Niekompletne procedury na SOR-ze mogą naruszać prawa pacjenta

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę szpitala na decyzję rzecznika praw pacjenta dotyczącą nieprawidłowości w organizacji udzielania świadczeń zdrowotnych na szpitalnym oddziale ratunkowym (SOR). Sąd podzielił stanowisko rzecznika i potwierdził, że braki w regulaminie organizacyjnym oraz niezgodne z prawem procedury mogą stanowić podstawę do stwierdzenia praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów. Chodziło m.in. o samowolne wydłużanie możliwego czasu oczekiwania w ramach triażu i niekompletne procedury.

W październiku 2025 r. RPP uznał, że szpital stosował praktyki naruszające zbiorowe prawo pacjentów do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością. Chodziło o nieprawidłową organizację procesu udzielania świadczeń zdrowotnych na SOR, w tym niedochowanie wymagań określonych w przepisach prawa. Rzecznik nakazał szpitalowi zaprzestanie stosowania tych praktyk. Stwierdził szereg nieprawidłowości dotyczących dokumentacji i procedur obowiązujących na oddziale, m.in.: 

• Niekompletność procedur na SOR-ze, które nie określały np. zasad kierowania pacjentów zakwalifikowanych do zielonej lub niebieskiej kategorii pilności do miejsc, w których udzielane są świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej;
• Zapisy regulaminu organizacyjnego były sprzeczne z przepisami ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym i nie uwzględniały ich aktualnego brzmienia;
• Nieprawidłowości dotyczyły również procedury segregacji medycznej. Przyjęte w szpitalu zasady przewidywały zbyt długi czas oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem dla pacjentów zakwalifikowanych do zielonej i niebieskiej kategorii pilności. W przypadku kategorii zielonej czas ten wydłużono ze 120 do 240 minut, a w przypadku kategorii niebieskiej – z 240 do 360 minut. Takie rozwiązanie było niezgodne z rozporządzeniem ministra zdrowia w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego, które również jest w tym przypadku dokumentem nadrzędnym nad regulaminem wewnętrznym; 
• Miały miejsce liczne zdarzenia niepożądane, powtarzały się skargi pacjentów w zakresie funkcjonowania oddziału. RPP wskazał, że takie sygnały wymagają reakcji kierownika podmiotu leczniczego. Konieczna jest identyfikacja zagrożeń, monitorowanie zdarzeń niepożądanych i wdrażanie działań naprawczych, które pozwolą ograniczyć ryzyko ich ponownego wystąpienia.

Bezpieczeństwo jest najważniejsze 

Szpital zaskarżył decyzję rzecznika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyroku z 23 października 2026 r. sąd oddalił skargę i podzielił stanowisko rzecznika w zakresie przesłanek stwierdzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów. Podkreślił w szczególności, że same nieprawidłowości w regulaminie organizacyjnym oraz postanowienia procedur niezgodne z obowiązującymi przepisami mogą być wystarczającą podstawą do stwierdzenia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów.

Bezpieczeństwo pacjentów na szpitalnych oddziałach ratunkowych zależy nie tylko od wiedzy i zaangażowania personelu medycznego, ale także od właściwej organizacji pracy oddziału. Procedury muszą być zgodne z prawem, kompletne i jednoznaczne. Nie mogą wprowadzać rozwiązań, które ograniczają prawa pacjentów lub wydłużają czas oczekiwania na pomoc w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami. Każda skarga i każde zdarzenie niepożądane powinny być sygnałem do analizy i podjęcia działań naprawczych - podkreślił Bartłomiej Chmielowiec, RPP.