Nowe zasady ewaluacji od przyszłego roku szkolnego
Od września 2013 r. zaczną obowiązywać nowe zasady prowadzenia ewaluacji. Zmiany wprowadziło rozporządzenie modyfikujące przepisy o nadzorze pedadogicznym.
Zasadniczą zmianą jest odstąpienie od grupowania wymagań ewaluacyjnych w obszary (§ 2 pkt 7 i 8 oraz § 7 ust. 1-4 r.n.p.). Jak wynika z uzasadnienia projektu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 maja 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego, wskazana zmiana pozwoli na prowadzenie ewaluacji problemowych w odniesieniu do wymagań pogrupowanych w sposób umożliwiający badanie określonych zagadnień. Ewaluacje prowadzone bez wyraźnego podziału na obszary będą w sposób bardziej spójny opisywały działania szkoły. Otrzyma się dzięki temu bardziej precyzyjny obraz szkoły lub placówki w zakresie, który jest przedmiotem ewaluacji.
W związku z powyższym, zmieni się z dniem 1 września 2013 roku załącznik do r.n.p., stanowiący wymagania wobec szkół i placówek, które muszą być spełnione w obszarach, o których mowa w § 7 ust. 1 r.n.p., na poziomie D i poziomie B.
W załączniku wskazano:
1) 15 wymagań wobec przedszkoli (efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej przedszkola – 3 wymagania; procesy zachodzące w przedszkolu – 5 wymagań; funkcjonowanie przedszkola w środowisku lokalnym – 4 wymagania; zarządzanie przedszkolem – 3 wymagania);
2) 17 wymagań wobec szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół artystycznych, placówek kształcenia ustawicznego, placówek kształcenia praktycznego oraz ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego (efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły lub placówki – 4 wymagania; procesy zachodzące w szkole lub placówce – 6 wymagań; funkcjonowanie szkoły lub placówki w środowisku lokalnym – 4 wymagania; zarządzanie szkołą lub placówką – 3 wymagania);
3) 15 wymagań wobec placówek oświatowo-wychowawczych, placówek artystycznych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej placówki – 3 wymagania; procesy zachodzące w placówce – 6 wymagań; funkcjonowanie placówki w środowisku lokalnym – 3 wymagania; zarządzanie placówką – 3 wymagania);
4) 12 wymagań wobec poradni psychologiczno-pedagogicznych, placówek doskonalenia nauczycieli i bibliotek pedagogicznych (efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej placówki – 3 wymagania; procesy zachodzące w placówce – 4 wymagania; funkcjonowanie placówki w środowisku lokalnym – 2 wymagania; zarządzanie placówką – 3 wymagania).@page_break@
Zmianie ulega również zakres czynności podejmowanych przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny w przypadku ustalenia w wyniku ewaluacji zewnętrznej poziomu E w odniesieniu do choćby jednego z wymagań ewaluacyjnych.
Zgodnie z § 10 ust. 1 i 2 r.n.p. (w brzmieniu od 1 września 2013 roku) w przypadku ustalenia w wyniku ewaluacji zewnętrznej, przeprowadzonej w szkole lub placówce, poziomu E w odniesieniu do choćby jednego z określonych w załączniku do rozporządzenia wymagań, o których mowa w:
1) pkt 3-6 części I. Wymagania wobec przedszkoli,
2) pkt 2-5 i 7 części II. Wymagania wobec szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół artystycznych, placówek kształcenia ustawicznego, placówek kształcenia praktycznego oraz ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego,
3) pkt 2 i 3 części III. Wymagania wobec placówek oświatowo-wychowawczych i placówek artystycznych,
4) pkt 3 części IV. Wymagania wobec placówek doskonalenia nauczycieli, poradni psychologiczno-pedagogicznych i bibliotek pedagogicznych,
5) pkt 1-4 części V. Wymagania wobec specjalnych ośrodków wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania,
6) pkt 2-5 części VI. Wymagania wobec młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, ośrodków umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki
– organ sprawujący nadzór pedagogiczny poleca dyrektorowi szkoły lub placówki publicznej opracowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) – dalej u.s.o. Natomiast wobec szkoły lub placówki niepublicznej – wydaje polecenie, o którym mowa w art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.o., i wyznacza termin jego realizacji.
W przypadkach, o których mowa powyżej, w terminie 3 lat od dnia przekazania dyrektorowi szkoły lub placówki raportu z ewaluacji organ sprawujący nadzór pedagogiczny obowiązany jest przeprowadzić w szkole lub placówce ewaluację całościową. Natomiast jeżeli w wyniku ewaluacji zewnętrznej ustalono poziom E w odniesieniu do wymagań niewymienionych powyżej – szkoła lub placówka ma obowiązek wdrożyć działania mające na celu poprawę stanu spełniania danego wymagania (§ 10 ust. 4 r.n.p.).
Znowelizowany § 20 pkt 2 r.n.p. stanowi, że ewaluację wewnętrzną przeprowadza się w odniesieniu do zagadnień uznanych w szkole lub placówce za istotne w jej działalności. Dotychczas stanowił on, że ewaluację wewnętrzną przeprowadza się w odniesieniu do wszystkich lub wybranych wymagań, o których mowa w § 7 ust. 4 r.n.p., lub do innych zagadnień uznanych w szkole lub placówce za istotne w działalności szkoły lub placówki.
