Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich-Polska. Porozumienie w sprawie statutu prawnego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce. Warszawa.1936.06.14.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 11 marca 1939 r.
o tymczasowym wprowadzeniu w życie postanowień porozumienia między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Rad w sprawie statutu prawnego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce.

Na podstawie art. 52 ust. (2) ustawy konstytucyjnej postanawiam co następuje:
Art.  1.
(1)
Wprowadza się tymczasowo w życie postanowienia podpisanego w Warszawie dnia 14 czerwca 1936 r. porozumienia między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Rad w sprawie statutu prawnego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce.
(2)
Tekst wspomnianego porozumienia zawarty jest w załączniku do rozporządzenia niniejszego.
Art.  2.

Wykonanie rozporządzenia niniejszego porucza się Ministrom Spraw Zagranicznych oraz Przemysłu i Handlu.

Art.  3.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

POROZUMIENIE

w sprawie Statutu prawnego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Centralny Komitet Wykonawczy Związku Socjalistycznych Republik Rad, pragnąc uregulować Statut prawny Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce, postanowili zawrzeć odpowiednie porozumienie i mianowali w tym celu swymi pełnomocnikami:

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej:

P. Jana SZEMBEKA, Wiceministra Spraw Zagranicznych,

i

P. Władysława KULSKIEGO, Doktora Praw, Naczelnika Wydziału Prawnego w Ministerstwie Spraw Zagranicznych;

Centralny Komitet Wykonawczy Związku Socjalistycznych Republik Rad:

P. Jakóba DAWTIANA, Członka Centralnego Komitetu Wykonawczego Związku Socjalistycznych Republik Rad i Ambasadora Nadzwyczajnego i Pełnomocnego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce,

i

P. Antoniego TAMARINA, Przedstawiciela Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce,

którzy, po zakomunikowaniu sobie wzajemnie swych pełnomocnictw, uznanych za dobre i w należytej formie sporządzone, zgodzili się na następujące postanowienia:

Artykuł 1.

Przedstawicielstwo Handlowe Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce posiada siedzibę swą w Warszawie.

Otwieranie oddziałów Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce, w innych miastach Polski, będzie dokonywane na podstawie porozumienia Obu Umawiających się Stron.

Artykuł  2.

Do zakresu działania Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce należy:

a)
współdziałanie w rozwijaniu stosunków gospodarczych między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Rad;
b)
reprezentowanie interesów Związku Socjalistycznych Republik Rad w dziedzinie handlu zagranicznego;
c)
regulowanie w imieniu Związku Socjalistycznych Republik Rad obrotów handlowych między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Rad;
d)
prowadzenie handlu pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Rad.
Artykuł  3.

Przedstawicielstwo Handlowe Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce, działając jako organ do wykonywania monopolu handlu zagranicznego Związku Socjalistycznych Republik Rad, stanowi część składową Ambasady Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce.

Artykuł  4.

Ze składu osobowego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce Przedstawiciel Handlowy Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce i jego Zastępca wchodzą w skład personelu dyplomatycznego Ambasady Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce i korzystają ze wszystkich uprawnień i przywilejów, przysługujących członkom przedstawicielstw dyplomatycznych.

Nie będą oni mogli jednak powoływać się na powyższe uprawnienia i przywileje w celu uchylenia się od orzecznictwa sądów polskich w sprawach przewidzianych w art. 13 niniejszego Porozumienia.

Artykuł  5.

Biuro Przedstawiciela Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce korzysta z prawa zakrajowości.

Artykuł  6.

Przedstawicielstwu Handlowemu Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce przysługuje prawo szyfru.

Artykuł  7.

Nazwiska osób należących do składu osobowego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce i każdego jego oddziału będą komunikowane Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej przed ich przyjazdem do Polski.

Artykuł  8.

Osoby należące do składu osobowego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce, obywatele Związku Socjalistycznych Republik Rad, których nazwiska zostały, zgodnie z art. 7 niniejszego Porozumienia, zakomunikowane Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej, są zwolnione w Polsce od podatku dochodowego od poborów służbowych.

