Klauzule społeczne mogą zapewnić zatrudnienie starszym osobom
Nic nie stoi na przeszkodzie, by w przypadku klauzul społecznych w odniesieniu do osób bezrobotnych wprowadzić limit wieku. Trzeba jednak rozważyć, np. czy sprawność i stan zdrowia starszych osób pozwoli im na wykonanie przedmiotu zamówienia mówi Artur Wawryło, prawnik z Centrum Obsługi Zamówień Publicznych.
Wydłużenie aktywności zawodowej powoduje konieczność podjęcia działań, które ułatwią osobom starszym pozostanie na rynku pracy. Jak wskazuje UZP, we wsparcie osób powyżej 50 roku życia powinny angażować się instytucje publiczne, w tym samorządy, które mogą to robić już teraz m.in. za pomocą odpowiednich klauzul społecznych w zamówieniach publicznych. Ale resort pracy uważa, że aby urzędy mogły wykorzystywać takie klauzule do pomocy starszym bezrobotnym, potrzeba zupełnie nowych rozwiązań prawnych.
Wciąż mało klauzul społecznych w polskich zamówieniach publicznych >>
Jak pisze "DGP", przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907) przewidują, że urzędy mogą określić w opisie przedmiotu zamówienia, iż przy jego realizacji należy zatrudnić określoną liczbę bezrobotnych. Lecz z możliwości tej korzysta obecnie niewiele instytucji.
– Niestety, stosowanie klauzul społecznych to nadal margines w skali wszystkich udzielanych w Polsce zamówień. Powoli się to jednak zmienia, zamawiający zaczynają rozumieć, że mogą w ten sposób realizować ważne cele społeczne, np. umożliwiając podjęcie pracy osobom znajdującym się w szczególnie niekorzystnej sytuacji zawodowej. To może być instrument uzupełniający działania aktywizacyjne realizowane przez urzędy pracy – mówi Tomasz Schimanek, ekspert Instytutu Spraw Publicznych, zajmujący się popularyzacją klauzul społecznych wśród samorządów.
Z drugiej strony przepisy pz.p., nie stanowią wprost, czy wymagając zatrudnienia bezrobotnych można ograniczyć je tylko do osób, które ukończyły 50. rok życia. Zdaniem Katarzyny Ołdak-Bułanowskiej z departamentu UE i współpracy międzynarodowej UZP, jest to dozwolone.
– W zakresie definicji osób bezrobotnych prawo zamówień publicznych odsyła do przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przy określaniu wymagań związanych z zaangażowaniem bezrobotnych do realizacji zamówienia możliwe jest zastosowanie zawężenia do wskazanych w tej ustawie podkategorii osób, do których należą także te powyżej 50. roku życia – stwierdza Katarzyna Ołdak-Bułanowska.
Przykład stosowania klauzul społecznych w zamówieniach powinien iść z góry >>
Ale takie ograniczenie może też utrudniać spełnienie warunku zatrudnienia bezrobotnych przez wykonawców.
– Instytucje zamawiające powinny też brać pod uwagę specyfikę zamówienia, charakter prac wykonywanych przy jego realizacji oraz cele związane z integracją społeczną i zawodową, jakie realizuje, stosując klauzule społeczne - dodaje Ołdak-Bułanowska.
– Nic nie stoi na przeszkodzie, by w przypadku klauzul społecznych w odniesieniu do osób bezrobotnych wprowadzić limit wieku. Trzeba jednak rozważyć, np. czy sprawność i stan zdrowia starszych osób pozwoli im na wykonanie przedmiotu zamówienia – podkreśla również Artur Wawryło, prawnik z Centrum Obsługi Zamówień Publicznych.
Jak czytamy dalej w "DGP", choć MPiPS chce wspierać bezrobotnych po 50. roku życia, to do tej pory nie porozumiało się w tej kwestii z UZP. Powołana przez ministra pracy Rada Programowa 50+, wypracowała rekomendacje działań na rzecz zwiększenia aktywności osób po 50. roku życia, w których postuluje m.in.opracowanie przez resort pracy we współpracy z UZP przepisów, które umożliwiłyby stosowanie rozwiązań z zakresu zarządzania wiekiem jako dodatkowej klauzuli społecznej w zamówieniach publicznych.
– Pierwszym elementem prac powinno być zdefiniowanie działań podejmowanych przez pracodawców, które będą mogły być uznane za zarządzanie wiekiem. Następnie konieczne jest podjęcie działań upowszechniających ich stosowanie u pracodawców. Będzie to stanowić podstawę do analizy dotyczącej wprowadzenia tego typu rozwiązania do polskiego systemu prawa oraz uzyskania konsensusu w tym obszarze – mówi Anna Miedzińska z departamentu analiz ekonomicznych i prognoz MPiPS.
Przyszłość pod znakiem klauzul społecznych w publicznych przetargach >>
Ale resort pracy nie spieszy się z podjęciem działań.
– Realizacja programu jest przewidziana do 2020 r., co oznacza, że nie ma konieczności rozpoczynania poszczególnych działań już w 2015 r. Mogą być one rozłożone w czasie – zaznacza Anna Miedzińska.
Zdaniem ekspertów, niezależnie od stanowiska UZP pewne działania prawne byłyby pożądane.
– Możliwość objęcia klauzulą społeczną węższej grupy osób bezrobotnych powinna zostać doprecyzowana w prawie zamówień publicznych. Dobrze byłoby wprowadzić wprost odesłanie do odpowiednich zapisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, określających osoby w szczególnie niekorzystnej sytuacji na rynku pracy. To zachęciłoby zamawiających do wpisywania w warunkach przetargów obowiązku zatrudniania osób 50+, tym bardziej że dziś często o to pytają – stwierdza Tomasz Schimanek.
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna
