Protokół pomiędzy Estonją, Łotwą, Polską, Rumunją i Związkiem Socjalistycznych Republik Rad, dotyczący wejścia w życie Traktatu przeciwwojennego, podpisanego w Paryżu dnia 27 sierpnia 1928 r. Moskwa.1920.02.09.

PROTOKÓŁ,

podpisany w Moskwie, dnia 9 lutego 1929 r. pomiędzy Estonją, Łotwą, Polską, Rumunją i Związkiem Socjalistycznych Republik Rad, dotyczący wejścia w życie Traktatu przeciwwojennego, podpisanego w Paryżu dnia 27 sierpnia 1928 r.

(Ratyfikowany zgodnie z ustawą z dnia 23 marca 1929 r. Dz. U. R. P. Nr. 17 poz. 139).

Przekład.

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

Wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia dziewiątego lutego tysiąc dziewięćset dwudziestego dziewiątego roku podpisany został w Moskwie pomiędzy Estonją, Łotwą, Polską, Rumunją i Związkiem Socjalistycznych Republik Rad,

Protokół, dotyczący wejścia w życie Traktatu przeciwwojennego, podpisanego w Paryżu dnia 27 sierpnia 1928 r. który to Protokół ma następujące brzmienie dosłowne:

PROTOKÓŁ,

podpisany w Moskwie 9 lutego 1929 roku, pomiędzy Estonją, Łotwą, Polską, Rumunją i Związkiem Socjalistycznych Republik Rad, w sprawie wprowadzenia w życie Traktatu przeciwwojennego, podpisanego w Paryżu 27 sierpnia 1928 roku,

RZĄD REPUBLIKI ESTOŃSKIEJ, PREZYDENT REPUBLIKI ŁOTEWSKIEJ, PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL RUMUNJI I CENTRALNY KOMITET WYKONAWCZY ZWIĄZKU SOCJALISTYCZNYCH REPUBLIK RAD,

ożywieni pragnieniem przyczynienia się do utrzymania pokoju istniejącego między ich krajami i wprowadzenia w tym celu niezwłocznie w życie między narodami tych krajów Traktatu o wyrzeczeniu się wojny jako narzędzia polityki narodowej, podpisanego w Paryżu dn. 27 sierpnia 1928 r.,

postanowili urzeczywistnić ten zamiar zapomocą niniejszego Protokółu i mianowali jako Pełnomocników, a mianowicie:

RZĄD REPUBLIKI ESTOŃSKIEJ:

Pana Juljusza SELJAMAA, Posła Nadzwyczajnego i Ministra Pełnomocnego Estonji w Moskwie;

PREZYDENT REPUBLIKI ŁOTEWSKIEJ:

Pana Karola OZOLS, Posła Nadzwyczajnego i Ministra Pełnomocnego Łotwy w Moskwie;

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ:

Pana Stanisława PATKA, Posła Nadzwyczajnego i Ministra Pełnomocnego Polski w Moskwie;

JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL RUMUNJI:

Pana Karola A. DAVILA, Swego Posła Nadzwyczajnego i Ministra Pełnomocnego w Warszawie;

CENTRALNY KOMITET WYKONAWCZY ZWIĄZKU SOCJALISTYCZNYCH REPUBLIK RAD:

Pana Maksyma LITWINOWA, Członka Centralnego Komitetu Wykonawczego, Komisarza Ludowego ad interim Spraw Zagranicznych,

KTÓRZY, po okazaniu sobie swych pełnomocnictw uznanych za wystawione w dobrej i należytej formie, zgodzili się na następujące postanowienia:

Artykuł  pierwszy.

Traktat o wyrzeczeniu się wojny jako narzędzia polityki narodowej, podpisany w Paryżu dnia 27 sierpnia 1928 r., którego odpis załączony jest do niniejszego Protokółu jako jego część integralna, wchodzi w życie między Umawiającemi się Stronami po ratyfikacji wspomnianego Traktatu Paryskiego z 1928 r. przez właściwe ciała ustawodawcze odnośnych Umawiających się Państw.

Artykuł  II.

