Resort zdrowia przedstawia zmiany w finansowaniu CZP, eksperci odchodzą

Jak wskazało Ministerstwo Zdrowia w oficjalnym komunikacie, po przedstawieniu założeń nowego modelu funkcjonowania Centrów Zdrowia Psychicznego (CZP) część członków Rady ds. Zdrowia Psychicznego złożyła rezygnację. Resort utrzymuje jednak, że proponowane zmiany dotyczą przede wszystkim zasad finansowania opartych na aktywności CZP i wzmocnienia mechanizmów jakościowych, a nie odejścia od skoordynowanej i kompleksowej opieki skoncentrowanej na potrzebach pacjenta.

MZ podkreśla w komunikacie, że reforma psychiatrii jest wciąż jednym z kluczowych celów. Jej istotnym elementem jest odejście od modelu opartego głównie na hospitalizacji na rzecz opieki blisko miejsca zamieszkania pacjenta, co mają zapewniać właśnie Centra Zdrowia Psychicznego. 

– Centra Zdrowia Psychicznego nie znikną - przeciwnie, będą rozwijane jako trwały element systemu. Nie wycofujemy się z reformy, tylko ją wzmacniamy i dostosowujemy do nowych realiów. Pilotaż rozpoczął się osiem lat temu – od tego czasu wzrosła świadomość społeczna, więcej osób zgłasza się po pomoc psychiatryczną, a jednocześnie dostępne są coraz skuteczniejsze metody terapii. Pacjent musi mieć realny dostęp do szybkiej, skutecznej pomocy blisko domu – bez skierowania i bez barier, które wciąż zbyt często opóźniają leczenie – podkreśliła Katarzyna Kęcka, wiceminister zdrowia. 

Dziewięciu ekspertów rezygnuje 

Resort wyjaśnia, że podczas posiedzenia Rady ds. Zdrowia Psychicznego Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało założenia docelowego modelu funkcjonowania CZP, który ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. W związku z tym, dziewięciu członków Rady złożyło rezygnację. W jej składzie pozostaje 34 ekspertów, którzy kontynuują prace nad wdrożeniem reformy.

– Bezpieczeństwo pacjentów jest dla nas absolutnym priorytetem. Centra Zdrowia Psychicznego są finansowane ze środków publicznych, a to oznacza, że musimy zarządzać nimi w sposób odpowiedzialny, przejrzysty i podlegający kontroli. Dlatego zmieniamy sposób finansowania, tak aby był powiązany z aktywnym obejmowaniem populacji pacjentów opieką oraz z jakością świadczeń i ich dostępnością. Sama deklarowana dostępność nie wystarcza – musimy widzieć konkretne rezultaty. Dzięki mechanizmom jakościowym będziemy mieć potwierdzenie, że publiczne pieniądze przekładają się na skuteczną terapię i wysoką jakość opieki – wskazała wiceminister Kęcka. 

Zaproponowany przez Ministerstwo Zdrowia model ma korzystać z "najlepszych doświadczeń pilotażu". Zachowano elementy:

• zintegrowanie wszystkich form opieki psychiatrycznej;
• Punkt Zgłoszeniowo-Konsultacyjny;
• wspólny personel dla opieki ambulatoryjnej (poradnia, leczenia środowiskowe, PZK, oddział dzienny) – personel podąża za pacjentem zgodnie z jego aktualnymi potrzebami;
• Koordynator opieki w CZP.

Powiązanie z konkretnymi czynnikami 

MZ stawia też na asystentów zdrowienia, którzy mają stanowić pomost między pacjentem a personelem medycznym i dać im wsparcie w codziennych wyzwaniach społecznych. Zaproponowane przez Ministerstwo Zdrowia zmiany dotyczą przede wszystkim sposobu finansowania oraz wzmocnienia odpowiedzialności systemowej. Nowy model przewiduje powiązanie finansowania z rzeczywistą aktywnością placówek, liczbą pacjentów w połączeniu z intensywnością opieki i procesem udzielania świadczeń. Wprowadzone zostają mechanizmy premiujące jakość efektywność działania centrum.

Usankcjonowana zostanie także odpowiedzialność terytorialna - żadne CZP nie będzie mogło odmówić mieszkańcowi przypisanego obszaru objęcia opieką. Pacjent zachowa jednak prawo wyboru i może skorzystać z innego centrum, niezależnie od miejsca zamieszkania. Wprowadzony zostaje także obowiązek prowadzenia przez CZP działań informacyjno-edukacyjnych dla mieszkańców.

Program pilotażowy CZP obowiązuje do 31 grudnia 2026 r. Jego zakończenie ma nie oznaczać likwidacji Centrów, a przejście do modelu systemowego – na stałe wpisanego do rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.