Nie są oni natomiast zwolnieni od podatków i opłat publicznych, państwowych i samorządowych, którym by podlegali osobiście, jako właściciele lub dzierżawcy nieruchomości i jako właściciele kapitałów i rent.

Również nie są oni zwolnieni od podatków i opłat publicznych, państwowych i samorządowych, którym by podlegali osobiście, bądź jako właściciele przedsiębiorstw handlowych, bądź w związku z wykonywaniem przez nich jakichkolwiek zajęć zarobkowych.

Osoby należące do składu osobowego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce, obywatele Związku Socjalistycznych Republik Rad, których nazwiska zostały, zgodnie z art. 7 niniejszego Porozumienia, zakomunikowane Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej, są zwolnione w Polsce od wszelkich świadczeń osobistych i rzeczowych, zarówno wojskowych, jak i cywilnych.

Artykuł  9.

Osoby należące do składu osobowego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce, obywatele Związku Socjalistycznych Republik Rad, nie podlegają orzecznictwu sądów polskich w sprawach wynikających z ich wewnętrznego stosunku służbowego.

Artykuł  10.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej ma prawo ustanowić na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Rad instytucję reprezentującą ogólne interesy handlu polskiego. Jeżeli Rząd Rzeczypospolitej Polskiej z prawa tego skorzysta, to zarówno tej instytucji, jak i wszystkim zatrudnionym w niej osobom będą przez Rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad przyznane te uprawnienia i przywileje, z których korzysta Przedstawicielstwo Handlowe Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce.

Artykuł  11.

Przedstawicielstwo Handlowe Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce nie podlega przepisom o rejestrze handlowym; natomiast będzie ogłaszało w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" nazwiska osób, upoważnionych do działań prawnych w jego imieniu, jak również dane dotyczące zakresu uprawnień każdej z tych osób do podpisywania zobowiązań handlowych Przedstawicielstwa Handlowego.

Artykuł  12.

Przedstawicielstwo Handlowe Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce działa w imieniu Rządu Związku Socjalistycznych Republik Rad, Rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad ponosi całkowitą odpowiedzialność za wszelkie transakcje handlowe zawarte lub poręczone w Polsce przez upełnomocnione do tego osoby, działające w imieniu Przedstawicielstwa Handlowego.

Za transakcje handlowe zawarte lub poręczone przez Przedstawicielstwo Handlowe Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce uważa się takie transakcje, które zostały podpisane przez osoby upoważnione przez Rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad lub przez Komisariat Ludowy Handlu Zagranicznego. Nazwiska tych osób będą ogłaszane zgodnie z art. 11 niniejszego Porozumienia.

Artykuł  13.

Wszystkie transakcje handlowe, które Przedstawicielstwo Handlowe Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce zawarło lub poręczyło na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają ustawodawstwu polskiemu i właściwości sądów polskich, chyba że to ustawodawstwo lub umowy o poszczególnych konkretnych transakcjach przewidują co innego.

Artykuł  14.

Przymusowe wykonanie orzeczeń sądowych, odnoszących się do transakcyj zawartych lub poręczonych przez Przedstawicielstwo Handlowe Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce, o których mowa w art. 13 niniejszego Porozumienia, może być skierowane bezpośrednio do wszelkiego majątku i do praw Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce. Przymusowemu wykonaniu ulegają tylko orzeczenia prawomocne.

Przymusowe wykonanie wyroków sądowych przewidziane w poprzednim ustępie niniejszego artykułu, nie może obejmować przedmiotów, podlegających, na podstawie ogólnie przyjętych zasad prawa międzynarodowego, prawu zakrajowości, oraz przedmiotów niezbędnych do urzędowej działalności Ambasady, Konsulatów i Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce.

Artykuł  15.

