatowych radach narodowych składają się z przewodniczącego, którym jest przedstawiciel prezydium powiatowej rady narodowej oraz 2 członków - przewodniczącego komisji kontroli powiatowej rady narodowej i przedstawiciela Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.
(2)
Komisje kwalifikacyjne przy miejskich radach narodowych miast wydzielonych z powiatu składają się z przewodniczącego, którym jest przedstawiciel prezydium miejskiej rady narodowej, oraz 2 członków - przewodniczącego komisji kontroli miejskiej rady narodowej i przedstawiciela Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.
§  9. 3
Komisje kwalifikacyjne przy wojewódzkich radach narodowych składają się z przewodniczącego, którym jest przedstawiciel Prezydium wojewódzkiej rady narodowej (w Warszawie - przedstawiciel Prezydium Stołecznej Rady Narodowej, w Łodzi - Miejskiej Rady Narodowej), oraz 4 członków: przewodniczącego komisji kontroli wojewódzkiej rady narodowej (w Warszawie - przewodniczącego Komisji Kontroli Stołecznej Rady Narodowej, w Łodzi - Miejskiej Rady Narodowej), przedstawiciela delegatury Najwyższej Izby Kontroli, przedstawiciela Związku Bojowników o Wolność i Demokrację oraz przedstawicielki stowarzyszenia wyższej użyteczności "Liga Kobiet".
§  10.
(1)
Postępowanie przed komisjami kwalifikacyjnymi toczy się według przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 341), ze zmianami wynikającymi z ustawy z dnia 23 lipca 1945 r. (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 180) oraz niniejszego rozporządzenia.
(2)
Czynności kancelaryjne komisji kwalifikacyjnych wykonywują biura właściwych rad narodowych.
§  11.
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej zwołuje posiedzenia, kieruje tokiem prac komisji i czuwa nad wykonaniem jej postanowień.
§  12.
Roszczenia o zasiłki i pomoc dla osób uprawnionych (art. 2) zgłasza się do komisji kwalifikacyjnej przy właściwej powiatowej (miejskiej) radzie narodowej.
§  13.
(1)
Podanie o zasiłki i pomoc z powołaniem się na odpowiednie dowody powinno zawierać wskazanie, do jakiej organizacji należała osoba poległa w walce o wyzwolenie Polski spod najazdu hitlerowskiego, kiedy i w jakich okolicznościach osoba ta poległa oraz w jakim stosunku do poległego znajduje się zgłaszający roszczenie.
(2)
Stosunek do poległego osoba zgłaszająca roszczenie powinna udowodnić:
1)
żona - wyciągiem z aktu ślubu albo zeznaniem co najmniej 2 świadków stwierdzającym, że pozostawała ona z poległym w trwałym związku, który z uwagi na towarzyszące okoliczności uzasadnia uznanie jej za uprawnioną na podstawie art. 2 pkt a),
2)
dziecko ślubne - wyciągiem z aktu urodzenia,
3)
dziecko nieślubne - wyciągiem z aktu urodzenia, orzeczeniem sądu lub dokumentem publicznym, stwierdzającym ojcostwo poległego albo obowiązek utrzymania dziecka,
4)
dziecko uprawnione, uznane lub przysposobione - wyciągiem z aktu stanu cywilnego, stwierdzającego uprawnienie, uznanie lub przysposobienie, albo prawomocnym orzeczeniem sądowym,
5)
pasierb - wyciągiem z aktu urodzenia i wyciągiem z metryki ślubu, zawartego między matką lub ojcem a uczestnikiem ruchu podziemnego lub partyzanckiego,
6)
inne osoby niezdolne do pracy, które pozostawały na wyłącznym utrzymaniu uczestnika ruchu podziemnego lub partyzanckiego - zeznaniami co najmniej 2 świadków, stwierdzającymi, że osoby te pozostawały na wyłącznym utrzymaniu poległego, a stan ten, stosownie do towarzyszących okoliczności, miał być trwały.
(3)
W razie niemożności dostarczenia właściwych dokumentów (ust. 2 pkt 1-5) w chwili składania podania postępowanie ulega zawieszeniu, o czym należy powiadomić stronę z odpowiednim pouczeniem.
§  14. 4
(skreślony).
§  15.
Komisja kwalifikacyjna przy powiatowej radzie narodowej przeprowadza dochodzenia w przedmiocie wniesionego podania i przesyła jego wyniki wraz z aktami komisji kwalifikacyjnej przy wojewódzkiej radzie narodowej ze swoim wnioskiem o przyznanie albo odrzucenie roszczenia.
§  16.
Komisja kwalifikacyjna przy wojewódzkiej radzie narodowej rozpoznaje sprawę na rozprawie, na którą wzywa się wnoszącego roszczenie. Nieprzybycie jego na posiedzenie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
§  17.
Jeżeli w czasie orzekania osoba uprawniona ma środki zapewniające jej egzystencję, należy przyznać jej prawo do zasiłków i pomocy z równoczesnym zawieszeniem prawa do pobierania zasiłków.
§  18.
(1)
Orzeczenia komisji kwalifikacyjnej przy wojewódzkiej radzie narodowej doręcza się stronie w odpisie za pokwitowaniem z pouczeniem co do trybu zaskarżenia i miejsca odbioru dowodu uprawnienia.
(2)
Jeżeli na podstawie takiego orzeczenia służy prawo do zasiłków, przesyła się niezwłocznie odpis orzeczenia także właściwej władzy skarbowej.
§  19.
Odwołanie od orzeczenia komisji kwalifikacyjnej przy wojewódzkiej radzie narodowej wnosi się na ręce przewodniczącego komisji kwalifikacyjnej przy wojewódzkiej radzie narodowej, który przesyła je niezwłocznie głównej komisji kwalifikacyjnej wraz z aktami sprawy.
§  20.
(1)
Komisja kwalifikacyjna przy wojewódzkiej radzie narodowej przesyła komisji kwalifikacyjnej przy powiatowej radzie narodowej odpisy swych przeczeń po ich uprawomocnieniu się.
(2)
Komisja kwalifikacyjna przy powiatowej radzie narodowej prowadzi ewidencję osób, które uzyskały prawo do zasiłków i pomocy oraz wydaje im dowody uprawnienia według wzoru zawartego w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
§  21.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