Wprowadzenie w życie przez niniejszy Protokół Traktatu Paryskiego z 1928 r. w stosunkach wzajemnych Stron należących do niniejszego Protokółu, będzie ważne, niezależnie od wejścia w życie Traktatu Paryskiego z 1928 r. uwarunkowanego postanowieniami III-go artykułu tego ostatniego.

Artykuł  III.

1. Protokół niniejszy będzie ratyfikowany przez właściwe ciała ustawodawcze Umawiających się Stron zgodnie z postanowieniami ich odnośnych konstytucyj.

2. Dokumenty ratyfikacyjne będą złożone przez każdą z Umawiających się Stron Rządowi Związku Socjalistycznych Republik Rad w ciągu jednego tygodnia od daty ratyfikacji niniejszego Protokółu przez odnośną Stronę.

3. Z dniem złożenia dokumentu ratyfikacyjnego przez dwie z pośród Stron Umawiających się Protokół niniejszy wejdzie w życie w stosunkach między temi dwiema Stronami. W stosunkach wzajemnych innych Stron Umawiających się i Państw względem których Protokół już wszedł w życie, będzie on wchodził w życie w miarę składania ich dokumentów ratyfikacyjnych.

4. Rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad będzie powiadamiał niezwłocznie wszystkich sygnatarjuszy niniejszego Protokółu o każdem złożeniu dokumentu ratyfikacyjnego.

Artykuł  IV.

W celu zrealizowania postanowień art. 1-go niniejszego Protokółu, każda Strona Umawiająca się po dokonanej ratyfikacji przez jej ciała ustawodawcze Traktatu Paryskiego z 1928 r., powiadomi o tem niezwłocznie w drodze dyplomatycznej Rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad oraz wszystkie inne Strony należące do niniejszego Protokółu.

Artykuł  V.

Niniejszy Protokół pozostaje otwarty do przystąpienia doń Rządów wszystkich krajów. Notyfikacja o przystąpieniu ostatecznem winna być dokonana na imię Rządu Związku Socjalistycznych Republik Rad, który powiadomi o niej wszystkie inne Strony należące do niniejszego Protokółu.

Z chwilą otrzymania powyższej notyfikacji dotyczącej przystąpienia, niniejszy Protokół wprowadzony zostanie w życie w stosunkach wzajemnych Państwa przystępującego i wszystkich innych Stron, należących do niniejszego Protokółu.

Artykuł  VI.

Wprowadzenie w życie Traktatu Paryskiego z 1928 r. przez Protokół niniejszy we wzajemnych stosunkach Państwa przystępującego i wszystkich innych Stron należących do niniejszego Protokółu winno być uskutecznione w sposób przewidziany w art. IV niniejszego Protokółu.

Artykuł  VII.

Niniejszy Protokół sporządzony jest w jednym egzemplarzu, którego autentyczny odpis będzie przesłany przez Rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad każdemu z Państw podpisujących lub przystępujących.

NA DOWÓD CZEGO, wyżej wymienieni Pełnomocnicy podpisali niniejszy Protokół i wycisnęli na nim swoje pieczęcie.

Sporządzono w Moskwie, dn. 9 lutego 1929 r.

L. S. (-) Jul. Seljamaa

L. S. (-) K. Ozols

L. S. (-) St. Patek

L. S. (-) Davila

L. S. (-) Maksym Litwinów

ZAŁĄCZNIK 

Odpis.

PREZYDENT RZESZY NIEMIECKIEJ, PREZYDENT STANÓW ZJEDNOCZONYCH AMERYKI, JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL BELGÓW, PREZYDENT REPUBLIKI FRANCUSKIEJ, JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL WIELKIEJ BRYTANJI, IRLANDJI I TERYTORJÓW POZA MORZAMI, CESARZ INDYJ, JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL WŁOCH, JEGO CESARSKA MOŚĆ CESARZ JAPONJI, PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, PREZYDENT REPUBLIKI CZESKOSŁOWACKIEJ,

mając głębokie poczucie ciążącego na nich uroczystego obowiązku rozwijania dobrobytu ludzkości;

przekonani, że nadeszła chwila przystąpienia do szczerego wyrzeczenia się wojny jako narzędzia polityki narodowej, dla utrwalenia stosunków pokojowych i przyjaznych istniejących obecnie między ich ludami;

