Samorząd lekarski broni się przed kolejnymi biurokratycznymi obowiązkami

Po zmianie przepisów do opieki zdrowotnej finansowanej z NFZ będzie miała dostęp tylko niewielka grupa uchodźców z Ukrainy, m.in. kobiety w ciąży. Reszta będzie leczona na ogólnie przyjętych zasadach. Aby otrzymać bezpłatne leczenie, pacjenci będą musieli przedstawić szereg dokumentów, a szpitale i przychodnie zweryfikować te uprawnienia. Naczelna Rada Lekarska zwraca uwagę, że utrudni to proces płynnej rejestracji pacjentów i apeluje o wprowadzenie mechanizmów automatycznej weryfikacji ich prawa do świadczeń.

Projekt nowelizacji rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nałoży na świadczeniodawców dodatkowe obowiązki weryfikacji i dokumentowania uprawnienia określonej grupy osób do świadczeń opieki zdrowotnej. Chodzi o cudzoziemców posiadających numer PESEL ze statusem UKR (karta pobytu ważna przez trzy lata), głównie obywateli Ukrainy, którzy byli ofiarami tortur, gwałtu lub posiadają zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania, są w okresie ciąży, porodu lub połogu.

Resort zdrowia podaje, że projekt rozporządzenia ma na celu dostosowanie przepisów do rozwiązań wprowadzonych nowelizacją ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Zmiany te obejmują w szczególności przyznanie nowej kategorii osób – beneficjentom ochrony czasowej posiadającym numer PESEL ze statusem UKR – prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Czytaj także: Ukraińcy już nie złożą oświadczenia o bezpłatnym leczeniu

Nowe obowiązki dla lekarzy

Nowelizacja zakłada, że w przypadku udzielania świadczeń beneficjentom ochrony czasowej uprawnionym do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na podstawie art. 112c ust. 1 pkt 1, 3 i 4 oraz ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, świadczeniodawca będzie zobowiązany do sporządzenia kopii dokumentów potwierdzających prawo do tych świadczeń lub do wykonania ich odpisu. Dodatkowo ponosić będzie też odpowiedzialność za zamieszczenie w odpisie danych nieprawidłowych lub niekompletnych.

Czytaj też w LEX: Podstawy zarządzania danymi pacjenta >

Jak argumentuje MZ, obowiązek ten wynika z konieczności identyfikacji świadczeń udzielonych tej grupie osób oraz sprawdzenia, czy sprawozdane przez świadczeniodawcę świadczenia zostały faktycznie udzielone. W przypadku świadczeń związanych z ciążą, porodem lub połogiem dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń może być dokumentacja lekarska prowadzona przez świadczeniodawcę w toku udzielania świadczeń lub dane sprawozdawcze dotyczące udzielonych świadczeń związanych z tym stanem. 

Czy ukończona szkoła na Ukrainie liczy się do stażu pracy w Polsce? - sprawdź w LEX >

Automatyczna weryfikacja uprawnień zamiast biurokracji

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wskazuje, że proponowana zmiana nałoży na świadczeniodawców dodatkowe obowiązki biurokratyczne. Szpitale i przychodnie będą musiały nie tylko zgromadzić dokumentację, ale też zweryfikować jej poprawność. Zgodnie z proponowanym brzmieniem przepisu świadczeniodawca będzie ponosił odpowiedzialność za umieszczenie błędnych lub niekompletnych danych zawartych w odpisie.

Zobacz szkolenie online w LEX: Co nowego w ochronie zdrowia w 2026 r. >

Zdaniem NRL takie rozwiązanie nie jest dobre dla pacjenta, który będzie musiał uzyskać i przedstawić w placówce ochrony zdrowia dokumenty, jak np. zaświadczenie wydane przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców potwierdzającego podleganie torturom czy gwałtowi, albo zaświadczenia o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania, albo dokumentu potwierdzającego ciążę lub połóg. A na pracowników przychodni i szpitali nakłada kolejne biurokratyczne obowiązki.

Z całą pewnością utrudni to proces płynnej rejestracji pacjentów i weryfikacji ich uprawnień do uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej. Środowisko lekarskie oczekuje wprowadzenia dla tej grupy pacjentów, obejmującej znaczną liczbę obywateli Ukrainy, mechanizmów automatycznej weryfikacji ich uprawnień do uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tak aby ciężar każdorazowego udokumentowania ich prawa do świadczeń nie spoczywał na placówkach ochrony zdrowia – postuluje Naczelna Rada Lekarska.

Czytaj też w LEX: Zatrudnianie obywateli Ukrainy po 4 marca 2026 r. >