Dowód uprawnienia Nr ............

Na podstawie art. 2 i 4 ustawy z dnia 23 lipca 1945 r. o

zasiłkach i pomocy dla osób pozostałych po uczestnikach ruchu

podziemnego i partyzanckiego, poległych w walce o wyzwolenie

Polski spod najazdu hitlerowskiego (Dz. U. R. P. Nr 30, poz.

180)

Komisja Kwalifikacyjna przy Powiatowej Radzie Narodowej w

.................. stwierdza, że:

nazwisko ....................... imię ........................

urodzony(a) dnia ............... roku ............ w .........

zamieszkały(a) .................... z zawodu .................

poczynając od dnia .......... do ................ ma prawo do:

a) pobierania zasiłku w wysokości ......... % uposażenia

urzędnika państwowego X grupy uposażeniowej oraz

b) pomocy przewidzianej w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca

1945 r. (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 180).

Prawo do pobierania zasiłków ulega zawieszeniu z uwagi na

stan majątkowy uprawnionego*).

Miejsce i data wystawienia ...................

Pieczęć starostwa:

Przewodniczący ..................

Członkowie: 1) ..................

2) ..................

3) ..................

4) ..................

______

*) Niepotrzebne skreślić.

1 § 7 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1947 r. (Dz.U.47.52.280) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1947 r.
2 § 8 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 października 1949 r. (Dz.U.49.55.442) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 listopada 1949 r.
3 § 9 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 października 1949 r. (Dz.U.49.55.442) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 listopada 1949 r.
4 § 14 skreślony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 26 października 1949 r. (Dz.U.49.55.442) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 listopada 1949 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.46.263

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie ustawy z dnia 23 lipca 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla osób pozostałych po uczestnikach ruchu podziemnego i partyzanckiego, poległych w walce o wyzwolenie Polski spod najazdu hitlerowskiego.
Data aktu: 19/10/1945
Data ogłoszenia: 29/10/1945
Data wejścia w życie: 29/10/1945