Leczenie niedożywienia kosztuje więcej niż diagnostyka
Wczesna diagnostyka niedożywienia u pacjenta i konieczność edukacji studentów w tym obszarze to istotne kroki, aby poprawić sytuację pacjentów niedożywionych. Ich liczba nie zmniejsza się od lat. Trudna jest także sytuacja pacjentów leczonych żywieniowo w domu, gdyż świadczenia są limitowane. Eksperci wskazują, że leczenie pacjentów niedożywionych jest dużo droższe niż diagnostyka.
Leczenie żywieniowe to nie tylko wspomaganie terapii lecz kluczowy element procesu leczenia pacjenta, szczególnie w przypadkach, gdy samodzielne odżywianie jest niemożliwe lub niewystarczające. To ocena stanu odżywiania, ale też dostarczanie pacjentowi koniecznych składników odżywczych - doustnie, dojelitowo lub pozajelitowo. Przyczynia się to do poprawy stanu pacjenta, dzięki czemu leczenie jest bardziej efektywne, skraca się rekonwalescencja i wydłuża przeżycie.
Diagnostyka niedożywienia tańsza niż leczenie
Niedożywienie dotyczy co najmniej 30 proc. pacjentów hospitalizowanych, a u kolejnych pacjentów stan żywienia pogarsza się podczas pobytu w szpitalu. O problemach finansowych i prawnych z tym związanych pisaliśmy w tekście Żywienie dojelitowe pacjentów - aktualne problemy. Prof. Przemysław Matras, prezes Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego, podkreśla, że 10 proc. niedożywionych pacjentów umiera właśnie z tego powodu oraz wskutek powikłań niedożywienia, a nie z powodu choroby zasadniczej. 30 proc. pacjentów przy przyjęciu na oddział jest niedożywionych, a na samych oddziałach 70 proc. Niedożywienie i obniżona masa ciała występują u ok. 70 proc. chorych z przewlekłymi i nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit, u 62 proc. pacjentów z udarem mózgu i 24 proc. osób z chorobą Parkinsona. Pacjenci żywieni w domu dojelitowo nie potrzebują leczenia szpitalnego, ale to wciąż jest dla nich procedura ratująca życie.
W opinii prof. Matrasa konieczne jest wzmocnienie edukacji personelu medycznego w zakresie leczenia żywieniowego — od studiów aż po szkolenia podyplomowe. Prof. Michał Jankowski, koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Onkologicznej w Centrum Onkologii w Bydgoszczy, podczas posiedzenia senackiej Komisji Zdrowia w zeszłym tygodniu podkreślił, że chory powinien mieć rozpoznane niedożywienie jak najwcześniej, najlepiej już przy pierwszej wizycie. Niewystarczająca podaż żywieniowa przekłada się na wyższe ryzyko powikłań pooperacyjnych oraz gorsze wyniki terapii.
Jak podaje Maciej Sikora, prezes Organizacji Rozwoju Leczenia Żywieniowego (ORLŻ), leczenie pacjentów niedożywionych generuje ok. 12 miliardów złotych rocznie dodatkowych kosztów.
Gdybyśmy diagnozowali pacjenta w odpowiednim momencie i w odpowiednim momencie podejmowali interwencję żywieniową uniknęlibyśmy tych kosztów. Jednocześnie koszty diagnostyki i interwencji żywieniowej są ponad 10-krotnie niższe – mówi Sikora.
Kiedy żywienie domowe bez limitu?
Tymczasem przybywa też pacjentów dorosłych żywionych dojelitowo w domu. W latach 2021-2023 z niemal 15 tys. ich liczba wzrosła do blisko 20 tys. W tym samym czasie wzrósł koszt ich leczenia z kwoty 262,7 mln zł do kwoty 516,2 mln zł.
Dla pacjentów wymagających długoterminowej opieki leczenie żywieniowe w domu jest często kwestią życia i śmierci. System musi zapewnić im dostęp do tej procedury w sposób ciągły i bez ograniczeń – mówił w Senacie przedstawiciel pacjentów Tomasz Michałek, dyrektor Biura Zarządu Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”.
To świadczenie dla osób dorosłych jest limitowane. W opinii Tomasza Michałka powinno być ono włączone do katalogu świadczeń gwarantowanych w procedowanym obecnie projekcie ustawy o opiece długoterminowej (numer RCL – UD236). Projekt ten zmienia kilka ustaw dotyczących tej kwestii, w tym ustawę z 11 września 2015 r. o osobach starszych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1705).
Czy położna może podłączyć pacjentowi żywienie pozajelitowe? - sprawdź w LEX >
Jak podkreśla senator Beata Małecka-Libera (przewodnicząca Komisji Zdrowia), leczenie żywieniowe powinno stać się jednym z kluczowych obszarów prac nad racjonalizacją wydatków w ochronie zdrowia i poprawą efektów leczenia. Ministerstwo Zdrowia oraz NFZ w ciągu trzech miesięcy mają przedstawić kompleksową strategię zmian wraz z analizą potrzeb. Senacka Komisja Zdrowia będzie kontynuowała pracę nad tym tematem.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
