Świadczenia w centrach zdrowia psychicznego na stałe w systemie - jest projekt

Narodowy Fundusz Zdrowia skierował do konsultacji społecznych projekt zarządzenia, który określa, jak świadczenia w centrum zdrowia psychicznego będą finansowane i rozliczane jako świadczenia gwarantowane. Oznacza to, że pozostaną one w systemie już na stałe. Zasady finansowania opracowała Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, a NFZ przeniósł je do zarządzenia. Konsultacje nowych przepisów potrwają do 23 listopada 2026 r.

Jak przypomniano w komunikacie NFZ, realizator świadczeń w CZP zapewnia kompleksową opiekę psychiatryczną konkretnym obszarze (np. osiedla, dzielnicy, miasta czy powiatu). Pierwszym krokiem jest punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny, w którym zbierany jest od pacjenta wywiad, oceniany jest jego stan psychiczny i ustalane dalsze postępowanie. Taki model opieki jest testowany w pilotażu, w którym jest 119 centrów w całej Polsce.

W ramach programu nie wszyscy realizatorzy CZP zapewniali jednak pełen zakres opieki. Część z nich nie miała własnego oddziału stacjonarnego. W docelowym modelu ma się to zmienić i każde centrum będzie musiało zapewnić wszystkie formy opieki:

• ambulatoryjną (w tym leczenie środowiskowe w domu pacjenta),
• dzienną i
• szpitalną.

Dzięki temu pacjent ma w założeniu otrzymać pomoc od jednego realizatora pomoc dopasowaną do swojego stanu zdrowia, bez konieczności szukania jej w różnych placówkach medycznych.

Finansowanie w ramach ryczałtu

Zasady finansowania przygotowała Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Zgodnie z nimi świadczenia w CZP będą finansowane ryczałtem, który składa się z trzech części:

• składowej populacyjnej, czyli stałej kwoty na każdego dorosłego mieszkańca obszaru;
• składowej funkcjonalnej, zależnej od liczby pacjentów, przebiegu jego choroby, intensywności leczenia;
• składowej jakościowej, która będzie premiować świadczeniodawców, którzy osiągają lepsze wyniki, np. objęcie opieką CZP czy zapewnianie ciągłości opieki po wypisie ze szpitala. Ta składowa będzie ustalana od 2029 r. na podstawie danych z lat 2027 i 2028. To czas niezbędny do zebrania rzetelnych danych.

Odrębnie będą finansowane świadczenia psychiatryczne stacjonarne dla dorosłych w ramach świadczeń w CZP.

Świadczenia w CZP mają przy tym wspierać przenoszenie ciężaru leczenia ze szpitala do opieki dziennej, ambulatoryjnej i środowiskowej. Przyjęto więc stopniowe ograniczanie liczby finansowanych łóżek psychiatrycznych, docelowo do 25 na 100 tys. mieszkańców. W ramach świadczeń w CZP na stałe pojawią się także asystenci zdrowienia, czyli osoby z własnym doświadczeniem kryzysu psychicznego, oraz koordynatorzy opieki.

Projekt zarządzenia jest dostępny na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia. Uwagi można zgłaszać przez 14 dni, do 23 listopada 2026 r.