WSA: Rodzic ma prawo do opiekowania się dzieckiem w szpitalu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził, że podczas pobytu w szpitalu rodzice mogą, w ramach sprawowania dodatkowej opieki pielęgnacyjnej nad swoim dzieckiem, w pełni samodzielnie wykonywać większość czynności. Mają również prawo zostać z podopiecznym na oddziale. Wcześniej rzecznik praw pacjenta wydał decyzję, w której stwierdził, że próba ograniczania tej autonomii to naruszanie zbiorowych praw pacjenta.

Jak przypomniał RPP, sprawa dotyczyła prawa pacjentów przebywających na oddziałach dziecięcych do dodatkowej opieki ze strony bliskich. Prawo to oznacza, że dziecko podczas pobytu w szpitalu może otrzymywać wsparcie od rodzica lub innej bliskiej osoby w codziennych czynnościach, takich jak jedzenie, ubieranie czy higiena. Taka opieka nie jest świadczeniem zdrowotnym i nie zastępuje pracy personelu medycznego. Jeśli pacjentem jest dziecko albo osoba z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ma ona prawo do dodatkowej opieki ze strony bliskiej osoby – polegającej na pobycie wraz z nią w szpitalu. Oznacza to, że razem z pacjentem może przebywać jego przedstawiciel ustawowy (np. rodzic) lub opiekun faktyczny.

Nie ma wątpliwości, że obecność rodzica lub opiekuna przy dziecku podczas hospitalizacji ma ogromne znaczenie. Dziecko, które w czasie pobytu w szpitalu często czuje się zagubione, przestraszone i niepewne, potrzebuje bliskości osoby, która daje mu poczucie bezpieczeństwa i wsparcia oraz ułatwia przechodzenie przez cały proces leczenia – mówi Bartłomiej Chmielowiec, rzecznik praw pacjenta.

Ograniczenia niezgodne z prawami pacjenta 

Warto przy tym podkreślić, że przepisy nie określają zamkniętej listy czynności, które mogą być wykonywane w ramach dodatkowej opieki pielęgnacyjnej. Szpital nie może również samodzielnie ograniczać zakresu takiego wsparcia w swoich wewnętrznych procedurach. Natomiast w opisywanej sprawie szpital wprowadził zamknięty katalog czynności, które rodzice lub opiekunowie mogli wykonywać w ramach sprawowania dodatkowej opieki pielęgnacyjnej nad swoim dzieckiem. Ponadto na niektórych oddziałach wymagano, aby przed podjęciem określonych czynności rodzice lub opiekunowie każdorazowo uzgadniali ich zakres z lekarzem lub pielęgniarką. RPP uznał, że takie działania naruszają zbiorowe prawa pacjentów. W związku z tym zobowiązał szpital do wprowadzenia zmian i usunięcia nieprawidłowości, tak aby rodzice i opiekunowie mogli korzystać z prawa do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej bez nieuzasadnionych ograniczeń.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co oznaczało obowiązek jej niezwłocznego wykonania. Szpital ostatecznie zastosował się do decyzji rzecznika, jednak nie uczynił tego bez zbędnej zwłoki. Tymczasem decyzje rzecznika powinny być realizowane jak najszybciej, ponieważ ich celem jest zapewnienie skutecznej ochrony praw pacjentów. Trafność decyzji potwierdził właśnie WSA w Warszawie, który utrzymał decyzję w mocy po odwołaniu podmiotu leczniczego.