Samorządy i ich jednostki, organizacje pozarządowe czy samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej będą mogły wnioskować do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o to, aby mogły przejąć technologie wspomagające z wygaszanej wypożyczalni. Fundusz ogłosi termin na swojej stronie internetowej. Na razie takie wnioski mogą składać osoby indywidualne.
Centralna wypożyczalnia technologii wspomagających Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) jest w trakcie wygaszania, które zakończy się w 2028 r. Zmiany prawne w programie wprowadzone ustawą z 17 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wprowadziły nowe rozwiązania do programu. Obecnie nazywa się on „Programem wypożyczania i nieodpłatnego przekazania technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnością”.
Jednak nie tylko osoby indywidualne z orzeczeniem o niepełnosprawności mogą wypożyczyć sprzęt i wnioskować o jego zatrzymanie na stałe. Choć te osoby mogą wnioskować o zatrzymanie sprzętu już teraz – niezależnie, czy wypożyczyły sprzęt wcześniej, czy chcą go dopiero wypożyczyć. - Jeżeli masz aktywną umowę wypożyczenia technologii wspomagającej i posiadasz ważne orzeczenie o niepełnosprawności, możesz złożyć wniosek o nieodpłatne przekazanie Ci tego sprzętu na własność. Jeżeli złożyłeś wniosek o wypożyczenie sprzętu do 30 września 2026 roku i on obecnie jest w trakcie obsługi, najpierw musisz zawrzeć umowę wypożyczenia, a następnie możesz wnioskować o nieodpłatne przekazanie tego sprzętu. Jeżeli jesteś nowym beneficjentem i dotychczas nie korzystałeś z wypożyczalni, teraz możesz ubiegać się jednym wnioskiem o wypożyczenie i o nieodpłatne przekazanie technologii – informuje Fundusz na swojej stronie. Tam też udostępnia wszystkie wnioski.
Obecnie osoby indywidualne mogą wypożyczyć:
Można także wnioskować o zatrzymanie tego sprzętu. Obecnie do wypożyczenia jest 6 tys. sztuk sprzętu.
PFRON ogłosi też terminy na złożenie wniosków o przejęcie sprzętu z wypożyczalni dla uprawnionych podmiotów. Są to
- PFRON, we współpracy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych, opublikuje wykaz technologii dostępnych do nieodpłatnego przekazania, a następnie ogłosi nabór wniosków dla uprawnionych podmiotów. Szczegółowe informacje dotyczące zasad, warunków oraz terminów naboru zostaną zamieszczone na stronie internetowej Funduszu – informuje Bożena Borowiec, wiceprezes PFRON-u w piśmie do rzecznika praw obywatelskich (RPO).
Dodaje, że ostateczna decyzja o nieodpłatnym przekazaniu technologii z rezerwy strategicznej jest w kompetencji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA). Rolą Funduszu w świetle obowiązującej ustawy jest określić zapotrzebowanie na asortyment do nieodpłatnego przekazania i przekazać rekomendacje w tym zakresie do MSWiA.
RPO wystąpił z pismem do prezesa PFRON-u w związku ze skargą, która wpłynęła do biura rzecznika od użytkownika wypożyczalni. Zawarł on umowę wypożyczenia aparatów słuchowych, która obejmowała m.in. usługi serwisowe i nieodpłatne naprawy wynikające ze zwykłego użytkowania czy wsparcie techniczne i dostosowanie technologii do jego potrzeb. Poinformowano go jednak o zakończeniu programu i konieczności aneksowania umowy wypożyczenia. Zgodnie z aneksem, musiał przejąć ryzyko napraw i serwisu na siebie. - Taki stan rzeczy miał postawić dotychczasowych beneficjentów wypożyczalni w szczególnie niekorzystnym położeniu, ponieważ, nie godząc się na mniej korzystne w stosunku do umowy postanowienia aneksu, byliby zmuszeni do zwrotu sprzętu umożliwiającego im codzienne funkcjonowanie – pisze w piśmie Anita Błaszczak-Banasiak, zastępca RPO.
Faktycznie po zmianach programu Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (RARS), która prowadzi wypożyczalnię na zlecenie PFRON-u, nie świadczy już usług naprawy sprzętu, jeśli zepsuje się użytkownikowi. Potwierdza to Bożena Borowiec w odpowiedzi na pismo RPO. - Fundusz poinformował wszystkich beneficjentów o zmianie warunków realizacji aktywnych umów od 1 stycznia 2026 r. oraz umożliwił im podjęcie decyzji o kontynuowaniu wypożyczenia na zmienionych zasadach albo o rezygnacji z umowy - odpowiada. Podkreśla, że zmiany nie są winą Funduszu i zdecydowana większość użytkowników aneksowała umowy (jest ich 1300).
Wiceprezes PFRON-u odpowiedziała też rzecznikowi, że kilka procent sprzętu z wypożyczalni będzie zutylizowane. - Wynika to przede wszystkim z faktu, że część technologii wyposażona była w jednorazowe kody dostępu, których nie można wykorzystać ponownie (np. specjalistyczne oprogramowanie lub tablety z aplikacją Mówik). Sprzęty te wróciły do magazynów Agencji w związku z rezygnacją użytkowników lub ich śmiercią, a ich ponowne udostępnienie nie jest możliwe – pisze Bożena Borowiec.
Z usług wypożyczalni mogą korzystać osoby z niepełnosprawnością, które mają ważne orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie równoważne (wydane np. przez ZUS). Aparaty słuchowe mogą też wypożyczać osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności lub orzeczeniem równoważnym.
Osoba z niepełnosprawnością może wypożyczyć technologię wspomagającą, jeżeli w ciągu 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o jej wypożyczenie nie otrzymała ze środków PFRON-u albo NFZ-u dofinansowania na zakup takiego samego sprzętu. Wyjątkiem jest zmiana sytuacji osoby oraz gdy wcześniejszy sprzęt zniszczył się lub zużył z przyczyn niezależnych od użytkownika.
Szczegóły można znaleźć w aktualnym programie PFRON-u.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
