Umowy podwykonawstwa w ochronie zdrowia mają być bardziej jawne

Zwiększenie przejrzystości postępowań konkursowych związanych z zawieraniem umów z wykonawcami zewnętrznymi w placówkach medycznych poprzez dodanie obowiązku publikowania informacji dotyczących podmiotów przyjmujących zamówienie (podwykonawców oraz warunków finansowych wynikających z ofert i umów). To główny cel projektu nowelizacji ustawy o działalności leczniczej, który właśnie został wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

To, że jawne mają być wyniki postępowań konkursowych w szpitalach (a więc za ile i na jakach zasadach zatrudniono zewnętrznego przedsiębiorcę świadczącego usługi medyczne), jako element reformy systemu ochrony zdrowia zapowiadała podczas konferencji prasowej Jolanta Sobierańska-Grenda, minister zdrowia. Jak wskazała, ma to przyczynić się do transparentności wydawania publicznych pieniędzy. Teraz do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostały wpisane założenia propozycji nowelizacji ustawy o działalności leczniczej, który ma realizować ten postulat. 

Szczegółowe informacje na stronie i w nowej aplikacji 

Resort zdrowia wskazuje, że ustawa reguluje obecnie sprawy dotyczące zawierania przez podmioty lecznicze umów podwykonawstwa świadczeń zdrowotnych w placówkach. Na podstawie tych przepisów podmioty lecznicze mogą ogłaszać zamówienia na udzielanie w określonym zakresie świadczeń zdrowotnych podmiotom wykonującym działalność leczniczą lub osobom legitymującym się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. W praktyce zamawiającymi są najczęściej podmioty lecznicze działające w formie samodzielnych publicznych oraz spółek kapitałowych z wyłącznym albo większościowym udziałem podmiotów publicznych, w zdecydowanej większości przypadków jednostek samorządu terytorialnego. Te umowy są specyficzną formą zamówienia o charakterze publicznym, a, co za tym idzie, nie stosuje się do nich ustawy o zamówieniach publicznych. Udzielenie zamówienia następuje generalnie w trybie konkursu ofert. 

- W związku ze zgłaszanymi nieprawidłowościami dotyczącymi postępowań konkursowych oraz umów zawieranych na podstawie ww. przepisów, a także podnoszonymi wątpliwościami dotyczącymi niewystarczającego poziomu ich jawności i transparentności niezbędnym jest podjęcie działań legislacyjnych mających na celu zwiększenie przejrzystości tych postępowań konkursowych, przez dodanie obowiązku publikowania informacji dotyczących podmiotów przyjmujących zamówienie (podwykonawców oraz warunków finansowych wynikających z ofert i umów) - wyjaśnia ministerstwo w uzasadnieniu propozycji. 

Projekt nowelizacji ma na celu nałożenie na podmioty lecznicze udzielające zamówień na świadczenia zdrowotne obowiązku umieszczania na swojej stronie internetowej oraz w aplikacji, którą ma przygotować Centrum e-Zdrowia, następujących danych:  

• informacji o imionach i nazwiskach, nazwach albo formach podmiotów wykonujących działalność leczniczą, lub osób legitymujących się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny, których oferty zostały otwarte oraz o cenach lub kosztach zawartych w ofertach;
• informacji dotyczących sytuacji, gdy w wyniku konkursu wyłoniono przyjmującego zamówienie, ale nie została zawarta umowa. 

Dodatkowo, udzielający zamówienia niebędący jednostką sektora finansów publicznych (przedsiębiorcy, w tym przede wszystkim spółki kapitałowe) będą zobowiązani udostępnić na swojej stronie internetowej informacje o imieniu i nazwisku, nazwie albo firmie przyjmującego zamówienie (podmiotu, z którym została zawarta umowa) oraz informację o warunkach finansowych tej umowy. Jak wyjaśnia ministerstwo, obowiązek ten nie będzie dotyczył udzielających zamówienie będących jednostkami sektora finansów publicznych (przede wszystkim samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej), gdyż te podmioty od 1 lipca 2026 r. już podlegają obowiązkowi publikacji umów, w tym umów na świadczenia zdrowotne, w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych.

Czytaj także: Część planu reformy ochrony zdrowia to maskowanie prawdziwych problemów

Tymiński: Narzucona stawka godzinowa to nie rozwiązanie, trzeba wzmocnić kontrolę