Jest nowy sposób na braki kadrowe w publicznych placówkach

Zmiana wymogów dla poszczególnych stanowisk ma pozwolić ponad 1300 podmiotom leczniczym, które nie są przedsiębiorcami, załatać dziury kadrowe. Resort zdrowia przygotował przepisy, które mają ułatwić prowadzenie naborów, konkursy i zatrudnienie w niekomercyjnych placówkach, a także rotację już pracujących.

Chodzi o projekt nowelizacji rozporządzenia z 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz.U. z 2023 r. poz. 1515). Ministerstwo Zdrowia (MZ) skierowało je właśnie do konsultacji publicznych (numer RCL – MZ 1853). Resort liczy, że nowe przepisy kwalifikacyjne pozwolą załatać dziury kadrowe w 1302 podmiotach leczniczych, które nie są przedsiębiorcami. To – w zakresie prowadzonej działalności leczniczej – samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej (SP ZOZ-y), a także jednostki budżetowe (w tym te ministerialne) posiadające w strukturze organizacyjnej ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarkę lub położną podstawowej opieki zdrowotnej, jak również np. jednostki wojskowe. Ich katalog zawiera art. 4 ust. 1 pkt 2, 3 i 7 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 450), a są też wpisane do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą.

Awans dla starych, szansa dla nowych

Oprócz szansy na pozyskanie nowych pracowników, mają też zyskać ci, którzy już pracują. MZ przekonuje, że dzięki zmianom w klasyfikacjach, już pracujący będą mieli szerszą furtkę do awansu zawodowego. Ponadto będzie to zachętą do podnoszenia kompetencji zawodowych. 

Zmiany te mają umożliwić wykorzystanie różnorodnych kwalifikacji pracowników sektora ochrony zdrowia w celu poprawy dostępu do opieki zdrowotnej oraz podniesienia jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych, co w konsekwencji przyczyni się do wzrostu bezpieczeństwa zdrowotnego w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami - deklaruje MZ.

Na czym polegają zmiany? MZ przede wszystkim reaguje na wejście w życie ustawy z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1730) i dostosowuje stanowiska pracy do kwalifikacji wymaganych w takich zawodach jak: asystentka stomatologiczna, elektroradiolog, higienistka stomatologiczna, instruktor terapii uzależnień, opiekun medyczny, optometrysta, ortoptysta, profilaktyk, protetyk słuchu, podiatra, technik farmaceutyczny, technik masażysta, technik ortopeda, technik sterylizacji medycznej i terapeuta zajęciowy.

MZ planuje też wprowadzenie nowych stanowisk pracy, jak również dokonanie zmian w już funkcjonujących, głównie – jak przekonuje resort - na wniosek środowiska ochrony zdrowia. Urzędnicy z warszawskiej ulicy Miodowej podkreślają, że wsłuchali się zwłaszcza mocno w postulaty środowiska pielęgniarskiego. Na wniosek Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych ujednolicono wymogi dla wielu stanowisk pielęgniarskich i położniczych zastępcy kierownika oddziału i naczelnych pielęgniarek/położnych. Ma to ułatwić przeprowadzanie konkursów na te stanowiska. Pojawią się też stanowiska zastępcy pielęgniarki/położnej koordynującej i nadzorującej pracę innych pielęgniarek/położnych.

Ponieważ ustawa z 2023 r. odwołuje się też do osób wykonujących czynności zawodowe związane z szeroko pojęta dietetyką, to dostosowanie obejmuje również stanowiska dietetyków oraz asystentów dietetyki. To samo dotyczy dwóch nowych zawodów – profilaktyka oraz podiatry – a co za tym idzie także ich odpowiednich stanowisk pracy:  podiatry, starszego podiatry, profilaktyka, starszego profilaktyka, a także asystentów-profilaktyków.

Łatwiejsze prace dla gorzej wykształconych

MZ podkreśla, że nie chodzi jedynie o żonglowanie nazwami stanowisk. Dobrze filozofię zmian oddaje np. wprowadzenie stanowiska asystenta balneologicznego na wniosek Krajowej Izby Fizjoterapeutów, którzy uzasadnili wprowadzenie tego stanowiska potrzebą odciążenia fizjoterapeutów w zakresie technicznego przygotowywania stanowisk zabiegowych, jak mycie i dezynfekcja wanien, czy kabin i stanowisk zabiegowych, co nie wymaga fachowych kwalifikacji. Stąd przygotowaniami do zabiegów i asystą podczas nich zajmą się teraz asystenci.

Gdy nowe wymagania na danym stanowisku będą wyższe od dotychczasowych, to obecne zatrudnienie ma być utrzymane.

Pracownik zatrudniony na stanowiskach zmienianych niniejszym rozporządzeniem przed dniem wejścia w życie rozporządzenia w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą, nieposiadający wymaganych kwalifikacji, może być zatrudniony dotychczasowym stanowisku lub stanowisku równorzędnym, jeżeli był zatrudniony na tym stanowisku zgodnie z dotychczasowymi przepisami – pisze MZ w projekcie rozporządzenia.