Transakcje handlowe zawarte bez poręczenia Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce przez jakąkolwiek bądź państwową organizację gospodarczą Związku Socjalistycznych Republik Rad, korzystającą, stosownie do ustawodawstwa Związku Socjalistycznych Republik Rad, z praw samodzielnej osoby prawnej, są obowiązujące jedynie dla wspomnianej organizacji gospodarczej. Odpowiedzialność z tego tytułu nie będzie obciążała ani Rządu Związku Socjalistycznych Republik Rad, ani Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce, ani też jakiejkolwiek bądź innej organizacji gospodarczej Związku Socjalistycznych Republik Rad.

Transakcje handlowe zawarte w Polsce przez te organizacje będą podlegały ustawodawstwu i orzecznictwu sądów polskich, chyba że to ustawodawstwo lub umowy o poszczególnych konkretnych transakcjach przewidują co innego.

Organizacje te odpowiadają za zawarte przez siebie transakcje całym swoim majątkiem.

Artykuł  16.

Ze względu na ustanowioną w art. 12 odpowiedzialność Związku Socjalistycznych Republik Rad za transakcje Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce w sprawach o roszczenia przeciw Przedstawicielstwu Handlowemu Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce nie stosuje się przepisów o postępowaniu zabezpieczającym i o natychmiastowej wykonalności orzeczeń i postanowień, ani w postępowaniu sądowym, ani administracyjnym.

Artykuł  17.

Lokale oraz ich części, z których korzysta Przedstawicielstwo Handlowe Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce i poszczególne jego oddziały, zwolnione są od podatku lokalowego na tych podstawach, na jakich zwolnione są od opłaty tego podatku lokale przedstawicielstw państw obcych w Polsce.

Artykuł  18.

Porozumienie niniejsze będzie ratyfikowane i dokumenty ratyfikacyjne zostaną wymienione w Moskwie, możliwie jak najprędzej.

Porozumienie niniejsze wejdzie w życie piętnastego dnia, licząc od dnia wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, i pozostanie w mocy przez okres dwu lat.

Jednakże, jeżeli Porozumienie niniejsze nie zostanie wypowiedziane przez jedną z Umawiających się Stron na sześć miesięcy przed upływem terminu ważności, pozostanie w mocy na nowy okres jednego roku. Jeżeli nie zostanie wypowiedziane na sześć miesięcy przed upływem tego nowego okresu jednorocznego pozostanie w mocy na następny okres jednego roku i tak dalej.

Na dowód czego wyżej wymienieni Pełnomocnicy podpisali niniejsze Porozumienie i wycisnęli na nim swoje pieczęcie.

Sporządzono w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i rosyjskim, przy czym obydwa teksty uważane są za autentyczne.

Warszawa, dnia 14 czerwca 1936 roku.

PROTOKÓŁ KOŃCOWY

do porozumienia w sprawie Statutu prawnego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce.

I.
Obie Umawiające się Strony są zgodne co do tego, że postanowienia art. 9, 12, 14, 15 i 16 Porozumienia w sprawie Statutu prawnego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce rozciągają się również na spory wszczęte przed sądami polskimi przed dniem wejścia w życie tegoż Porozumienia.
II.
Wobec tego, że w Polsce nie ma monopolu handlu zagranicznego, wymienionej w art. 10 Instytucji Handlowej Rzeczypospolitej Polskiej w Związku Socjalistycznych Republik Rad będzie przysługiwał na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Rad zakres działania, przewidziany jedynie w punktach a), b) i c) art. 2 Porozumienia w sprawie Statutu prawnego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce.

Niniejszy Protokół Końcowy stanowi część składową Porozumienia w sprawie Statutu prawnego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce, wchodzi w życie oraz traci moc obowiązującą jednocześnie z nim.

Na dowód czego Pełnomocnicy Obu Umawiających się Stron niniejszy Protokół Końcowy podpisali i wycisnęli na nim swe pieczęcie.

Warszawa, dnia 14 czerwca 1936 roku.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1939.24.154

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich-Polska. Porozumienie w sprawie statutu prawnego Przedstawicielstwa Handlowego Związku Socjalistycznych Republik Rad w Polsce. Warszawa.1936.06.14.
Data aktu: 14/06/1936
Data ogłoszenia: 27/03/1939
Data wejścia w życie: 27/03/1939