przekonani, że do wszelkich zmian w ich wzajemnych stosunkach powinno się dążyć wyłącznie zapomocą środków pokojowych i urzeczywistniać je w porządku i pokoju, oraz że każde Mocarstwo podpisujące, któreby odtąd starało się rozwijać swoje interesy narodowe uciekając się do wojny będzie musiało być pozbawione korzyści traktatu niniejszego;

mając nadzieję, że, zachęcone ich przykładem, wszystkie inne narody świata przyłączą się do tych wysiłków ogólnoludzkich i przez przystąpienie do Traktatu niniejszego, skoro tylko uzyska on moc obowiązującą, udostępnią swoim ludom korzystanie z jego dobroczynnych postanowień, łącząc w ten sposób narody cywilizowane świata we wspólnem wyrzeczeniu się wojny jako narzędzia ich polityki narodowej;

postanowili zawrzeć Traktat i w tym celu wyznaczyli jako swoich pełnomocników, a mianowicie:

PREZYDENT RZESZY NIEMIECKIEJ:

P. Dr. Gustawa STRESEMANNA, Ministra Spraw Zagranicznych;

PREZYDENT STANÓW ZJEDNOCZONYCH AMERYKI:

Szanownego Franka B. KELLOGGA, Sekretarza Stanu;

JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL BELGÓW:

P. Pawła HYMANSA, Ministra Spraw Zagranicznych, Ministra Stanu;

PREZYDENT REPUBLIKI FRANCUSKIEJ:

P. Arystydesa BRIANDA, Ministra Spraw Zagranicznych;

JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL WIELKIEJ BRYTANJI, IRLANDJI I TERYTORJÓW BRYTYJSKICH POZA MORZAMI, CESARZ INDYJ:

ZA WIELKĄ BRYTANJĘ, IRLANDJĘ PÓŁNOCNĄ I WSZYSTKIE CZĘŚCI IMPERJUM BRYTYJSKIEGO, KTÓRE NIE SĄ ODDZIELNIE CZŁONKAMI LIGI NARODÓW:

Wielce Szanownego Lorda CUSHENDUN, Kanclerza Księstwa Lancaster, Sekretarza Stanu dla Spraw Zagranicznych a. i.;

ZA DOMINJUM KANADY:

Wielce Szanownego Willama Lyon MACKENZIE KINGA, Pierwszego Ministra i Ministra Spraw Zagranicznych;

ZA FEDERACJĘ AUSTRALIJSKĄ:

Szanownego Alexandra John McLACHLANA, Członka Rady Wykonawczej Federalnej;

ZA DOMINJUM NOWEJ ZELANDJI:

Szanownego Sir Christopher James PARRA, Wysokiego Komisarza Nowej Zelandji w Wielkiej Brytanji;

ZA UNJĘ POŁUDNIOWĄ AFRYKAŃSKĄ:

Szanownego Jacobus Stephanus SMITA, Wysokiego Komisarza Związku Afryki Południowej i Wielkiej Brytanji;

ZA WOLNE PAŃSTWO IRLANDZKIE:

P. Willama Thomas COSGRAVE, Prezesa Rady Wykonawczej;

ZA INDJE:

Wielce Szanownego Lorda CUSHENDUN, Kanclerza Księstwa Lancaster, Sekretarza Stanu dla Spraw Zagranicznych a. i.;

JEGO KRÓLEWSKA MOŚĆ KRÓL WŁOCH:

Hrabiego Gaetano MANZONI, Swego Ambasadora Nadzwyczajnego i pełnomocnego w Paryżu;

JEGO CESARSKA MOŚĆ CESARZ JAPONJI:

Hrabiego UCHIDA, Radcę Tajnego;

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ:

P. A. ZALESKIEGO, Ministra Spraw Zagranicznych;

PREZYDENT REPUBLIKI CZESKOSŁOWACKIEJ:

P. Doktora Edwarda BENESZA, Ministra Spraw Zagranicznych;

którzy, po zakomunikowaniu sobie swych pełnomocnictw uznanych za dobre i należyte co do formy zgodzili się na artykuły następujące:

Artykuł I.

Wysokie Strony Umawiające się oświadczają uroczyście imieniem swoich ludów, że potępiają uciekanie się do wojny celem załatwiania sporów międzynarodowych i wyrzekają się jej jako narzędzia polityki narodowej w ich wzajemnych stosunkach.

Artykuł  II.

Wysokie Strony Umawiające się uznają, że załatwianie i rozstrzyganie wszystkich sporów i konfliktów bez względu na ich naturę lub pochodzenie, które mogłyby powstać między niemi, winno być osiągane zawsze tylko zapomocą środków pokojowych.

Artykuł  III.

Traktat niniejszy będzie ratyfikowany przez Wysokie Strony Umawiające się wymienione we wstępie, zgodnie z wymaganiami ich konstytucyj, i wejdzie w życie pomiędzy niemi skoro tylko wszystkie dokumenty ratyfikacyjne złożone zostaną w Waszyngtonie.

Traktat niniejszy, gdy wejdzie w życie jak to przewiduje paragraf poprzedni, pozostanie otwarty tak długo, jak długo tego będzie potrzeba do przystąpienia doń wszystkich innych Mocarstw Świata. Każdy dokument stwierdzający przystąpienie poszczególnego Mocarstwa będzie złożony w Waszyngtonie i Traktat, natychmiast po złożeniu takiego dokumentu, wejdzie w życie pomiędzy Mocarstwem, które w ten sposób zgłosiło swoje przystąpienie i innemi Mocarstwami Umawiającemi się.

Obowiązkiem Rządu Stanów Zjednoczonych będzie dostarczenie każdemu Rządowi wymienionemu we wstępie i każdemu Rządowi, który przystąpi później do niniejszego Traktatu, uwierzytelnionego odpisu niniejszego Traktatu, i każdego z dokumentów ratyfikacyjnych lub aktów przystąpienia. Będzie również obowiązkiem Rządu Stanów Zjednoczonych telegraficzne notyfikowanie wymienionym Rządom każdego dokumentu ratyfikacyjnego i aktu przystąpienia natychmiast po ich złożeniu.

NA DOWÓD CZEGO odnośni Pełnomocnicy podpisali Traktat niniejszy, sporządzony w języku francuskim i w języku angielskim, które to oba teksty mają jednakową moc obowiązującą, i wycisnęli na nim swoje pieczęcie.

Sporządzono w Paryżu dnia dwudziestego siódmego sierpnia tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego roku.

(L. S.) Gustaw Stresemann

(L. S.) Frank B. Kellogg

(L. S.) Paul Hymans

(L. S.) Ari Briand

(L. S.) Cushendun

(L. S.) W L. Mackenzie King

(L. S.) A. J. McLachlan

(L. S.) C. J. Parr

(L. S.) J. S. Smit

(L. S.) Liam T. MacCosgair

(L. S.) Cushendun

(L. S.) G. Manzoni

(L. S.) Uchida

(L. S.) August Zaleski

(L. S.) Dr. Eduard Beneš

Zaświadcza się zgodność z podpisanym oryginałem złożonym Rządowi Stanów Zjednoczonych Ameryki.

(L. S.) Frank B. Kellogg

Sekretarz Stanu

Stanów Zjednoczonych Ameryki.

Zaznajomiwszy się z powyższym Protokółem, uznaliśmy i uznajemy go za słuszny zarówno w całości, jak i każde z zawartych w nim postanowień; oświadczamy, że jest przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony i przyrzekamy, że będzie niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej.

W Warszawie, dnia 25-go marca 1929 r.

• Identyfikator: Dz.U.1929.29.283
• Rodzaj: Umowa międzynarodowa
• Tytuł: Protokół pomiędzy Estonją, Łotwą, Polską, Rumunją i Związkiem Socjalistycznych Republik Rad, dotyczący wejścia w życie Traktatu przeciwwojennego, podpisanego w Paryżu dnia 27 sierpnia 1928 r. Moskwa.1920.02.09.
• Data aktu: 09/02/1920
• Data ogłoszenia: 02/05/1929
• Data wejścia w życie: 30/03/1929